ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਕਾਇਆਵਾਂ ਦੀਆਂ ਗਣਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਰਕਮ ਵੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਈ ਰਕਮ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ 'ਚ ਵੱਕਰੀ ਚਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਚਾਪ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੁਵ ਰੇਖਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰਾਈਜ਼ਨ ਦੀ ਚਾਪ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੌਲਤ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਹਿਸੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਦੁੱਗਣੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਅਤੇ ਭੋਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲਾਂ ਹਨ। ਜਿੰਨੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਠ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭੋਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੂਰੀ ਸੱਠ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭੋਗ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਵੰਡਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਵ, ਬਲਵ, ਕੌਲਵ, ਤੈਤਿਲ, ਤੇ ਗਰ੍ਹਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਕੁਨੀ, ਨਾਗ, ਚਤੁਸ਼ਪਦ ਅਤੇ ਕਿੰਸਤੁਘਨਾ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ। ਉੱਥੇ, ਚਾਹੀਦੇ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਨਾਲ, ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਛਾਂ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸਿਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਹਰ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਵਿਚ, ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਤੱਕ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਲਾਈਨ ਖਿੱਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਮੱਛੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੱਧ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੇ, ਚਾਹੀਦੇ ਬਾਂਹ-ਧਾਗੇ ਅਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੁਵ ਚੱਕਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੀਦੀ ਛਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੁਵ ਰੇਖਾ ਵਿਚਕਾਰ, ਆਖਰੀ ਸਿਰ ਨਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਧਾਰ ਘੜੀ (ਛਾਂ ਪੈਮਾਨਾ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਛਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਤੋਂ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਨਤੀਜਾ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਚਮਕ, ਛਾਂ, ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਖੁਲਣਾ ਆਦਿ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਲੰਬਕ ਅਤੇ ਹੋਰਾਈਜ਼ਨਲ ਤਾਰਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਜਾਂ ਆਖਰੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਖਰੀ ਤਾਰ ਨਾਲ ਵੰਡ ਕੇ, ਛਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵੰਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਤਾਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਤਾਰ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਰਕ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਅੱਧ ਗੋਲ ਤੋਂ ਘਟਾਉ, ਤੇ ਤੁਲਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਅੱਧ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਜੋੜੋ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਮੱਧ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਗਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੋਲ ਦੇ ਗਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਮੁੱਲਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੀ ਚਾਲ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ, ਦੋ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਧਨੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਲਈ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਹੇਮੰਤ ਲਈ ਇੱਕ, ਸ਼ਰਦ ਰਿਤੂ ਲਈ ਤਿੰਨ-ਤੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ, ਕਰਕ ਆਦਿ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੋਗਯ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਾਮ ਵਾਲੇ ਚਾਹੀਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੀਦੇ ਦੰਡਿਕਾ ਅਤੇ ਸੁਭਾ ਤੋਂ ਭੋਗੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇ ਘਟਾਉ। ਜੋ ਕੁਝ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਤੀਹ ਨਾਲ ਵਧਾ ਕੇ ਗਲਤ ਮੁੱਲ ਨਾਲ ਵੰਡੋ। ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਨਾਡੀਆਂ ਤੋਂ, ਉਗਣ ਅਤੇ ਅਸਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਭੋਗਿਆ ਹੋਇਆ ਵਧੇਰੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ— ਜੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਚੰਦ੍ਰਗ੍ਰਹਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਗ੍ਰਹਣ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਓਹਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਢੱਕਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਅੱਧ, ਇੱਕ ਛੇਵਾਂ ਅਤੇ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਖਾਂ ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਮਾਪ ਨਾਲ ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਅੱਧ ਮਿਆਦ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਾਫ ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਅੰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।