ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰਿ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਂਤ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ! ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਹਰਿ ਦੇ ਭਜਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਨੰਤ ਸੰਤੋਖ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਲੈਣ, ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੌਤ ਸਦਾ ਨੇੜੇ ਹੀ ਖੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਸਾਰ ਲੈ ਕੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਅਮਲ ਕਰੇ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਹੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ? ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਜਨਾਰਦਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਵੱਲ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਸਫਲ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਤਸੰਗ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਹਰਿ ਭਗਤੀ ਵਿਰਲੇ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਗੰਨਾਥ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਾਰ ਹੈ। ਹਰਿ ਦੀ ਭਗਤੀ ਹੀ ਸੱਚੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਹੈ। ਮੌਤ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੇੜੇ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਭੋਗ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਹਾ-ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਏਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਕੀ-ਇੱਕ ਪੀੜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਹਰਿ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਪਾਣੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਫਲ, ਜੋ ਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੋਖਸ਼ਪਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਾਸਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਲੀਲਾ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਹਰਿ ਜੀ ਸਦਾ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਹਰ ਦਿਨ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣ ਵਧਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਗ੍ਰਹ, ਨਾ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਆਦਿਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਆਪ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣਾ ਧਰਮ, ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਘਰ ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਸਮਝੋ ਉਹ ਸਮਸ਼ਾਨ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣ ਲਵੇ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸੰਵਾਦ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਇੰਦਰ ਨੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਅਨੇਕ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਜੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਿਛਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕਲਪ ਵਿਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਸੀ? ਉਹਦੇ ਕਰਮ ਕੀ ਸਨ? ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।” ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ, “ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਣੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਿਆ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।” ਜਦ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਦੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਮੇਤ ਸੁਧਰਮਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਚਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਹਿਤ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।