ਨਾਰਦਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਰਤਾਂਤ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦੋਵੇਂ, ਇਥੇ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਘੀ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਭੋਜਨ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਸਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਨਾ ਪੁੰਨ, ਨਾ ਪਾਪ, ਨਾ ਧਨ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ—ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਭੀ ਸਦਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਗ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਭੀ, ਲੋਕ ਇਹ ਸਭ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਲੋਕ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪੂਰਾ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਪਾਪ ਦਾ ਫਲ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਇਕ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਗੁਲਿਕਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਫੀ ਮੰਗੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪੀ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ! ਤੁਹਾਡੀ ਦਰਸ਼ਨ-ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਕਿਹੜੇ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲਵਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ? ਇੱਥੇ ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਫਸਾ ਕੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਕਿਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਾਂਗਾ? ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੇਰਾ ਅਗਲਾ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕਿੰਨੇ ਜਨਮ ਤੱਕ ਭੋਗਦਾ ਰਹਾਂਗਾ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਕਵਚ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਰ ਸਭ ਦੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਲਈ ਮਾਫ ਕਰਨਾ।" ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ, ਉਕਤੰਕ ਨੇ ਵੀ ਪਰਮ ਧਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਕਤੰਕ ਨੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰ ਮੰਗਿਆ? ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਜਲ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। "ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਚਕਰ, ਕਮਲ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਖੜਗ ਧਾਰੀ, ਮਹਾਨ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਆਸ਼੍ਰਿਤਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਦਿ ਦੇਵ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਾਰ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਪੁਰਾਣ, ਸ਼ੁੱਧ, ਵੇਦਾਂਤ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਤੇਜ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਨਾਦਿ, ਏਕ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ। ਜੋ ਸਦਾ ਕਾਇਮ, ਆਸ਼੍ਰਿਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲਾ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਾਗਰ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ, ਅਨੰਤ ਸਰੂਪ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਉਪਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ। ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਰਮਲ, ਅਪਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਚਾ ਤੱਤ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।" "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੈ ਇਕੋ ਹੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮੋਹ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਉਸ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਿਰਤਾਂਤ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।