ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਣੂ ਜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਪੱਸਿਆ ਜਾਂ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਅਸਲ ਵਿਚ, ਜੋ ਅਮਰ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਉਹੀ ਜੋ ਵੇਦਾਂਤ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਰੋਗ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੈ—ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਉਸ ਸਰਬੋਤਮ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਜੋਤ-ਸਰੂਪ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਇੱਕ ਜਿਗਿਆਸੂ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਯਮਪੁਰੀ ਦੇ ਪੰਥ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠਿਨ ਹੈ।" ਇਹ ਰਸਤਾ ਨੇਕੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਯਮਪੁਰੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੜੀ ਪੀੜਾ ਵਿਚ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਪੀ, ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ, ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਦੇ ਢੇਰ ਹਨ, ਕਿਤੇ ਤਿੱਖੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਹਨੇਰੀਆਂ, ਡੂੰਘੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਘਣੀਆਂ ਜਾੜੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਰੇਤ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡਲੇ ਅਤੇ ਨੀਡਲ ਵਾਂਗੂ ਤਿੱਖੇ ਕਾਂਟੇ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਹਨ, ਕਿਤੇ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਾਪੀ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੁਖਾਂ ਵਿਚ ਸੁੱਕਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੋਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਂਟਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਲੋਹੇ ਦੇ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਢੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸੋਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਛਤਰੀ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਕਰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਘੀ, ਸ਼ਹਦ, ਦੁੱਧ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਿੰਦੇ, ਖੀਰ ਖਾਂਦੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਾਨਣੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਲਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਜਮੀਨ ਜਾਂ ਘਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਅਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਘੋੜੇ, ਵਾਹਨ ਜਾਂ ਹਾਥੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਬਲਦ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਥ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਪਾਨ ਦੇ ਪੱਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਰਗਵਾਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਾਸ਼ੀ ਰਥ 'ਚ, ਸਾਰੇ ਆਨੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਯਮ, ਚਾਰ-ਮੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਖੜਗ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਨਰਕ ਦੀ ਪੀੜਾ ਬੜੀ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਅਸਥਿਰ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਵੀ ਨਿੱਤ ਦੀ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਦੁਖਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ਤੇ ਮੈਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਿਅਰਥ ਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ, ਵਿਦਵਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਹਨ; ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਡੌਲਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਬ੍ਰਹਮ ਬਾਰੇ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮਲਕੀਅਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਉੱਦਮ ਨਾਲ, ਨੇਕੀ ਦੀ ਸੰਚਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।