ਇਹ ਕਥਾ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਅਦ੍ਵਿਤੀਯ, ਦੋਨਾਂ ਅੰਤਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਸਰਵੋੱਚ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਅਸਪਰਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਯੋਗ੍ਯ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤਿਆੰਤ ਦਇਆਲੂ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਸਦੀ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗਤਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ, ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਜਗਤ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਪਰਮ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਤਿ ਸਨੇਹ ਨਾਲ, ਬੋਲੇ: "ਹੇ ਨਿਸ਼੍ਠਾਵਾਨ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ।" ਫਿਰ ਮੁੜ ਕਿਹਾ: "ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਵੇ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ, ਹੇ ਨਿਸ਼੍ਠਾਵਾਨ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ, "ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ, ਅਯੋਗ੍ਯਾਂ ਲਈ ਵੀ, ਬਹੁਤ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਧਰਮੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਪਨਯਨ ਕਰਵਾਇਆ, ਜੋ ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ—ਉਹ ਵੀ ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਤਰਸਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਉੱਤੇ, ਭਗਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਇਹੀ ਪਰਯਾਪਤ ਹੈ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਜਗਤ ਦੇ ਧਾਰਕ।" "ਉਹ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—" "ਮੇਰੀ ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਸਦਾ ਅਫਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗੀ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇਹ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ।" ਫਿਰ, ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਜਿਸਦੀ ਉਮਰ ਲੰਮੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ, ਇਹ ਵਰ ਮਿਲਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼੍ਠਿ ਰਿਸ਼ਿ, ਜਦ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵਾਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ?" ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਮ੍ਰਿਕੰਡੁ ਰਿਸ਼ਿ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ। ਹੁਣ, ਦੱਸੋ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ ਹਰੀ ਨੇ ਫਿਰ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਉਸ ਨੇ ਵੈਸ਼੍ਣਵ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ (ਮਾਰਕੰਡੇਯ) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਰਿਸ਼ਿ ਵਲ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਉਹ (ਮ੍ਰਿਕੰਡੁ) ਘਰਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ, ਨਿਸ਼੍ਚਲ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼੍ਟ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਨ, ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤਾ ਸੀ। ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਰਮ ਤੇਜਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਜਨਮ-ਸੰਸਕਾਰ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨ, ਕੀਤੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਪੰਜਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਉਪਨਯਨ (ਜਨੇਊ) ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: "ਪੁੱਤਰ, ਦੋਜਾਤੀ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪਾਠ-ਪੂਰਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵੇਦਿਕ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਵਰਜਿਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਲਤ ਬੋਲਣਾ ਆਦਿ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।" "ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ; ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਨਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਬਣਿਆ। ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਦਇਆਲੂ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼੍ਠ ਸੀ। ਉਹ ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੱਤ ਦਾ ਅਰਥ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ਿ ਮਾਰਕੰਡੇਯ 'ਨਾਰਾਇਣ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਤਦ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਮ੍ਰਿਕੰਡੁ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ ਜਦ ਤੱਕ ਹਰੀ ਆਪ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਂ ਦਸ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪਲਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਤੀਹ ਐਸੇ ਪਲਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘਟਿਕਾ ਸਮਝੋ। ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਪੱਖਾਂ (ਪੱਖਵਾਡੇ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।