ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਅਕਤਤਾ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੇ ਲਕੜ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਸਥੂਲ ਰੂਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਵੇ। ਮਰੁਤ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸੂਰਜ, ਤਾਰੇ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਹ—all ਇਹ, ਮਨੁੱਖ, ਜਾਨਵਰ, ਪਹਾੜ, ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ, ਅਤੇ ਰੁੱਖ, ਆਦਿ—ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੂਖਮ ਤੱਤ, ਜਿੰਨਾ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨ ਅਤੇ ਅਚੇਤਨ ਜੀਵ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਹਰੀ ਦਾ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਇਹ ਰੂਪ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਇੱਕ ਤੀਜੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਾਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਇਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ 'ਕਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੇਤ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਅਚਲ ਜੀਵ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਕ। ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ, ਪਸ਼ੂ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੇ, ਨਾਗ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਹਨ। ਫਿਰ, ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਵੀ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ, ਇਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਰਾਹੀਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ। ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਅਮਰ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ 'ਸਤ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਪਰਮ ਹੈ; ਹਰੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ। ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਰਾਹੀਂ, ਦੇਵਤਾ, ਜਾਨਵਰ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਤਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਿਆ, ਅਣਮਾਪ ਅਤੇ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਉਸ ਦੀ ਸਵਭਾਵਿਕਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ੁਧਤਾ ਲਈ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸ਼ੁਧਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੈ। ਕਰਮ ਦੇ ਸਭ ਸਰੋਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਅਸ਼ੁਧ ਹਨ। ਇਹੀ ਧਾਰਣਾ ਹੈ—ਜੋ ਕੁਝ ਉਥੇ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਰਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਣੋ, ਜੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਧਾਰਣਾ ਨਹੀਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰੀ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਸੁਧਰੀਆਂ ਗਲਾਂ, ਚੌੜਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੱਥਾ, ਸਾਂਪ ਵਾਂਗ ਗਲ, ਚੌੜਾ ਛਾਤੀ ਜਿਸ 'ਤੇ ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੋਵੇ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਵੇ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਅੱਠ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਜਾਂ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਵੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਗਟ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦ, ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਗਣ, ਧਨੁ ਸ਼ਾਰੰਗ, ਸ਼ੰਖ, ਗਦਾ, ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਰਾਜਾ ਜੀ, ਧਾਰਣਾ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਪੱਕੀ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਨ ਤੋਂ ਹਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਧਾਗਾ ਹੋਵੇ, ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਤੀਆਂ, ਕ੍ਰਾਉਨ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਯਾਦ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਹ ਧਿਆਨ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਮਾਧਿ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।