ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਦਾ, "ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਕੀ ਹਨ?" ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉਸਦੇ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਰਾਤ-ਦਿਨ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਉਲਝਾ ਰੱਖਦੇ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਕੀ ਹਨ? ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਦੱਸੋ।" ਉਹ ਆਗੇ ਪੁੱਛਦਾ, "ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਅਸਲੀਅਤ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?" "ਮਨ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ, ਇਹ ਸਭ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ!" "ਜੋ ਕੋਈ ਜਾਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ?" "ਜੋ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅਣਮਾਪ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ?" "ਜਿਸ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਅਟੁੱਟ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ?" "ਅਨੰਤ ਲਈ ਕਰਮ ਤੇ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ?" "ਇੱਥੇ ਪੂਰਨ ਤੇ ਉੱਚਤਮ ਆਨੰਦ ਹੈ—ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ!" "ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਉਹ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅਵਿਨਾਸੀ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। "ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਂ," ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਉੱਚਤਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਉੱਚਤਮ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਈ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਯਜ੍ਨਮਾਲੀ ਤੇ ਸੁਮਾਲੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ, ਉਹ ਇਸ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਤੇ ਅਤਿ-ਵਿਆਪਕਤਾ ਨਾਲ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਬੈਠਾ। ਉਹ ਨਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ, ਵੈਸ਼ਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਹੀ, ਮੰਦ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਉਹ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਫੜ ਲਿਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਸੁਮਾਲੀ ਨੂੰ ਬਾਂਹ ਲਿਆ। ਪਰ, ਭਰਾ ਦੀ ਮੋਹ-ਭਰੀ ਭੁੱਲ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਸੁਮਾਲੀ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੇ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਅੱਧਾ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੂਰਖਾਂ, ਚੁੱਕੇ ਤੇ ਕਠੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਲੱਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਪਿਕੁਮੰਡਾ ਰੁੱਖ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਫਲ ਸਿਰਫ ਕਾਗਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗਾਂ ਦੇ ਮਾਸ ਤੇ ਹੋਰ ਗੰਦੇ ਪਦਾਰਥ ਖਾਂਦਾ। ਰਾਜਾ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਲੱਗਾ। ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕਰਦਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਪਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖ ਦੇ ਸਭ ਫਲ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਜ੍ਨਮਾਲੀ ਤੇ ਸੁਮਾਲੀ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੇਂ ਮਰ ਗਏ। ਹਰੀ ਨੇ ਦੂਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਏ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।