ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹੈਹਯਾ, ਤਾਲ-ਜੰਗਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝੀਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਸੰਤੋਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਗ ਨੇ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਭ ਚੁੱਪ ਕੇ ਲੁਕ ਗਈਆਂ—ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਸੀ। ਪੰਛੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਆਓ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਲਈਏ।" ਉਹ ਸੁਖਦਾਈ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਗਿਣੀਆਂ, ਉਹ "ਹਾਏ! ਹਾਏ!" ਕਹਿ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਨਸਾਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ繁ਮਿ ਹੋਵੇ, ਲੋਕ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਾਨ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲਿਆ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਮੋਹ ਜਾਂ ਮਦ ਹੋਣ ਵਰਗਾ ਭਟਕਾਵਾ ਨਹੀਂ। ਮੋਹ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਫੰਧਾ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਜ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ। ਬੁੱਢੇਪੇ ਦੀ ਪੀੜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨਿ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਰੋਗ ਨੇ ਖਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵਿਅਕਤੀ-ਵਿਅਕਤੀ ਕਰਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੇਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਖੁਦ ਹੀ ਰਸਮਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨਿ ਨੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਇਹ ਸਭ ਜਾਣ ਲਿਆ। ਵੱਡੇ ਮਨਾਂ, ਜੋ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਇਸਤਰੀ ਵੀ ਉਥੇ ਆਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਬਾਹੂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੁਨਿ ਨੇ ਧਰਮ-ਪੂਰਨ ਬਚਨ ਕਹੇ: "ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਕ੍ਰਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ।" ਇਕ ਇਸਤਰੀ, ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਜੋ-ਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਚਿਤਾ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਖੰਡੀ, ਨਿੰਦਕ ਜਾਂ ਅਜਨਮੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਧਰਮਵਾਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਘਾਤੀ ਲਈ ਵੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ, ਜੋ ਉਠਿਆ ਹੈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਹ ਇਸਤਰੀ, ਗਹਿਰੀ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ ਰੋਈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੁਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਣੀ, ਰੋ ਨਾ; ਤੂੰ ਸਰਵੋਤਮ繁ਮਿ ਪਾਵੇਂਗੀ। ਇਸ ਲਈ, ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰ। ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੰਦ, ਮੌਤ ਸਭ ਲਈ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਇੱਥੇ ਦੁੱਖ ਬਹੁਤ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਤਾਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਲੋਕ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੇ ਕਮਲ-ਮੁਖੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਾਣ ਲੋਕ, ਸਿਰਫ਼ ਉੱਪਰੀ ਕਾਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਫਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾ, ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਰਹਿ। ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਖ ਦਾ ਆਭਾਸ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।" ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀ, ਮਹਾਨ ਮੁਨਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬਚਨ ਬੋਲੀ: "ਰੁੱਖ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਖ ਲਈ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦੇ।" "ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਹਰੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਆਇਆ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਹੈ।