ਨਿਸ਼ਾਦ ਸੁਰ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਇਸ ਲਈ ਮਿਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਸੁਰ ਆ ਕੇ ਇੱਥੇ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੁਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਸੰਗੀਤਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਣਾ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: ਦਾਰਵੀ ਅਤੇ ਗਾਤਰਵੀਣਾ। ਉਹ ਵੀਣਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਮ ਗਾਇਕ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਾਤਰਵੀਣਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗਾਇਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ, ਗੋਡਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਓਮ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਪੜ੍ਹੋ। ਸਾਰੇ ਉਂਗਲਾਂ ਫੈਲਾ ਕੇ, ਸੁਰਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਬਣਾਓ, ਪਰ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹੋ। ਜੇਕਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਪੇ ਜਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਭਾਜਨ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ ਉਹ ਸਹੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੰਡ ਕਰੇ। ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਦਿਸਣ, ਉੱਥੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰੋ। ਹਰ ਭਾਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਸਾਮਨ ਜਾਂ ਰਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਿਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿੰਨਾ ਛੋਟਾ ਅੰਤਰ ਰੱਖੋ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਹਿਲਾਏ ਨਾ। ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮੋਤੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਰਗੀ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕਛੂਏ ਵਾਂਗ ਸਿਮਟੋ, ਤੇ ਮਨ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਏਕਾਗ੍ਰ ਰੱਖੋ। ਹੱਥ ਨੂੰ ਨੱਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੋ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੋ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਦਾ ਕੰਨ ਹੋਵੇ। ਹੱਥ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਉਚਾਰਣ ਕਰੋ। ਨਾ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਬੋਲੋ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ, ਨਾ ਗਾਉ, ਨਾ ਕੰਬੋ। ਜਿਵੇਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਇੱਕ ਸੁਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸੁਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਨਰਮ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸੁਰ ਅਜੇ ਉਚਾਰਿਆ ਨਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਅਣਸਮਝੀ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਢੰਗ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਲਈ ਮਧੁਰ ਮਾਪ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਪਾਠ ਸਿੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਠਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੇ ਸੁਰ ਦਾ ਥਾਂ ਸਿਰ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਸੁਰ ਦਾ ਥਾਂ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ। ਨੀਵੇਂ ਸੁਰ ਦੀ ਚੌਥੀ ਥਾਂ ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅੰਗੂਠਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਸੁਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਛੇਵਾਂ ਸੁਰ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਉਂਗਲ ਤੇ, ਤੇ ਸੱਤਵਾਂ (ਧੈਵਤ) ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਤੇ। ਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਅੰਤਰਾਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ, ਮੱਧ ਵਿਚ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿਣਾ, ਇਹ ਸਦਾ ਲਾਗੂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ ਉੱਚੇ ਸੁਰ 'ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲੇ ਸੁਰ 'ਤੇ। ਜੋ ਅੰਧਜਨ ਜਾਂ ਪਿਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਚੌਥੇ ਸੁਰ 'ਤੇ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਨੀਵੇਂ ਸੁਰ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਅਤੇ ਥਿਰ ਜੀਵ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸੁਰ ਚਮਕਦੇ, ਲੰਬੇ ਜਾਂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਕੋਮਲ ਤੇ ਮਧੁਰ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚਮਕ ਨੀਵੇਂ, ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸੁਰ ਦੇ ਅੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਮਲ, ਮਧੁਰ ਤੇ ਲੰਬੇ ਵਾਂਗ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੰਬਾਈ ਨੀਵੇਂ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਮਲਤਾ ਉਸ ਦੇ ਉਲਟ। ਜਿਹੜੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਰੋਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੁਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਿਹੜੇ ਰੋਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੌਥੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਅੰਤਰ ਜਾਂ ਸੁਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ।