ਸੰਤ Narada ਜੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠੇ, ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਇਕੱਠੇ ਨ੍ਹਾਏ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਧੋਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਥਾਵਾਂ ਦੱਸਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸਦਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੂਛਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹੋ, ਹੇ ਭਾਗਵਾਨੋ, ਸਦਾ ਅਮਰ ਹੋ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਗਿਆਨੀਓ, ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ? ਹਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਜਲ ਹੀ ਗੰਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸੋ, ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕਰੋ, ਹੇ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਤਪੁਰਖੋ। ਉਹ ਜੋ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਨੀਵੇਂ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਵੀ ਹਨ ਤੇ ਗੁਣਾਤੀਤ ਵੀ, ਉਹ ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਯੋਗ ਰੂਪ, ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ, ਗਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੋ ਧਿਆਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸੱਚੇ ਧਿਆਨ ਧਾਰੀ, ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਆਪ ਹੀ ਹਨ, ਉਹ ਅਜੰਮੇ, ਆਦਿ, ਸੱਚੇ ਸਤਿ-ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਵਿਦਵਾਨ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਅਜੰਮੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਉੱਤਮ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਵਨਾ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—ਉਹੀ ਮੇਰੀ ਸਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ। ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ—ਉਹ ਅਜੰਮੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਨਿਰਕਰਮ, ਪਰਮ, ਆਦਿ ਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਆਦਿ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਨਿਰਲੇਪ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ—ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਗਿਆਨ ਰੂਪ, ਹਰ ਥਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਸ ਕੂर्म (ਕੱਛੂਆ) ਅਵਤਾਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਥਾਮਿਆ, ਉਸ ਵਾਰਾਹ (ਸੂਰ) ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਘਾਰਿਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਨਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਰਨਾਂ ਤੱਕ, ਮੈਂ ਉਸ ਅਜੇਤ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਜਮਦਗਨੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਸੰਘਾਰਿਆ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਜਾਂ ਮਨੁ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ, ਜੋ ਨਿਮਾਣਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਹੜੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਾਪੀ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੋਖ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਸ ਆਦਿ, ਅਜੰਮੇ, ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਨੁਭੂਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।