ଋଷିଃ ସ୍ଯାଦ୍ଵାମଦେଵୋ ଽସ୍ଯ ଛନ୍ଦୋ ଗାଯତ୍ରମୀରିତମ୍
ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି ବାମଦେବ ଏବଂ ଛନ୍ଦ ଗାୟତ୍ରୀ ଭାବରେ କହାଯାଇଛି।
ତାରାଦ୍ଯେକୈକଵର୍ଣେନ ହୃଦଯାଦିତ୍ରଯଂ ମତମ୍
‘ତ’ ଅକ୍ଷରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ, ହୃଦୟ ଓ ତିନି ଭାଗ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ମହାମରକତପ୍ରଖ୍ଯାଂ ସହସ୍ରଭୁଜମଣ୍ଡିତାମ୍
ମହାମେରାକତ ପରି ଚମକୁଥିବା, ହଜାର ହାତରେ ସଜିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ,
କଙ୍କଣାଙ୍ଗଦହାରାଢ୍ଯାଂ କ୍ଵଣନ୍ନୂପୁରକାନ୍ଵିତାମ୍
ବହୁ କଙ୍କଣ, ଆଙ୍ଗଦ ଓ ହାରରେ ଶୋଭିତ, ଝିଙ୍କୁଥିବା ନୂପୁର ପିନ୍ଧିଥିବା,
କିରୀଟକୁଣ୍ଡଲଧରାଂ ଦୁର୍ଗାଂ ଦେଵୀଂ ଵିଚିନ୍ତଯେତ୍
ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦୁର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପଯୋଂଽଧସା ଵା ସହସ୍ରଂ ନଵପଦ୍ମାତ୍ମକେ ଯଜେତ୍
କିମ୍ବା ଏକ ହଜାର ଦୁଧର ଅଘ୍ରାନ୍ତି ଦେଇ, ନବପଦ୍ମ ସ୍ୱଭାବର ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସୁପ୍ରଭା ଵିଜଯା ସର୍ଵସିଦ୍ଧିଦା ପୀଠଶକ୍ତଯଃ
ସୁପ୍ରଭା, ବିଜୟା ଓ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ପୀଠଶକ୍ତିମାନେ,
ପ୍ରଣଵୋ ଵଜ୍ରନଖଦଂଷ୍ଟ୍ରାଯୁଧାଯ ମହାପଦାତ୍
‘ଓଁ’ ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି, ବଜ୍ର ପରି ନଖ ଓ ଦାନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ବଡ଼ ପାଦ ଥିବା ଦେବୀଙ୍କ ପାଇଁ।
ଦଦ୍ଯାଦାସନମେତେନ ମୂର୍ତିଂ ମୂଲେନ କଲ୍ପଯେତ୍
ଏହି ଦ୍ୱାରା ଏକ ଆସନ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମୂଳରେ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଜଯା ଚ ଵିଜଯା କୀର୍ତିଃ ପ୍ରୀତିଃ ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରଭା ପୁନଃ
ଏହା ପରେ ଜୟା, ବିଜୟା, କୀର୍ତ୍ତି, ପ୍ରୀତି ଏବଂ ପଛରେ ପୁନି ପ୍ରଭା ଆସନ୍ତି।
ପତ୍ରାଗ୍ରେଷ୍ଵର୍ଚଯେଦଷ୍ଟାଵାଯୁଧାନି ଯଥାକ୍ରମାତ୍
ପତ୍ରର ଶିରାରେ ଅଷ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଲୋକେଶ୍ଵରାଂସ୍ତତୋ ବାହ୍ଯେ ତେଷାମସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯନନ୍ତରମ୍
ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କ ବାହାରେ ଲୋକେଶ୍ୱରମାନେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଯୋଗାନମୁନା ଯଥା ସ୍ଵସ୍ଵମନୀଷିତାନ୍
ଏହିପରି ଉପାୟରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଇଚ୍ଛାଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ରତ୍ନହେମାଦିସଂଯୁକ୍ତାନ୍ଘଟେଷୁ ନଵସୁ ସ୍ଥିତାନ୍
ରତ୍ନ, ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷରେ ଶୋଭିତ, ନଉଟି ଘଟରେ ରଖାଯାଇଥିବା।
ସଂପୂଜ୍ଯ ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଦ୍ଯୈରଭିଷିଞ୍ଚେନ୍ନରାଧିପମ୍
ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ରାଜାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ରୋଗୋ ଦୀର୍ଘାଯୁଃ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିଵିଵର୍ଜିତଃ
ସେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉଥିବେ।
ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ସଂଜପ୍ତମାଜ୍ଯଂ କ୍ଷୁଦ୍ରଗ୍ରହାପହମ୍
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଘୃତ ଦେଲେ, ସମସ୍ତ କ୍ଷୁଦ୍ର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ।
ଜୃଂଭଶ୍ଵାସେ ତୁ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପ୍ରଵିଷ୍ଟେରାଧିକାମୁଖମ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଜମ୍ଭା କିମ୍ବା ଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କରିବା ବେଳେ, ଏହା ବିଶେଷ ଆବଶ୍ୟକ।
ତସ୍ଯା ଵିଧାନଂ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଶୃଣୁ ଲୋକୋପକାରକମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହାର ବିଧି ଯାହା ଲୋକଙ୍କୁ ଉପକାର କରେ, ସେଥିରେ କାନ ଦିଅ।
ସରସ୍ଵତୀ ଚତୁର୍ଥ୍ଯନ୍ତା ସ୍ଵାହାନ୍ତୋ ଦ୍ଵାଦଶାକ୍ଷରଃ
ସରସ୍ୱତୀ ଚତୁର୍ଥୀ ରୂପେ ଶେଷ ହୁଏ, ସ୍ୱାହା ସହିତ ଏହା ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷର ହୁଏ।
ମହାସରସ୍ଵତୀ ଚାସ୍ଯ ଦେଵତା ପରିକୀର୍ତିତା
ମହାସରସ୍ୱତୀ ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଦେବତା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମରନ୍ଧ୍ରେ ନ୍ଯସେତ୍ତାରଂ ଲଜ୍ଜାଂ ଭ୍ରୂମଧ୍ଯଗାଂ ନ୍ଯସେତ୍
ତାରାକୁ ମଣିଷର ମୁଣ୍ଡର ଶୀର୍ଷରେ ଏବଂ ଲଜ୍ଜାକୁ ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରେ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଵାଗ୍ଦେଵତାଂ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଵୀଣାପୁସ୍ତକଧାରିଣୀମ୍
ତାପରେ ବୀଣା ଓ ପୁସ୍ତକ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବାଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ହଂସାଧିରୂଢାଂ ଭାଲେନ୍ଦୁଦିଵ୍ଯାଲଙ୍କାରଶୋଭିତାମ୍
ହଂସ ଉପରେ ବସିଥିବା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତା।
ନାଗଚଂପକପୁଷ୍ପୈର୍ଵା ଜୁହୁଯାତ୍ସାଧକୋତ୍ତମଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧକ ନାଗ ଓ ଚମ୍ପକ ଫୁଲ ଦେଇ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ଵର୍ଣାବ୍ଜେନାସନଂ ଦଦ୍ଯାନ୍ମୂର୍ତିଂ ମୂଲେନ କଲ୍ପଯେତ୍
ବର୍ଣ୍ଣର ପଦ୍ମରେ ତିଆରି ଆସନ ଦେଇ, ମୂଳରେ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାକୃତା ଵାମତଃ ପୂଜ୍ଯା ଵାଙ୍ମଯୀସର୍ଵସିଦ୍ଧିଦା
ସାଧାରଣ ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଦେବୀମାନେ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, ଓ ବାଣୀଦେବୀମାନେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ପ୍ରଜ୍ଞା ମେଧା ଶ୍ରୁତିଃ ଶକ୍ତିଃ ସ୍ମୃତିର୍ଵାଗୀଶ୍ଵରୀ ମତିଃ
ବୁଦ୍ଧି, ମେଧା, ଶ୍ରୁତି, ଶକ୍ତି, ସ୍ମୃତି, ବାଣୀଦେବୀ ଓ ମତି—
ଲୋକେଶାନର୍ଚଯେଦ୍ଭୂଯସ୍ତଦସ୍ତ୍ରାଣି ଚ ତଦ୍ବହିଃ
ଲୋକନାଥମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ବାହାର ଥିବା ସବୁକୁ ଅଧିକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯରତଃ ଶୁଦ୍ଧଃ ଶୁଦ୍ଧଦନ୍ତନଖା ଦିକଃ
ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ, ଶୁଧ୍ଧ ରହେ, ଦାନ୍ତ ଓ ନଖ ପରିଷ୍କାର ରଖେ, ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତକୁ ମୁହଁ କରେ—