ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮ, ਸਮਾਂ, ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਗਹਿਨਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਚੋਣਿਆ ਰਸਤਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਣ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਉਹ ਰਸਤਾ ਕਰਤਵ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਉਲਟ ਸੀ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਐਸੇ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਵੈਰੀ, ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਗਲਤ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਵੀ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਸਤਾ ਜੋ ਹਰੀ ਵੱਲ ਭਗਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸਹੀ ਰੀਤਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਤਾ, ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਸੰਯਮ—ਇਹ ਸਭ ਗੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵੱਡਾ ਅੱਠ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਿਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। “ਧੰਨ ਹਰੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ”—ਇਹ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੇਕਰ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਮੁਕੰਮਲ ਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਫਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਧਾਰੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰ ਤੇ ਮੁਕੁਟ, ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਦੋਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਤਪਸਿਆ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਨਦੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠਿਨ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗ ਦੀ ਹਵਨ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ। ਪੱਤਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਰਿ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਧਿਆਨ ਧਾਰਨਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਇੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਤਪਸਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸਾਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਤਪਸਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਵੀ ਡਰ ਗਏ। ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇਵ ਦੇ ਪਾਸ ਗਏ, ਜੋ ਸ਼ਰਨਾਗਤਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਭਾਵਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ, ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਦੱਸਿਆ। ਉਸ ਸਰਬਵਿਆਪੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਆਦਿ ਕਰਤਾ, ਪੁਰੁਸ਼ੋत्तਮ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸਾਡਾ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਅਪਕ ਹੈ। ਉਸ ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਮੇਂ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ—ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਆਦਿ ਦੇਵ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਦਾ ਆਸਰਾ—ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸਤ-ਚਿੱਤ-ਆਨੰਦ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਗੁਣ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਅਵਿਨਾਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜਾ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਕਰਮ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਾਜਾ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤਦ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।