ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਖਗੋਲ-ਗਣਨਾ ਦੀਆਂ ਗੂੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅੰਗੂਠੀਆਂ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਮੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਨਤੀਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੋਰਡ-ਉਤਪਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਉਸ ਜ੍ਯਾ-ਪਿੰਡ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਪ ਘੱਟ ਜਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਜ੍ਯਾ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਮੰਦ ਚਾਪ ਨੂੰ 'ਮਾਨਵ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਾਪ ਨੂੰ 'ਸ਼ੀਤਗੋਰਦਾ'। ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਚਾਪਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ 'ਖਾਗਨੀ', 'ਸੁਰਾ', 'ਸੂਰਿਆ' ਅਤੇ 'ਨਵਾਰਣਵ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਲਈ, ਆਖਰੀ ਚਾਪਾਂ ਨੂੰ 'ਸ਼ੌਘਨਿਆ', 'ਯੁਗਮਾਂਤਾ', 'ਅਗਨੀ' ਅਤੇ 'ਦਸਰਕਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਖਿਰ 'ਵਿਵਿਸ਼ਵੇਯ' ਅਤੇ 'ਅਪਰਵਤਾ' ਨਾਮ ਹਨ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣ odd ਜਾਂ even ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਖਿਰ ਭੁਜਾ-ਜ੍ਯਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਜ੍ਯਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਗੁਣ ਵਿੱਚ, ਭੁਜਾ, ਕੋਟੀ ਅਤੇ ਜ੍ਯਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਡਿਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਟੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦ, ਜਦੋਂ ਮੱਧ 'ਤੇ, ਜਾਂ ਮਕਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, 'ਧਨ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਅਤੇ ਭੁਜਾ-ਉਤਪਾਦ ਦੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਤੋਂ, ਜੋ ਮੂਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ 'ਚਲਾਭਿਧਾ' ਹੈ। ਤ੍ਰਿਜ੍ਯਾ ਵਿੱਚ ਕੋਟੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦ, ਕਰਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੁਜਾ ਦਾ ਉਤਪਾਦ, ਤ੍ਰਿਜ੍ਯਾ ਦੇ ਵਰਗ ਦੀ ਮੂਲ ਨਾਲ ਵੰਡ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਚੌਥੀ ਕ੍ਰਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੈਰਧਿਆ, ਮਾਧਿਆ, ਮਾਂਧਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ੈਰਘਿਆ—ਇਹ ਚਾਰ ਗੁਣ ਲੜੀਵਾਰ ਹਨ। ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਧਨ, ਡਿਗਰੀਆਂ ਆਦਿ, ਤੋਲ ਕੇ, ਤੂਲ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਚਾਪ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ, ਰਾਸ਼ਿ-ਵੰਡਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਣਨਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਰਕ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਧਨ ਉਥੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਮਕਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮੰਦ ਚਾਪ ਨਾਲ ਵੰਡ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਮਿਨਟ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਜੋ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨ ਨੂੰ ਕਮਾਨ ਅਤੇ ਕੰਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਾਪ ਰਾਹੀਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਰਜ਼ਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਘਟਾ ਕੇ, ਬਚਿਆ ਹਿੱਸਾ ਵਕਰੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਤੀਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਾਗ—ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਨ। ਉੱਨਤੀ ਚਾਪ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੁਕ-ਭਾਗ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰਾਈਜ਼ਨ ਚਾਪ ਨੂੰ ਬਾਰ੍ਹ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਮਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਧਨ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਂ ਉਲਟਾ ਕਰਕੇ, ਦਿਨ ਦੇ ਆਖਿਰ, ਇਹ ਦੋਹਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਭਾਗ, ਆਨੰਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੂਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਸੱਠ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਆਨੰਦ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਮਾਂ-ਇਕਾਈਆਂ। ਦੂਰੀਆਂ, ਸੱਠ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਕੇ, ਆਨੰਦ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਿਆਦ ਨਾਲ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਚਿਆ ਹਿੱਸਾ ਬਾਵਾ, ਬਲਵਾ, ਕੌਲਵਾ, ਤੈਤਿਲਾ ਅਤੇ ਗਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਕੁਨੀ, ਨਾਗਾ, ਚਤੁਸ਼ਪਦਾ ਅਤੇ ਕਿੰਸਤੁਘਨਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੀਦੀ ਉਂਗਲ-ਇਕਾਈਆਂ ਹਨ, ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸਾਏ ਦੀ ਨੋਕ ਛੂਹਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਚਕਾਰ, ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਤੱਕ, ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਲਕੀਰ ਖਿੱਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਮੱਧ-ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ, ਉਪ-ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ, ਦਿੱਤੇ ਬਾਂਹ-ਧਾਗਾ ਉਂਗਲ-ਇਕਾਈਆਂ ਨਾਲ, ਚਾਹੀਦੀ ਚਮਕ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਏ ਦਾ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੁਕ-ਚੱਕਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੀਦੇ ਸਾਏ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੁਕ-ਚੱਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਨੋਕ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਧਾਰ ਗਨੋਮਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਏ ਨੂੰ ਉਲਟ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ, ਠੀਕ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਨਤੀਜਾ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ, ਚਮਕ, ਸਾਏ, ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਖੁਲ੍ਹਣ ਆਦਿ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਗਣਨਾ, ਚਾਪ, ਸਾਏ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਗਤੀ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਧਾ ਨਾਲ ਵਿਅਖਿਆ ਕੀਤਾ।