ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਉੱਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਣ, ਜੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਕਿ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਲਗਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ, ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ, ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਵੀ—ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸੰਗਤਿ ਕਰਕੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ—ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਇਕ ਵਾਰ ਸਮਰਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਣਮੁੱਲਾ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ ਛਿਨਭੰਗੁਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਗਵਾ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਜਨਮ ਵਿਚ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਘ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਿਰਸਥਾਈ ਲੱਛਣ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਹਨ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਤਨੀ, ਘਰ, ਜਮੀਨ, ਧਨ, ਅਨਾਜ ਆਦਿ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ-ਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਬੁਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦਾ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਸਵੰਤ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਰੀਰ ਮੌਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਯਦੀ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੀਰਥ, ਯਜ੍ਯ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਠ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਵੇਦ, ਯਜ੍ਯ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਤਪੱਸਿਆ ਜਾਂ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਭੀ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਅਟੱਲ ਆਤਮਿਕ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਗਿਆਨ ਵੇਦਾਂਤ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸੰਸਾਰਕ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਵੈਦ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਅਕਸ਼ੁਣ ਚਾਨਣ-ਸਰੂਪ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਯਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸ਼ਕਰ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰਗ ਨੇਕੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਯਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਮਾਰਗ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਰੋ ਕੇ, ਵਿਹਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਪੂਰਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਕੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਭੜਕਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਹਨ, ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਪੱਥਰ ਹਨ। ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਹਨੇਰੀਆਂ ਗੂੜ੍ਹੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਕੰਡੇ ਸੁਈਆਂ ਵਾਂਗ ਚੁਭਦੇ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਹਨ, ਕਿਤੇ ਭਾਰੀ ਬੁਖਾਰ ਹੈ। ਪਾਪੀ ਉਥੇ ਚੀਕਦੇ, ਰੋਂਦੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੋਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਭੀ ਭਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਪਾਪੀ ਬਹੁਤ ਸੂਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਛਤਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਉੱਤੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਜਾਣ-ਅਣਜਾਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਪਛਤਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।