ਉੱਚਾ ਲੋਕ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬੜੀ ਹੀ ਪੁਣਯ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੇ ਇੱਛਤ ਲੋਕ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਲੋਭ ਅਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਜਾਂ ਉਲਝਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਥੇ ਮੌਤ ਸਿਰਫ਼ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਰੋਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਦੇ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਥੇ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਉਥੇ ਹਰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਕੁਝ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਕੁਝ ਉਦਾਸ; ਕੋਈ ਗਰੀਬ, ਕੋਈ ਅਮੀਰ। ਪਰ ਧਨ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਲੋਭ, ਅਕਲਹੀਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗਾਹਾਂ ਦੀ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਭਟਕਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਝੂਠ, ਚੋਰੀ, ਨਿੰਦਾ ਤੇ ਈਰਖਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗਣਨਾ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਬਹੁਤ ਹਨ। ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਚੰਗਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੰਦ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਉਲਟ। ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਤੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਪੁਣਯ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਯੁ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੀ ਅਸਲ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਅਤ: ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੇ, ਆਤਮਾ ਬਾਰੇ ਤੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਗੱਲ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਤੇ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਥਵੀ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਪਾਣੀ, ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਅੱਗ—ਇਹ ਪੰਜ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਤ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਛੂਆ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਟੰਗਾਂ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਧੁਨੀ, ਕੰਨ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਨਾਡੀਆਂ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰੂਪ, ਅੱਖ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਚਾਈ—ਇਹ ਅੱਗ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ। ਸੁਗੰਧ, ਨੱਕ, ਤੇ ਸਰੀਰ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਗੁਣ ਹਨ। ਕੰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਹੈ, ਤੇ ਚਮੜੀ ਛੂਹਣ ਲਈ। ਅੱਖ ਦੇਖਣ ਲਈ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉੱਪਰ, ਹੇਠਾਂ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਥੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ, ਜੋ ਇਹ ਸਮਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਸਮਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਝ ਕਰਕੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ 'ਤੱਤ' permeate ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਨ। ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਛੂਹਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਬੁੱਧੀ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਬਦਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤੂਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ—ਤੱਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਮਨ, ਕਰਮ, ਤੇ ਫਲ—ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨੀ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਸਲ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਸੁਖ-ਅਸੁਖ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।