ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਪਰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਠੰਢਾ ਸੁਆਹ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਸ਼ੰਭੂ ਵਲੋਂ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵਿਘਨਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਨੇਕ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ। ਫਿਰ ਗਰਾ, ਜੋ ਕਾਫੀ ਥੱਕ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਗਿਆ; ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਗਏ—ਇਹ ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਮ ਸਗਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮੁੰਡਨ ਤੇ ਜਨੇਊ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਕਰਵਾਏ। ਜਦ ਸਗਰ ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਚਪਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੱਸਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਕਾਬਲ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਰਿਸ਼ੀ ਔਰਵ ਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਹ ਦਰਭਾ ਘਾਹ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਸਗਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲੇ, “ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।” ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਿਉ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਜਿਸਦਾ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਿਲਾ ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਐਸੇ ਹੀ ਬੱਚਾ ਪਿਉ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਵਪਾਰੀ ਮਵੈਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਐਸੇ ਹੀ ਬੱਚਾ ਪਿਉ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ। ਜਿਵੇਂ ਤਪस्या ਦਇਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਾ ਲਗਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਐਸੇ ਹੀ ਬੱਚਾ ਪਿਉ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਹੜਾ ਪੁੱਤਰ ਪਿਉ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸਹਾਰਦਾ ਹੈ।” ਜਦ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਠੀਕ ਠੀਕ ਦੱਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਪਟ ਕਰਨ ਦਾ ਵਚਨ ਲਿਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੁਲ-ਗੁਰੂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਸਾਰੀ ਹਾਲਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਤਲਵਾਰ, ਜੋ ਵਜਰ ਵਰਗੀ ਕਠੋਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਕ ਧਨੁਸ਼ ਮਿਲਿਆ। ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਡਰ ਗਏ; ਹੋਰ ਭੱਜ ਗਏ। ਕੁਝ ਘਾਹ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇਹ ਗੱਲ ਜਦ ਸਗਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗੀ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯਾ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਕਿਰਿਆਕਲਾਪ ਅਤੇ ਚੇਲੇਆਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਿਹੜੇ ਅੰਨੇ, ਦਾਡ਼ੀ ਵਾਲੇ, ਮੂੰਡੇ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ, ਸਗਰ ਹੱਸ ਕੇ ਆਪਣੇ ਤਪੱਸਵੀ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਿਉ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਹੜਪ ਲਈ। ਉਹੀ ਸਾਰਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਉਹੀ ਲੋਕ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਨੇਕੀ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੇਵਲ ਤਦ ਤੱਕ ਹੀ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਬੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ, ਆਪਣੇ ਸੰਕਲਪ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਧੀਰਜ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਆਇ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।