ਨਾਰਦਪੁਰਾਣਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਘਾਹ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਭ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਨ ਲੈਣ ਲਈ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੁਰੰਤ ਜਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਭ ਜੋ ਅੰਨ੍ਹੇ, ਦਾਢੀ ਵਾਲੇ, ਮੁੰਡੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਗਰ ਹੱਸਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਿਉ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਮੁਲਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਉਹੀ ਲੋਕ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਚੰਗਿਆਈ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਤਦ ਤਕ ਹੀ ਚੰਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦ ਤਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਜੋ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਚੰਗਿਆਈ ਉਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਜਲਦੀ ਵਿਖਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਰਦ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਚੰਗਿਆਈ ਜਾਂ ਨਿਆਂ ਉਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਮਾੜੀ ਇਸਤਰੀ ਉਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਬਰਾਬਰ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਾਂਗਾ।" ਉਸ ਸਮੇਂ, ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਗਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ। ਦੱਸ, ਉਹ ਕੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ? ਫਿਰ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕਿਉਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ? ਆਤਮਾ ਅਪਰਾਧ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੂਰਨ ਹੈ — ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਨਿਸਕਰਸ਼ ਹੈ। ਹਰ ਕਰਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੱਸ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਜਦ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਇਸੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਉਂ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ? ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਕ੍ਰਿਤਾ ਸਮੇਤ, ਸਗਰ ਅਤੇ ਨੰਦਨ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਚੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜਸੂਯ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਅਤੇ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ—ਜੋ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਔਰਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਅਤੇ ਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਵੰਸ਼ ਵਧਾਵਣ ਲਈ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਿਆਵਤੀਆਂ, ਜੋ ਚਾਹੋ, ਸੋ ਮੰਗੋ।" ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਮੰਗਿਆ। ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਦਾ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮੰਜਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸਗਰ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦੁਸ਼ਟ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਹੋ ਗਏ। ਸਮੰਜਾ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਨਿੰਦਤ ਕਰਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਲੋਹਾਰ ਲੋਹੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੰਜਾ ਨੇ ਵੀ ਸੋਚਿਆ। ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਸੱਚਿਆਰ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਪਰ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹੀ ਹਨ।