ସଂସ୍କୃତାଃ ସ୍ଵାଯତାସ୍ତତ୍ର ନରା ନାର୍ଯୋ ଽଥଵା ନୃପାଃ
ସେଠାରେ ପୁରୁଷ, ମହିଳା ଓ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ।
ମଧୁର୍ପିଗମନିର୍ଯାସମସାଂଦ୍ରମଗୁରୂଦ୍ଭଵମ୍
ମିଠା, ଘନ, ରସାଳ ଓ ଭାରି ଦ୍ରବ୍ୟ ତାଠୁ ଝରିଯାଉଥିଲା।
ମସ୍ତକେ ଜାପକଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ପଞ୍ଚଗନ୍ଧଵିଲେପନମ୍
ଯାପକଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ପାଞ୍ଚଟି ସୁଗନ୍ଧ ମିଶାଇ ଲଗାଇବାକୁ ହୁଏ।
ଏଵମେଵାର୍ଚିତା ନାର୍ଯ ଆପ୍ତକୁଙ୍କୁମଵିଗ୍ରହାଃ
ଏଭଳି ଶୁଧ୍ଧ କୁଙ୍କୁମରେ ଶୋଭିତ ନାରୀମାନେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଏତାଦୃଗ୍ଵନିତାଭିର୍ଵା ନରୈର୍ଵା ଦାପଯେଜ୍ଜଲମ୍
ଏପରି ନାରୀମାନେ କିମ୍ବା ପୁରୁଷମାନେ ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅଥଵାମକରେ ନ୍ଯସ୍ଯ କରକଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ତତ୍ର ହି
କିମ୍ବା ବାମ ହାତରେ ପାତ୍ର ରଖି, ସେଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ହୁଏ।
ଏଵଂ ସ କାରଯାମାସ ଗୌତମୋ ଭଗଵାନ୍ମୁନିଃ
ଏଭଳି ଭଗବତ ମୁନି ଗୌତମ ଏହା କରାଇଥିଲେ।
ପ୍ରକ୍ଷାଲିତାଙ୍ଘ୍ରିହସ୍ତେଷୁ ଗନ୍ଧୋଦ୍ଵର୍ତିତପାଣିଷୁ
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ପାଦ ଓ ହାତ ଧୋଇ ଦିଆଯାଇଛି, ହାତରେ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଯାଇଛି,
ଅଥ ନୀଚସମାସୀନାଦେଵାଃ ସର୍ଷିଗଣାସ୍ତଥା
ତାପରେ ଦେବମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ନିମ୍ନ ଆସନରେ ବସିଲେ।
ଅକୋଣାନ୍ଵର୍ତୁଲାନ୍ସ୍ଥୂଲାନସୂକ୍ଷ୍ମାନକୃଶାନପି
ଗୋଳ, କୋଣା, ମୋଟ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଶୁକ୍ଳ ଆକୃତିର ଗୁଡିକ,
ଚୂର୍ଣଂ ଚ ଶଙ୍କରାଯାଥ ନିଵେଦଯତି ଗୌତମେ
ତାପରେ ଗୌତମ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଲେ।
କପେ ଗୃହାଣ ତାଂବୂଲଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମମ ଖଣ୍ଡକାନ୍
ବାନର, ତାମ୍ବୁଲ ନେଉ ଓ ମୋତେ ଖଣ୍ଡ ଦେ।
ଅନେକଫଲଭୋକ୍ତୃଆତ୍ଵାଦ୍ଵାନରସ୍ତୁ କଥଂ ଶୁଚିଃ
ଅନେକ ଫଳ ଖାଇଥିବା ଦ୍ୱାରା ବାନର କିପରି ପବିତ୍ର ହେବ?
