ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਦ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਗ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਥਾ ਅੰਗ ਆਂਗਿਰਸ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਸ਼ਾਂਤਿਕਲਪ। ਜੋ ਕੁਝ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਕਲਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਹਿਤਾਕਲਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਧੂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਮੰਤ੍ਰ-ਤੰਤਰ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਸਵਯੰਭੂ ਵਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਕਾਸ਼ਿਕ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵਿਧੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸ਼ੰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਨੂੰ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਜਦੋਂ ਗਲੇ ਨੂੰ ਭੇਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਧੁਨੀ ਉਚਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਨੰਤਤਾ ਲਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਰਮ ਅਧੂਰਾ, ਵੱਧ ਜਾਂ ਘੱਟ, ਜਾਂ ਇਰਾਦੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਲ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਧੂਰੇ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ—ਇਹ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਨਾਰਦ, ਇਸ ਲਈ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਯਜਨ ਲਈ, ਗੋਬਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇ ਕੁਝ ਹਟਾਉਣਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਖਾੜਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਹੇ ਦਵਿਜ। ਹੱਡੀਆਂ ਜਾਂ ਕਾਂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਨਿਯਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਗ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਸ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਯਜਮਾਨ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ, ਹੇ ਨਾਰਦ। ਜੇ ਕਰਤਾ ਦਾ ਮਨ ਉਦਾਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਰਮ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਪੁਜਾਰੀ ਲਈ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਉਸੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਘਿਉ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਤਿੰਨ ਅੰਗੁਲ ਚੌੜਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਠੇ ਵਾਲਾ ਛੇ ਅੰਗੁਲ ਚੌੜਾ। ਸ੍ਰੁਵਾ ਛੇ ਅੰਗੁਲ ਦਾ, ਤੇ ਸ੍ਰੁਚ ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਅੱਧ ਅੰਗੁਲ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਕਸ਼ਣੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਅੱਠ ਇਕਾਈਆਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਣੀਤ ਭਾਂਡਾ ਰੱਖੋ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਣੀਤ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰੋ। ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਂਡਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੱਟਣੀਆਂ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਰਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁਣਯਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਹਿਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭਾਂਡਾ ਕੁੰਭਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਸੁਰਕ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੁਵਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਕਰਮ—ਸ਼ੁਭ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਭ—ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਵਿਚਕਾਰ, ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਹਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੱਗ, ਸੂਰਜ, ਸੋਮ, ਵਿਰਿੰਚੀ, ਅਨਿਲ ਅਤੇ ਯਮ—ਇਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਗ ਧਨ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਰੋਗ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਨਿਲ ਵਾਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਯਮ ਮੌਤ ਦਾ ਦਾਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਭਾਂਡਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਪੰਜ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਇਕ ਹੋਰ।