ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਸੰਤ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਤ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਆਦਿ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਅਸਲ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗਤ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਪੁੰਨਿਆਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਹੋਣ; ਹੋਰਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਇਹ ਸੰਤ, ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰੀ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵਧ ਕਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਗਾਇਆ, ਉਹੀ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ, ਸ਼ਿਵ-ਬ੍ਰਹਮਾ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰਾ ਚਲਤ-ਅਚਲ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਨੇਕਾਂ ਕਮਲਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹੋਏ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ। ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਕਸ਼ਮ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਤੇ ਸਮੇਟਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਲੀਲਾ ਦੇਖੀ। ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਹਰਿ ਹੀ ਬਚੇ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹਰਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਿਵੇਂ ਬਚੇ ਰਹਿ ਗਏ? ਹਰਿ ਦੇ ਮਹਿਮਾ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਭਲਾ ਕੌਣ ਆਲਸੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਕ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰੀ। ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ, ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ, ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ, ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਉੱਤਮ ਤਪ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਸਭ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਕਮਲ-ਨਾਭੀ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਸੀਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਣ ਆਏ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦਿਓ। ਅਸੀਂ ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਦੇ ਤਪ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਜਗਤ-ਸਰੂਪ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ! ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ, ਧਿਆਨ ਦਾ ਫਲ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਹੋ, ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੋ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਗੋਵਿੰਦ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਸੂਰਜ ਵਗੈਰਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਹਵਨ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਤਰਪਣ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਤਾ। ਉਹ ਸਭ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ। ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਸੇਵਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਨ। ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਾਵੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਠਵਾਂਗ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਆਦਿ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ। ਜਦ ਤੱਕ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਖੇਡ ਜਾਂ ਹਾਨੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?