ਉਸ ਦੀ ਕਰਮਸ਼ੀਲਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਵਭਾਵਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਮ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣਾ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਕਰਮ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ, ਉਹ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਉਥੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਧਾਰਣਾ ਹੈ—ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ। ਸੁਣ, ਜਦ ਤੱਕ ਮਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਧਾਰਣਾ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੋਭਾਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ ਗਲ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਚੌੜੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਮੱਥੇ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰ। ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਸ਼ੰਖ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਅੱਠ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਵੀ ਸੋਚ। ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਫ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਗਟ ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ, ਉਸੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼, ਸ਼ੰਖ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਧਾਰਣਾ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਮਨ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਆਤਮ-ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਸ਼ਾਂਤ, ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨੇਊ ਵਾਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰ। ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਜ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਜਾਂ ਮਾਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਮਝ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਣ ਦਾ ਉੱਦਮ ਕਰ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਧਿਆਨ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਧਿਆਨ ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਾਧੀ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਸਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕਤਾ ਅਤੇ ਭਿੰਨਤਾ ਦੋਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਲਈ ਭਿੰਨਤਾ ਅਗਿਆਨ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚਲੇ ਅਭੇਦ ਨੂੰ ਕੌਣ ਨਕਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਚਾਹੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ? ਤੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮਲੀਨਤਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਕੇਸ਼ਿਦ੍ਵਜ, ਜੋ ਜੋਗ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਤੈਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਕੇਸ਼ਿਧਵਜ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਪਵਿਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਲੀਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ, ਪਰ ਅਸਕਤੀ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਜੋ ਸਾਰੀ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਉਪਚਾਰ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ? ਫਿਰ ਵੀ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਜੇ ਵੀ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਟਿਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਹ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤਬ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ। ਜਿਸ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇਰਾ ਭਟਕਦਾ ਮਨ ਵੀ ਆਪਣੀ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਭ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੈ।