ପ୍ରଣଵାନ୍ତରିତାନ୍ଵର୍ଣାନ୍ହୃଦନ୍ତାନ୍ଵିଜ୍ଯସେନ୍ମନୋଃ
ଓଁ ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ଅକ୍ଷରଗୁଡିକୁ ହୃଦୟର ଶେଷ ଅଂଶରେ ଏବଂ ମନରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ହୃଦି ନାଭୌ ଧ୍ଵଜେ ଜାନ୍ଵୋଃ ପାଦଯୋର୍ମସ୍ତକେ ପୁନଃ
ହୃଦୟ, ନାଭି, ପତାକା, ଦୁଇ ଘୁଁଡି, ପାଦ ଏବଂ ପୁନି ମୁଣ୍ଡରେ—
ପଦୋର୍ଜାନ୍ଵୋର୍ଲିଙ୍ଗଦେଶେ ନାଭୌ ହୃଦି ମୁଖେ ନସୋଃ
—ପାଦ, ଘୁଁଡି, ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାନ, ନାଭି, ହୃଦୟ, ମୁଁହ ଏବଂ ନାକରେ—
ସୃଷ୍ଟ୍ଯନ୍ତୋ ଵର୍ଣିନାଂନ୍ଯାସଃ ସ୍ଥିତ୍ଯନ୍ତୋଗୃହମେଧିନାମ୍
ସୃଷ୍ଟି ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ଅକ୍ଷରଗୁଡିକୁ ବର୍ଣ୍ଣୀମାନେ ନିବେଶ କରନ୍ତି; ଥିବାର ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ଅକ୍ଷର ଗୃହସ୍ଥମାନେ ପାଇଁ।
ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ଵର୍ଣିନାଂ ଚୈଵ ଗୃହସ୍ଥାନାଂ ଚ ପଞ୍ଚଧା
ବର୍ଣ୍ଣୀମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଚାରି ପ୍ରକାର; ଗୃହସ୍ଥମାନେ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର।
କେଚିଦ୍ଵିରକ୍ତେ ଗୃହଗେ ସଂହାରାନ୍ତଂ ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ
କିଛି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି, ଯେଉଁ ଗୃହସ୍ଥ ନିରାସକ୍ତ, ସେମାନେ ସଂହାର ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ କରନ୍ତି।
ମନୋର୍ଦଶାଵୃତ୍ତିମଯଂ କୃଷ୍ଣସାଂନିଧ୍ଯକାରକମ୍
ମନର ଦଶ ପ୍ରକାର ଚକ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଆଣିଦିଏ।
ଊର୍ଵୋଶ୍ଚ କନ୍ଧରାଯାଂ ଚ ନାଭୌ କୁକ୍ଷୌ ତଥା ହୃଦି
ଉରୁ, କଣ୍ଢ, ନାଭି, ପେଟ ଏବଂ ହୃଦୟରେ—
ନେତ୍ରଯୋଃ କର୍ଣଯୋର୍ନାସାପୁଟଯୋଶ୍ଚ କପୋଲଯୋଃ
—ଦୁଇ ଆଖି, ଦୁଇ କାନ, ଦୁଇ ନାକ ଛିଦ୍ର ଏବଂ ଦୁଇ ଗାଳରେ—
ତତଃ ଶିରସି ତତ୍ପୂର୍ଵାଦ୍ଯାଂଶାସୁ ସ୍ଵକଲାସୁ ଚ
ତାପରେ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ, ଏହାର ପୂର୍ବ ଓ ପରେ ଅଂଶଗୁଡିକୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ନିଜ ଭାଗରେ—
ମୂଲାଧାରେ ଲିଙ୍ଗଦେଶେ ଜାନୁନୋଃ ପାଦଯୋସ୍ତଥା
ମୂଳାଧାର, ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାନ, ଘୁଁଡି ଏବଂ ପାଦରେ—
ଊର୍ଵୋର୍ଜାନ୍ଵୋର୍ଜଙ୍ଘଯୋଶ୍ଚ ପାଦଯୋର୍ଵିନ୍ଯସେତ୍କ୍ରମାତ୍
—ଉରୁ, ଘୁଁଡି, ଗୋଡ଼ ଏବଂ ପାଦରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅନେନ ନ୍ଯାସଵର୍ଯେଣ ସାକ୍ଷାତ୍କୃଷ୍ଣତନୁର୍ଭଵେତ୍
ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବେଶ ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣଙ୍କର ନିଜ ଦେହ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।
ତତୋ ଦଶାଙ୍ଗପଞ୍ଚାଙ୍ଗୌ ନ୍ଯାସଵର୍ଯୌଂ ନ୍ଯସେ କ୍ରମାତ୍
ତାପରେ ଦଶ ଅଙ୍ଗ ଓ ପାଞ୍ଚ ଅଙ୍ଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବେଶକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ କରିବା ଉଚିତ୍।
କଟ୍ଯାଂ ପୃଷ୍ଠେ ତଥା ମୂର୍ଧ୍ନି ଵିନ୍ଯସେଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵୋତ୍ତମଃ
ଉତ୍ତମ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ନିଜ କଟି, ପିଠି ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅନ୍ଯୋ ଽପ୍ଯଷ୍ଟାଦଶାର୍ଣୋକ୍ତଃ କର୍ତଵ୍ଯୋ ନ୍ଯାସସଂଚଯଃ
ଅଠରଟି ଅଙ୍ଗ ଉପରେ ଯେପରି ବିବର୍ଣ୍ଣିତ, ଅନ୍ୟ ଏକ ନ୍ୟାସ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ କରିବା ଦରକାର।
