ਸੰਤ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਗਤੀ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤਿ ਜਰੂਰੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤੀ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕੰਮ ਭਗਤੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪੂਰਾ ਕਰੇ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਨਿਰਰਥਕ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਹਵਨ ਜਾਂ ਆਹੁਤੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਰਾਖ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੀ ਹੋਈ ਆਹੁਤੀ। ਐਸੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਧੀਰਜ—ਜੇ ਇਹ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਰਿਵਾਜ ਲਈ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਨਿਰਰਥਕ ਹਨ ਤੇ ਐਸਿਆਂ ਲਈ ਹਰੀ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਝੂਠੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹਰੀ ਹੋਰ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹਰੀ ਹੋਰ ਵੀ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਿਆਂ ਅੰਦਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤਾਂ ਹਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖ ਕਸਾਈ ਦੀ ਧੌਂਕਣ ਵਾਂਗ ਹੈ—ਉਹ ਸਾਹ ਤਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ, ਸਫਲਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਦੀ ਧਿਆਨ ਧਾਰਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਦੀ ਸਦਾ ਉਪਾਸਨਾ ਉਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਰਣ-ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹੀ ਪਤਿਤ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਰਮ ਤੋਂ ਵਖਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਵਰਣ-ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਤਿਤ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਨੁਚਾਰਣ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਰਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਨਾਲ ਕੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ? ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀ, ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਕਾਰਣ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਜਗਤਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਧਰਮੀ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਹੇ ਜਨੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਦੋਂ ਗਿਆਨ ਉਪਜਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਸੰਤ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਸੰਗਤ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲਓ ਕਿ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਪੁੰਨ ਕਮਾਈ ਹੈ। ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਸੰਤ, ਉੱਚੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੰਦਰਲੀ ਹਨੇਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਗਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਆਤਮਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ।" ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਹ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹੋ।" ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜੋ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗੇ, ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ-ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਨ।