ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾੰ ਸ੍ਰੀ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਕਿ ਨਵਾਂ ਚੰਦ, ਪੂਰਨਮਾਸੀ, ਸਤਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤਿਥੀ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਅੰਧੇ ਪਖਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਤਵੀਂ ਤਿਥੀ ਜੋ ਪਿਛਲੀ ਤਿਥੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ—ਇਹ ਵੀ ਧਰਮਕਰਮ ਲਈ ਉਚਿਤ ਸਮੇਂ ਹਨ। ਸਭ ਵ੍ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਕਲ ਪਖਵਾਂ (ਚਾਨਣ ਪਖਵਾਂ) ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਵ੍ਰਤ ਜਾਂ ਧਰਮਕਰਮ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਵੇਰੇ ਵਾਲੀ ਤਿਥੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਤਿਥੀ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਵਧ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਿਥੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਤ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਲਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵ੍ਰਤ ਜਾਂ ਕਰਮ ਲਈ ਤਿਥੀ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦਾ ਸੰਯੋਗ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਤਿਥੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੋ ਅੱਧੀ ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ—ਤਿਥੀ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰ—ਦੋ ਅੱਧੀ ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਯੋਗ ਵੀ ਧਰਮਕਰਮ ਲਈ ਉਚਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਮੂਲ ਨਕਸ਼ਤਰ ਜੇਠਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਰੋਹਣੀ ਅੱਗਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਿਥੀਆਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਤਦ ਮੰਨਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੋਵੇ। ਸ਼੍ਰਵਣ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵ੍ਰਤ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤਿਥੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਭ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ (ਰਾਸ਼ੀ-ਪਰਿਵਰਤਨ) ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਰਕ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੱਖਣੀ ਗਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਸ਼ਭ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ, ਸਿੰਘ, ਕੁੰਭ, ਤੂਲਾ, ਮੀਨ, ਅਤੇ ਮਿਥੁਨ—ਸਭ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਕਨਿਆ, ਧਨੁ, ਮੀਨ, ਅਤੇ ਸਗittarius ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਉੱਤਰੀ ਗਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਡੁੱਬਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ। ਜਦੋਂ ਚੰਦ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਚੰਦ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਹੁ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਨੂੰ ਉਹ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ (ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ) ਵਿਅਕਤੀ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਨਵਾਂ ਚੰਦ ਦੋ ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਤਕ ਵਧ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਨਵਾਂ ਚੰਦ ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਕ੍ਰਿਪਣ ਪਖਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜੇਕਰ ਉਹ ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਵੇ। ਜੇਕਰ ਪਖਵਾਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤਿਥੀ ਸ਼ਾਮ ਤਕ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤਿਥੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਿਥੀ ਜੋ ਪਿਛਲੀ ਤਿਥੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਵਧਾਉਣ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਿਥੀ ਜੋ ਪਿਛਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਨਵਾਂ ਚੰਦ ਦੋ ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਤਕ ਵਧ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਨਵਾਧਾਨ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ) ਦੀ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿਥੀਆਂ ਲਈ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿਥੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਤਿਥੀਆਂ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋ ਦੁਪਹਿਰਾਂ, ਨਵਾਂ ਚੰਦ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ—ਇਹ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਾਂ ਤੁਰੰਤ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੁਰੰਤ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤਿਥੀ ਖਤਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਦਸਵੀਂ ਤਿਥੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਤਾੰ ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬਾਰਵੀਂ ਤਿਥੀ ਤੇਰਵੀਂ 'ਤੇ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੇਰਵੀਂ ਤਿਥੀ ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਗ੍ਰਿਹਸਤ (ਘਰ-ਵਾਲੇ) ਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਯੋਗੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਭਾਵੇਂ ਦਸਵੀਂ ਤਿਥੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾੰ ਨੂੰ ਇਕਾਦਸ਼ੀ (ਗਿਆਰਵੀਂ) ਤਿਥੀ 'ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਦਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਿਥੀਆਂ, ਨਕਸ਼ਤਰ, ਅਤੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਤ, ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਧਰਮਕਰਮ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭਤਾ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।