ਜਦੋਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਤਿ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਮੀ, ਡਰ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਝਗੜੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਧਨ-ਵਰਖਾ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਭੁੱਖ, ਰੋਗ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਡਰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹੂ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਗੁੱਥੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ, ਫਿਰ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣ ਪਛਾਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਧੂਮਕੇਤੂਆਂ ਦੇ ਉਗਣ ਅਤੇ ਡੁੱਬਣ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੰਕੇਤ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਕਦੇ ਯਜਨੀਆ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਕਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਮਹਲਾਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਜਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ। ਜਿਹੜੇ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦਿਵਯ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜੇ ਪਾਰਥਿਵ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਜਿੰਨੇ ਦਿਨ ਕੋਈ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਉਹਨਾ ਦਿਨਾ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਿਵਯ ਧੂਮਕੇਤੂ ਸਦਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਲੰਮੀ ਪੂੰਛ ਵਾਲਾ ਧੂਮਕੇਤੂ ਜਲਦੀ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੁੱਕਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦੋ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਉੱਗਣ ਵਾਲੇ ਧੂਮਕੇਤੂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਹਾਨੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਅੱਗ ਤੋਂ ਉੱਭਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਧੂਮਕੇਤੂ, ਜੋ ਸੋਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਵਾਧੂ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਧੂਮਕੇਤੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਲਾਠੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਾਂਗੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਸ਼ਿਖਾ ਅਤੇ ਕਮਕਾ, ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹਨ। ਬੁਧ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸੁਕੁਮਾਰ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਚੋਰਾਂ ਅਤੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਡਰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਾ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਰੰਗੀਨ ਹੈ, ਸੁਖ ਦੀ ਦਾਤਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਕੇਤਵ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹਨ। ਜੇ ਧੂਮਕੇਤੂ ਮਹਲਾਂ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਜਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਗਣ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਆਵਰਤਕੇਤੂ ਦਾ ਸੰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚੰਦ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਚੰਦ੍ਰ, ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਪ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਨੌਂ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤਣ ਦੇ ਢੰਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਜਾਂ ਔਰਤ ਦੀ ਗਰਭਧਾਰਣ ਸਿਰਫ ਸਾਵਨਾ ਮਾਪ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਹ, ਵਰਤ ਜਾਂ ਮੁੰਡਨ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰ ਦਿਨ, ਸਾਲ ਅਤੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਮਾਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਦੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਵ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੱਠ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਹਨ—ਅੰਗਿਰਾ, ਸ਼੍ਰੀਮੁਖ, ਭਾਵ, ਯੁਵਾ, ਧਾਤਾ; ਫਿਰ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁ, ਸੁਭਾਨੁ, ਤਾਰਣ, ਪਾਰਥਿਵ, ਅਵਯਯ; ਨੰਦਨ, ਵਿਜਯ, ਜਯ, ਮਨਮਥ, ਦੁਰਮੁਖ; ਸ਼ੁਭਕ੍ਰਿਤ, ਸ਼ੋਭਨਾ, ਕ੍ਰੋਧੀ, ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁ, ਪਰਾਭਵ; ਪਰਿਭਾਵੀ, ਪ੍ਰਮਾਦੀ, ਆਨੰਦ, ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ, ਅਨਲ; ਦੁੰਦੁਭੀ, ਰੁਧਿਰ, ਉਦਗਰੀ, ਰਕਤਾਕ੍ਸ਼, ਕ੍ਰੋਧਨਾ, ਕ੍ਸ਼ਯ। ਇੱਕ ਯੁਗ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਲ ਬਾਰਾਂ ਯੁਗ ਹਨ। ਪੁਰੰਦਰ, ਲੋਹਿਤ, ਤ੍ਵਸ਼੍ਟ੍ਰ ਅਤੇ ਅਹਿਬੁਧਨ੍ਯ ਵੀ ਹਨ। ਐਸੇ ਹੀ, ਯੁਗ ਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਚਲਣ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਫਲ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਕਰਕ ਰਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।