ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਵੱਖਰਾ ਪੱਖ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੇਕਰ ਉਸ ਵਿਚ ਗੜਬੜ ਸਿੱਧੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੜਬੜ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਗ੍ਰਹਣ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਹਵਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾ 'ਖਪ' ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫਲ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਅੰਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ—ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਜ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਘਾਟ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਵਾਧੂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਖਪਣ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੱਠ ਨਾਡਿਕਾਵਾਂ, ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਖਪਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਅਰਧ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਡਿਕਾ ਆਦਿਕ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਯੋਗ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਨਮ-ਕੁੰਡਲੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਗ—ਜਿਵੇਂ ਜੋੜ, ਪਿੰਡਲੀ ਅਤੇ ਪੈਰ—ਕਰਮ ਆਦਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ। ਮਿਥੁਨ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਸੂਰਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ, ਪੰਜਵੇਂ ਅਤੇ ਨੌਵੇਂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਤ੍ਰਿਕੋਣ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਵੈਤ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਤੀਜੇ ਡਿਕਾਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਉਲਟ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਦਵਾਦਸ਼ਾਂਸ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਮੇਤ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਨੂੰ ਦਿਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਟਿਮੀ ਕ੍ਰੂਰ, ਮ੍ਰਿਦੁ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੇਖ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਸ਼ੀਆਂ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਚਾਵਾਂ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਡਿਗਰੀਆਂ, ਤਿਥੀਆਂ, ਤੀਰਾਂ, ਨਖਾਂ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀਆਂ ਹਨ। ਚਲ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਦਵਾਦਸ਼ਾਂਸ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਥਾ ਘਰ ਚਤੁਰਸ੍ਰ, ਅੱਠਵਾਂ ਮ੍ਰਿਤ-ਤ੍ਰਿਕੋਣ, ਨੌਵਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਤ੍ਰਿਕੋਣ ਹਨ। ਰਾਜੇ, ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਂਦਰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਲਾਲ, ਚਿੱਟੇ, ਤੋਤੇ ਵਰਗੇ, ਫਿੱਕੇ, ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਤੈਰਨਾ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਸੂਰਜ ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਜੀਵ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦਾ ਸੰਕੇਤਕ ਹੈ; ਸੁਕ੍ਰ, ਇੱਛਾ ਦਾ; ਸੂਰਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੁੱਖ ਦਾ। ਸੂਰਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਤਰੀ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਾਸ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਧੀਆ ਜੋਤਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ। ਸ਼ਚੀ, ਕੌਧੀ ਅਤੇ ਪਾਰਵ ਦੇ ਰੰਗ ਚਿੱਟਾ, ਪੀਲਾ ਅਤੇ ਹਰਾ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ, ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਮੰਗਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਲੋਕ ਪਾਪੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਬੁਧ, ਜਦ ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਪਾਪੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਦਿਕ ਮੋਰਾਂ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਚੰਡਾਲ ਸਵਾਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਾਹੂ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ—ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ, ਰੈਵਤ, ਭੂਕ, ਸਖਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੱਟੇ ਹੋਏ, ਚਮਕਦਾਰ, ਤਾਮਬੇ ਵਰਗੇ ਅਤੇ ਤਾਮਬੇ ਰੰਗੀ ਹਨ। ਸੂਰਜ, ਸੁਕ੍ਰ, ਮੰਗਲ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ, ਆਪਣੇ ਉਗਣ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜਦ ਸ਼ਨੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਨਾਰਦ। ਤੀਖੇ, ਕਰਵੇ, ਖਾਰ, ਮਿੱਠੇ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਖੱਟੇ ਅਤੇ ਕਸੇ ਹੋਏ ਸੁਆਦ ਹਨ। ਆਤਮਾ, ਆਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਚਿੱਟੇ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਦੁਸ਼ਮਣ, ਵੈਰੀ—ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ। ਆਪਸੀ ਧਨ, ਖਰਚ, ਤਿੰਨ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤ ਹਨ। ਦੁਬਾਰਾ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਮ੍ਰਿਦੁ ਅਤੇ ਪੂਜਿਤ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਵੈਰੀ, ਸ਼ਨੀ, ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਰਮਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰੂਰ ਹਨ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਮ੍ਰਿਦੁ ਚਿੱਟੇ ਵਿੱਚ; ਬੁਧਿਮਾਨ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗ੍ਰਹਿ, ਰਾਸ਼ੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬੜੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।