ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਪੂਛਿਆ, ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਖੁਬ ਖ਼ਿਆਤਿ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਅਵਿਅਕਤ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਤੇ ਅਕਸ਼ਯ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਜਨਮੀ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਪਰਮੇਸ਼्वर ਨੇ ਇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਮਲ ਰਚਿਆ। ਇਹੀ ਆਹੰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਤੇ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਉਸਦੀ ਮੱੱਜ਼ਾ ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਸਿਆਹੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਸਾਹ ਹਵਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਊਰਜਾ ਅੱਗ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ, ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਹਨ, ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਹੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਨ, ਜੋ ਅਨੰਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ—ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੀ ਮਾਪ ਹੈ? ਆਪਣਾ ਸੰਦੇਹ ਸੱਚ ਵਿਚ ਦੂਰ ਕਰ ਲਵੋ। ਉਹ ਸੁਖਦਾਇਕ ਲੋਕ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪ ਹੀ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੇ ਅਪਾਰ ਹੈ, ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ। ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਤਨਾ ਵੱਡਾ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਇਸਦੀ ਮਾਪ ਨਹੀਂ ਲਾ ਸਕਦੇ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਅੱਗ ਹੈ। ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਮੁੜ ਪਾਣੀ ਹੈ। ਅੱਗ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਵੰਡਣ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਾਪ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚਲਣ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਮਹਾਨ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ? ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੇ ਮੁੱਖ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਹਨ; ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਵਿਚ ਹਾਂ। ਉਸਦੇ ਆਸਨ ਲਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਮਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਸਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਉਸਦੇ ਬਾਹਰ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਰਚਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਊਰਜਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਰੁਣ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ; ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਮੁੜ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਥਿਰ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਪਰ ਧਰਤੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ? ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਬਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉਠਿਆ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਭੁੱਖ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੋ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ੍ਹੇ ਤਕ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉੱਥੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਰਸਵਤੀ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਰ ਆਈ। ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਹਵਾ ਗੁਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਹੋਵੇ। ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਹਵਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਜਦ ਹਵਾ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਧੁਨੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।