ਸੱਚ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨਕ ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੇਵਲ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹੀ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਅਪਰਗਟ ਹੈ ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਾਲਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸਦਾ ਦਇਆਲੂ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸਥਿਰ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਰੀ, ਜੋ ਨਾਸ ਰਹਿਤ, ਬੁਢਾਪੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਜੋ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਪਰਮ ਧਾਮ ਹੈ। ਜੋ ਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਯੋਗੀ ਸਦਾ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਯੋਗੀ ਵਾਸਨਾ ਅਤੇ ਵੈਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ: "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਕਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸੱਚਾ ਸਾਧਨ ਦੱਸੋ, ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ।" ਗਿਆਨ ਕੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਭਗਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਕੀ ਹੈ? ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਰੀ ਵੱਲ ਭਗਤੀ ਜਾਗਦੀ ਹੈ? ਪਰਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਾਹੀਂ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਸਮਝ ਗਿਆਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯੋਗ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇੱਕ ਕਰਮ ਰੂਪ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਗਿਆਨ ਰੂਪ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ। ਕੇਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਦਿਖਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰ-ਰਹਿਤਤਾ ਅਤੇ ਦਇਆ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ ਦੋਹਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪਰਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕੇਵਲ ਧਰਮ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ ਕਪਟਪੂਰਨ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਤਪ, ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ—all ਫਲ ਰਹਿਤ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਕਰਮ ਦਾ ਮਾਰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਸਤੁਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ-ਯੋਗੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨਾ ਕ੍ਰਿਆ-ਯੋਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਵੀ, ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਗਿਆਨ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰੇ। ਜੋ ਅਸਥਿਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਦਾ ਸਥਿਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੈਰਾਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਦਿ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਗਿਆਨ ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਛਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਰੱਖੇ। ਜੋ ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਯੋਗ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੋਗ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।