ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਅਚਾਰਯ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਪਾਠ-ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪਾਠ ਦੇ ਕਿਸੇ ਅੰਸ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਆਵੇ, ਜਾਂ ਸਾਮਨ ਅਤੇ ਰਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਤਿਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿੰਨੀ ਥਾਂ ਛੱਡਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹਾ ਵਿਚ ਚਮਕਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ, ਜਾਂ ਮਣਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੀ ਉਚਾਰਣ ਨੂੰ ਸੁਚਿੱਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਛੂਆ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਾਠਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੱਥ ਨੂੰ ਨੱਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਵਾਂਗ ਰੱਖੋ। ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲੋ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ; ਨਾ ਗਾਉ, ਨਾ ਹਿਲੋ। ਜਿਵੇਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਦਹੀਂ ਵਿਚ ਘੀ, ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਵਿਚ ਅੱਗ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਾਠਕ ਨੇ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਇੱਕ ਸੁਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸੁਰ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮ੍ਰਦੂਤਾ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸੁਰ ਅਜੇ ਉਚਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਅਣਸਮਝ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਠਕ ਨੇ ਨਜਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਰੱਖੋ, ਪਰ ਪ੍ਰਸਥਾਵ ਲਈ ਮਧੁਰ ਰਫ਼ਤਾਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਪਾਠ ਸਿੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਚਾ ਸੁਰ ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੇ, ਪਹਿਲਾ ਸੁਰ ਮੱਥੇ ਤੇ, ਚੌਥਾ ਸੁਰ ਜੀਭ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅੰਗੂਠਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਸੁਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਛੇਵਾਂ ਸੁਰ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸੱਤਵਾਂ—ਧੈਵਤ—ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਵਿਲੰਬ, ਮਧਯਤਾ, ਜਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਦਲਾਅ—ਇਹ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤਾ ਉੱਚੇ ਸੁਰ ਤੇ ਜੀਵਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲੇ ਸੁਰ ਤੇ। ਜੋ ਅੰਨ੍ਹੇ ਜਨਮ ਜਾਂ ਪਿਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਚੌਥੇ ਸੁਰ ਤੇ ਜੀਵਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਹੌਲੇ ਸੁਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਅਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ ਜੀਵਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸੁਰ ਚਮਕਦੇ, ਲੰਬੇ, ਅਤੇ ਦਯਾਲੂ ਹਨ, ਉਹ ਮ੍ਰਦੂ ਅਤੇ ਮਧੁਰ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚਮਕ ਨੀਵੇਂ, ਦੂਜੇ, ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਸੁਰ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸੁਰ ਦੇ ਵਖਰੇ ਵਖਰੇ ਅੰਤਰ—ਮ੍ਰਦੂ, ਮਧੁਰ, ਅਤੇ ਲੰਬੇ—ਯਾਦ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੰਬਾ ਅੰਤਰ ਨੀਵੇਂ ਸੁਰ ਵਿਚ, ਮ੍ਰਦੂਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਜੋ ਰੁਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੁਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਜੋ ਰੁਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੌਥੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਪਾਠਕ ਨੇ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਅੰਤਰ ਜਾਂ ਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ। ਚਲਣ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਮਿਲਾਪ, ਅਤੇ ਉਚਾਰਣ ਵਿਚ ਉਚਾਰ। ਰੁਕਦੇ ਅੰਤਰ ਛੋਟੇ, ਲੰਬੇ, ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਵਾਨ brightness ਉੱਚੇ ਸੁਰ ਵਿਚ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ svarita ਵਿਚ ਵੀ। ਉਠੇ, ਨਾ ਉਠੇ, ਅਤੇ svarita ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੁਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਚਾਰਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਰਣਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੋ ਉਦਾਤਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ svarita ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅੱਖਰ ਦਾ ਸੁਰ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ svarita ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਰ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਸਮਝੋ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਠਕ ਨੇ ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਕੰਨ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੇ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਨੀਵੇਂ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਉੱਚੇ ਤੇ ਨੀਵੇਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਨਿਊਟ੍ਰਲ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।