ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਾਂਸ ਹੈ, ਉਹ ਮਲ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ਾਬ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਉਦਾਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਆਨਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰਸ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਇਕ ਪ੍ਰਾਣ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਬਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਖੁਰਾਕ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਬੀਜ (ਵੀਰਯ) ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨਾਡੀਆਂ (ਚੈਨਲ) ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਅੱਗ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਪਚਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਤਾਪ ਜਾਂ ਅਗਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਅੱਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਾਭੀ-ਕੰਢ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਨਾਡੀਆਂ, ਜੋ ਦਸ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਭੋਜਨ ਦਾ ਸਰ (ਸਾਰ) ਲੈ ਕੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਥਿਰ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਥਕਾਵਟ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ (ਆਤਮਾ) ਨੂੰ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ, ਅੱਗ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਜਲਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਹੰਢੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਤਮਾ ਦਾ ਕੋਈ ਉਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਅੱਗ ਇਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨਿਰੁਦਦੇਸ਼ੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕੇਵਲ ਹਵਾ ਹੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਵਾ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਥ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਾਰ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਅੱਗ ਜਦੋਂ ਇੰਧਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਭੋਜਨ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਜੋੜ-ਘਟਾਉਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਜੀਵ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਥੱਕਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਜੀਵ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਥੇ ਹੀ ਵਿਘਟਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੁੜ ਮਿਲਾਪ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਜੀਵਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਕਿਵੇਂ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮਰੇ ਹੋਏ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਬੀਜ ਤੋਂ ਬੀਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੇ, ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਤਾ ਮਿਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੁੜ ਸਮਝਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਤਦ ਉੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਾਤਮਾ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਆਪ ਹੀ ਵਿਘਟਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜਲਾਏ ਹੋਏ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੰਧਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ। ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ, ਮਾਪ ਜਾਂ ਰੂਪ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਧਨ ਮੁੱਕਣ ਤੇ ਅੱਗ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਤਮਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਮਝੋ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰਕ ਅੱਗ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਜੜ੍ਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਚਲ ਜੜ੍ਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਇਕ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਵੈਤਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।