ଵେଣୁବିଲ୍ଵାଦିମୁଦ୍ରାଂଶ୍ଚ ଦର୍ଶଯେତ୍ସାଧକୋତ୍ତମଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧକ ଭାଁସୀ, ବେଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଇବେ।
ଅନଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଶ୍ଚ ଋଜଵଃ କରଶାଖା ଭଵନ୍ତି ଚେତ୍
ଯଦି ଅଙ୍ଗୁଠି ବଦଳି ସବୁ ଆଉ ଆଠି ଆଉ ଉଠି ରହେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହାତର ଶାଖା ଭାବେ ଗଣାଯାଏ।
ପ୍ରସାରିତକରାଙ୍ଗୁଲ୍ଯୋର୍ଵର୍ମମୁଦ୍ରେଯମୀରିତା
ଯେତେବେଳେ ହାତର ଆଠିଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରସାରିତ କରାଯାଏ, ଏହାକୁ ବର୍ମମୁଦ୍ରା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵିଷ୍ଵଗ୍ଵିମୁକ୍ତା କଥିତାସ୍ତ୍ରମୁଦ୍ରା ଯତ୍ରାକ୍ଷିଣୀ ତର୍ଜନିମଧ୍ଯମେ ଚ
ଯେତେବେଳେ ତରଜନି ଓ ମଧ୍ୟମା ଆଠି ଦୁଇଟି ଆଖି ପାଖରେ ରଖି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଛାଡ଼ାଯାଏ, ଏହାକୁ ଅସ୍ତ୍ରମୁଦ୍ରା କୁହନ୍ତି।
ଦକ୍ଷିଣାଙ୍ଗୁଷ୍ଟସଂସକ୍ତା ତତ୍କନିଷ୍ଠା ପ୍ରସାରିତା
ଡାହାଣ ଅଙ୍ଗୁଠି ଛୋଟ ଆଠିକୁ ଛୁଏ, ଏବଂ ସେ ଛୋଟ ଆଠି ପ୍ରସାରିତ ରହିଥାଏ।
ନୋଚ୍ଯନ୍ତେ ତତ୍ର ସିଦ୍ଧତ୍ଵାନ୍ମାଲାଶ୍ରୀଵତ୍ସକୌସ୍ତୁଭାଃ
ଏଠାରେ ମାଳା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଓ କୌସ୍ତୁଭ ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏନାହିଁ, କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକ ନିଜରେ ସିଦ୍ଧ।
ଗାଢଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ସ୍ଵକୀଯେ ହୃଦଯସରସିଜେ ସ୍ଥାପଯେତ୍କାମବୀଜଂ ପ୍ରୋଚ୍ଚାର୍ଯୈଷା ତୁ ଗୋପ୍ଯା ସକଲସୁଖକରୀ ଵିଲ୍ଵମୁଦ୍ରା ମୁନୀନ୍ଦ୍ରୈଃ
ନିଜ ହୃଦୟର ପଦ୍ମରେ ଇଚ୍ଛା ବୀଜକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବାନ୍ଧି ରଖି, ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା; ଏହି ବେଳମୁଦ୍ରା ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ୍, ଏହା ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ, ମହାମୁନିମାନେ ଏହିପରି କହିଛନ୍ତି।
ମୁଦ୍ରାଯା ଜ୍ଞାନ ମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵଂ ନାଶମୁପୈଷ୍ଯତି
ମୁଦ୍ରାର ଜ୍ଞାନ ମାତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ନଶ୍ୱର ହୋଇଯିବ।
ସର୍ଵେଷ୍ଵେକଃ କ୍ରମଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଦଶାର୍ଣାଷ୍ଟାଦଶାର୍ଣଯୋଃ
ଦଶ ଓ ଅଠର ଅଙ୍ଗ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଏକେ ଅନୁକ୍ରମ ପ୍ରସ୍ତାବିତ।
ଉଦ୍ଦଣ୍ଡବାହୁଦୋର୍ଦଂହଧୃତଗୋଵର୍ଦ୍ଧନାଚଲମ୍
ଉଠା ହାତ ଦ୍ୱାରା ଗୋବର୍ଧନ ପାହାଡ଼ ଧରିଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର।
ଧ୍ଯାଯନ୍କୃଷ୍ଣଂ ଜପେନ୍ମନ୍ତ୍ରଂ ଵ୍ରଜେଚ୍ଛତ୍ରଂ ଵିନା ସୁଧୀଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଛତା ବିନା ଯିବେ।
ମୋଘମେଧୌଘଵ୍ରାତାଦ୍ଗଗତେନ୍ଦ୍ରଂ ତଂ ସ୍ମରନ୍ହୁନେତ୍
ଅନେକ ବ୍ୟର୍ଥ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ସେ ଗଗନର ନାଥଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ହୋମ କର।
କ୍ରୀଡନ୍ତମର୍କଜାତୀରେ ମଜ୍ଜନସ୍ନାପନାଦିଭିଃ
ଯମୁନା ତୀରେ ଖେଳୁଥିବା, ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଲିନ ଥିବା ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର।
ଧ୍ଯାତ୍ଵାଯୁତଂ ପଯଃ ସିକ୍ତୈର୍ହୁନେଦ୍ଵା ନୀରତର୍ପଣୈଃ
ଧ୍ୟାନ କରି, ଦଶ ହଜାର ଦୁଧ ବା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ତର୍ପଣ କରି ହୋମ କର।