ਭਾਰਗਵ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਔਰਵ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਅਤੇ ਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਹੇ ਬਹੁਤ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀਓ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਚੁਣ ਲੋ।" ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮੰਜਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸਮੰਜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਕਾਰਵਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਨਿੰਦਤ ਕਰਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਲ੍ਹੀਏ ਲੋਹੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਮੰਜਾ ਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਨੇਕ, ਧਰਮਕ, ਅਤੇ ਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੰਜਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਉਪਭੋਗ ਕੀਤੇ। ਕਚਾਗ੍ਰਹਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਮਦਿਰਾ ਪਾਨ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ। ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਯੋਦ੍ਰੁਮਾ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਸ ਦਾ ਉਪਾਏ ਲੱਭਣ ਲਈ ਗਹਿਰੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਿਮਰਸ਼ ਕਰਦੇ। ਚੁਪ-ਚਾਪ, ਲੁਕਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਪਿਲ ਦੇਵ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਕੋਲ ਗਏ। ਉਹ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਵਾਂਗ ਝੁਕ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। "ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪੁਲ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਓ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਉਹੀ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਸੁਖ ਦੀ ਕੋਈ ਆਸ ਨਹੀਂ।" "ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇ।" "ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ-ਵਿਮਰਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਉਹ ਕਪਿਲ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਸਮੰਜਾ ਨੇ ਉੱਚਤ ਅਸ਼ਵ-ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਕਪਿਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਖੁਦ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਹੇਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਭਣ ਲੱਗੇ। ਹਰ ਕੋਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਤਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਕਰ ਕੇ ਖੋਦਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਖੁਲ੍ਹੇ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ, ਸਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉੱਥੇ, ਮਦ-ਮਸਤ ਅਤੇ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਅਸ਼ਵ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲੱਗੇ। ਕਪਿਲ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸ਼ਵ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਮਾਰਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਤਾਵਲੇ ਮਨ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਏ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਚਲੋ, ਜਲਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜੀਏ ਅਤੇ ਇਹ ਗੁਪਤ ਰੱਖੀਏ।" "ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਚਰ-ਚੁਪੜ ਅਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਕਪਿਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫੜਿਆ। ਕਪਿਲ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵੇਕ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਖਪ ਗਿਆ, ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ?