ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵੇਦਮਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਤੇ ਸੋਚਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਖ ਹੋਇਆ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੁਖਾਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵੀ ਵਕਤ ਦੇ ਨਾਲ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਾਕਤ ਵੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਵੇਦਮਾਲੀ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਮਾਏ ਹੋਏ ਧਨ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧਾ ਧਨ ਖੁਦ ਨੇ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਠਾਨੀ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਉਹ ਨੇ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਨਰਾ ਤੇ ਨਾਰਾਏਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪस्या ਕਰਨ ਗਿਆ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਸੁੰਦਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਵੱਡੇ ਉਮਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸੋਭਾ ਦਿੰਦੇ। ਉੱਥੇ, ਵੇਦਮਾਲੀ ਨੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਇਕ ਅਮੂਲ ਸਮੂਹ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਪਤਝੜ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵੇਦਮਾਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੜਾਂ, ਕੁੰਦੀਆਂ, ਫਲ ਆਦਿ ਖਾ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਨਾਰਾਏਣ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਵੇਦਮਾਲੀ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਨ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੋ।" ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਮਸਕਰਾ ਕੇ, ਵੇਦਮਾਲੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗਿਆਨ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਔਖਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਚੁਗਲੀ ਜਾਂ ਨਿੰਦਿਆ ਨਾ ਕਰ। ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ, ਅਤੇ ਮੂਰਖਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਬਚ। ਜਿਵੇਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ। ਪਖੰਡ, ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਰੁਖੇਪਣ ਨੂੰ ਤਿਆਗ। ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਧਰਮਕਰਮਾਂ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ, ਕਦੇ ਨਾ ਦੱਸ। ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਆਦਰ ਕਰ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਨਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਸਮਝਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨਾਰਾਏਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹੋ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਓ ਤੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ। ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ, ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ, ਰੋਜ਼ ਵVedanta ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਸਦਾ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਵੇਦਮਾਲੀ ਨੇ ਫਿਰ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਕੀ ਹਨ?" ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਿਆਣੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਕੀ ਹਨ? ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਮਨ, ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸੱਚੀ ਅਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਗਿਆਨਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਹੇ ਸਿਆਣੇ। ਮੈਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਜਾਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਆਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾ ਦਾ ਅਕਾਰ ਅਣਗਣਤ ਹੈ, ਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਟੁੱਟ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਅੰਤਹੀਨ ਦੇ ਲਈ ਕਰਮ ਤੇ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੇਦਮਾਲੀ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੀ ਹਵਾ ਮਿਟਣ ਲੱਗੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਤਪस्या ਕਰਦਾ ਗਿਆ।