ਜਨਾਰਦਨ, ਜਗਤ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਸੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।” ਉਹ ਅਚੁਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੀ ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਵਚਨ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ। ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਦੀਰਘਾਯੁ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।” ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵਾਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ਜ ਹਰੀ ਨੇ ਫਿਰ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਨੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਲੰਮੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵੱਲ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਉੱਚਤਮ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਵਾਏ ਗਏ। ਪੰਜਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ, ਉਸ ਦਾ ਉਪਨਯਨ ਸੰਸਕਾਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ, “ਪੁੱਤਰ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੂੰ ਸਦਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਲਤ ਬੋਲਣਾ ਆਦਿ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ, ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਰੱਖਦਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜਗਤਪਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, 'ਨਾਰਾਇਣ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ ਜਦ ਤੱਕ ਹਰੀ ਆਪ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਦੱਸ ਤੇ ਪੰਜ ਪਲਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਤੀਹ ਐਸੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘਟਿਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਦਾ, ਜੋ ਦੋ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਵਰ੍ਹਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਯੁਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਮਨਵੰਤਰੀ ਇਕੱਤਰ-ਸੱਤਰ (71) ਐਸੇ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਣੋ, ਜੋ ਕੁਝ ਹਜ਼ਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹੀਨਾ ਅਤੇ ਸਾਲ ਉਸ ਰਚਨਹਾਰ ਲਈ ਸਮਝੋ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਦਿਨ ਇੰਝ ਜਾਣੋ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਤ ਵੀ ਉਤਨੀ ਹੀ ਲੰਮੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਰੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ—ਚਲਿਤ ਅਤੇ ਅਚਲ—ਰਚਿਆ।