ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਗੁਣੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਧ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਚਾਵਲ ਦੇ ਲੱਡੂਆਂ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਗਾਂ, ਬਕਰੀਆਂ, ਭੇਡਾਂ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭੇਟ ਕਰਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਮ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਯਜਨ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੂਧ ਵਾਲੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਕਰਿਆ ਜਾਵੇ। ਸ਼੍ਰਾਧ ਲਈ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹਿਰਣ, ਭੇਡ, ਸੂਰ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ਼ ਦਾ ਮਾਸ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੈਂਡੇ ਦਾ ਮਾਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ ਭੋਜਨ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਧਰਮਵਾਨ ਪਤਨੀ, ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪਸ਼ੂ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰ — ਇਹ ਸਭ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਤੇਜ ਹੈ, ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਇਹ ਵੀ ਉੱਤਮ ਦਾਨ ਹਨ। ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਮ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਚੌਦਵੀਂ ਦਿਨ ਛੱਡ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਵਰਗ, ਸੰਤਾਨ, ਤਾਕਤ, ਵਿਰਤਾ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਧਨ, ਰਾਜ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਮਯਾਬੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਲਾਜ, ਭਾਂਡੇ, ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ — ਇਹ ਵੀ ਇਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਤੋਂ ਭਰਨੀ ਤੱਕ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਾਧ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਾਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਆਦਿਤ੍ਯ ਹਨ, ਜੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਆਯੁ, ਸੰਤਾਨ, ਧਨ, ਗਿਆਨ, ਸਵਰਗ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਯ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਲਪ-ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਕਲਪ-ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ — ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵ ਕਰਮ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪਿਤ੍ਰ ਕਰਮ — ਉਹ ਧਨ, ਗਿਆਨ, ਯਸ਼, ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਵੇਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿੱਧ-ਰੂਪ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਰੂਪ 'ਸਵੌਜਸ' ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਤੀਪਦਿਕਾ (ਨਾਮ-ਧਾਤੂ) ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਤੀਪਦਿਕਾ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਤੂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤਯ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਦੂਜਾ ਕਾਰਕ 'ਕਰਮਣੀ' ਹੈ, ਜੋ ਮੱਧਲੇ ਤੱਤ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਕਰਤਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ 'ਪ੍ਰਾਪਕ' ਹੈ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵਿਛੋੜਾ ਜਾਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — 'ਙਿ' ਅਤੇ 'ਸੁ' ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੱਤਵਾਂ ਕਾਰਕ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਧਿਕਾਰ-ਸਥਾਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਾ-ਚਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ 'ਅਪਾਦਾਨ' (ਸਰੋਤ ਜਾਂ ਵਿਛੋੜਾ) ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੂਜਾ ਕਾਰਕ 'ਕਰਮ-ਪ੍ਰਵਚਨੀਯ' ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਧਲੇ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਥ-ਅਰਥ ਅਤੇ ਘਾਟ-ਅਰਥ ਲਈ 'ਉਪ' ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੜਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਲਈ, ਦੋ ਕਾਰਕ-ਪ੍ਰਤਯ ਮਨ-ਕ੍ਰਿਆ ਜਾਂ ਅਣ-ਮਨ-ਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਥਾ ਕਾਰਕ 'ਉਦੇਸ਼' ਅਤੇ 'ਤੁਮ' ਪ੍ਰਤਯ ਦੇ ਅਰਥ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਤਵਾਂ ਕਾਰਕ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਅਵਸਥਾ ਲਈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇਵਾਂ ਕਾਰਕ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਲਈ, ਦੋ ਕਾਰਕ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਛੇਵਾਂ ਕਾਰਕ ਕਾਰਣ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਨੀ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਮਾਧਿਅਮ ਜਾਂ ਕਰਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਰਕ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 'ਭੂ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਸ ਲਕਾਰ (ਕਾਲ ਅਤੇ ਮੂਡ) ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਮੀ', 'ਵਸ', 'ਮਸ', 'ਸਹ' ਆਤਮਨੇਪਦ ਦੇ ਅੰਤ ਹਨ; 'ਪਾ', 'ਨਾ', 'ਮ', 'ਪ', 'ਨੇ', 'ਦਮ' ਪਰਸਮੈਪਦ ਦੇ ਹਨ। 'ਏ', 'ਵਹੇ', 'ਮਹਾ' ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਹਨ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ 'ਵਿਧਿਲਿੰਗ' ਲਕਾਰ ਵਿੱਚ। ਮੱਧਮ ਪੁਰੁਸ਼ 'ਯੁਸ਼ਮਦ' ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਪੁਰੁਸ਼ 'ਅਸਮਦ' ਨਾਲ। 'ਲਟ' ਲਕਾਰ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਲਈ, ਅਤੇ ਗੁਜ਼ਰੇ ਦਿਨ (ਅਜ ਦੇ ਨਹੀਂ) ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਗੁਣ, ਸ਼੍ਰਾਧ ਦੇ ਫਲ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ-ਵਿਆਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਗੁਣੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਸਿੱਖਾਈ ਗਈ।