ਨਾਰਦ ਜੀ, ਦਾਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਸ੍ਰੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਦਾਨ ਗੰਜੇ ਜਾਂ ਕੁਬੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ ਦਾਨ ਕਿਸੇ ਐਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੋਰ ਜਾਂ ਚੁਗਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਵੀ ਅਫਲਤੂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਉੱਦਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾਨ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਦਾਨ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੱਧਮ ਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਦਾਨ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜਾਂ ਅਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਮੱਧਮ ਦਾਨ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਦਾਨ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਹਾਨੀ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਧਨ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਦਰਖ਼ਤ ਆਪਣੇ ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਜੇਕਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਜਾਂ ਧਨ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਅਫਲਤੂ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਇਹ ਗੰਗਾ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਗਰ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ—ਭਗੀਰਥ। ਉਹ ਸਦਾ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੱਚੀ ਨੀਅਤ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਅਡੋਲਤਾ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਰਮ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਦਯਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ। ਧਰਮ ਰਾਜ ਨੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੀ ਸ਼ੋਭਾ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਐਸਾ ਲਾਭ ਮੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।" ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਰਮ ਬੋਲ ਕਹੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਯਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ—ਕਿੰਨੇ ਤਕਲੀਫਾਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸ ਲਈ ਹਨ?" "ਹੇ ਅਤਿ ਭਾਗਵਾਨ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।" ਧਰਮ ਰਾਜ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ—ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਤਕਲੀਫਾਂ ਬੇਅੰਤ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਸਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।" ਜਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਕਰ ਉਹ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣੋ—ਵੈਸ਼ਨਵ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੂਰੇ ਯੁਗ ਲਈ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਜਿਹੜਾ ਜੀਵਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਤਪ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੀ ਉਹੀ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸੋ ਸਾਲ ਜੀਵਨ ਜੀਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਫਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਕਥਾ ਸਾਨੂੰ ਦਾਨ, ਧਰਮ, ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਯੋਗਤਾ, ਨਿਯਤ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ, ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।