ମଦ୍ଵାକ୍ଯାଦଖିଲଂ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯେନ୍ମଦ୍ଵାକ୍ଯାଦମୃତଂ ଵିଷମ୍
ମୋର କଥାରେ ସବୁ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ମୋର କଥାରେ ଅମୃତ ବିଷ ହେଇଯାଏ।
ମଦ୍ଵାଙ୍କ୍ଯାଦ୍ଧ୍ଵର୍ମଵିଜ୍ଞାନଂ ମଦ୍ଵାକ୍ଯାନ୍ମୋକ୍ଷ ଉଚ୍ଯତେ
ମୋର କଥାରେ ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନ ମିଳେ; ମୋର କଥାରେ ମୁକ୍ତି ଘୋଷିତ ହୁଏ।
ଅତୋ ଗୃହାଣ ତାଂବୂଲଂ ମମ ଦେହି ସୁଖଣ୍ଡକାନ୍
ତେଣୁ, ତାମ୍ବୁଲ ନେଉ ଓ ମୋତେ ଭଲ ଖଣ୍ଡ ଦେ।
ତତତଃ ପତ୍ରାଣି ସଂଗୃହ୍ଯ ତସ୍ମୈ ଖଣ୍ଡାନ୍ସମର୍ପଯତ୍
ତାପରେ ପତ୍ରଗୁଡିକ ଏକତ୍ର କରି, ସେ ତାଙ୍କୁ ଖଣ୍ଡ ଦେଲା।
ଦେଵେ ତୁ କୃତତାଂବୂଲେ ପାର୍ଵତୀ ମନ୍ଦରାଚଲାତ୍
ଦେବଙ୍କ ପାଇଁ ତାମ୍ବୁଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲାବେଳେ, ମନ୍ଦରାଚଳର ପାର୍ବତୀ—
ଦେଵପାଦୌ ତତୋ ନତ୍ଵା ଵିନମ୍ରଵଦନାଭଵତ୍
ତାପରେ ଦେବଙ୍କ ପାଦକୁ ନମି, ସେ ନମ୍ର ମୁହଁ ହେଲେ।
ତ୍ଵଦର୍ଥଂ ଦେଵଦେଵେଶି ଅପରାଧଃ କୃତୋ ମଯା
ତୁମ ପାଇଁ, ଦେବଦେବୀ, ମୁଁ ଅପରାଧ କରିଛି।
ଯତ୍ତ୍ଵାଂ ସ୍ଵମନ୍ଦିରେ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମହଦେନୋ ମଯା କୃତମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁମ ଘରରେ ଛାଡି ଦେଇଥିଲି, ଏହା ମୋର ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ବଡ଼ ଅପରାଧ।
ନ ବଭାଷେ ଽପ୍ଯେଵମୁକ୍ତା ସାରୁନ୍ଧତ୍ଯା ଵିନିର୍ଯଯୌ
ଏପରି ଭାବରେ କହିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ଅରୁନ୍ଧତୀ ସହିତ ବାହାରିଗଲେ।
ଅଥୋଵାଚ ଶିଵା ତଂ ଚଗୌତମ ତ୍ଵଂ କିମିଚ୍ଛସି
ତାପରେ ଶିବା କହିଲେ, 'ଗୌତମ, ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ?'
କୃତକୃତ୍ଯୋ ଭଵେଯଂ ଵୈ ଭୁକ୍ତାଯାଂ ମଦ୍ଗୃହେ ତ୍ଵଯି
'ତୁମେ ମୋ ଘରରେ ଖାଇଲେ, ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବି।'
ଭୋକ୍ଷ୍ଯାମି ତ୍ଵଦ୍ଗୃହେ ଵିପ୍ର ଶଙ୍କରାନୁମତେନ ଵୈ
'ମୁଁ ତୁମ ଘରରେ ଖାଇବି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ।'
ଭୋଜଯାମାସ ଗିରିଜାଂ ଦେଵୀଂ ଚାରୁନ୍ଧତୀଂ ତଥା
ସେ ଗିରିଜା ଦେବୀଙ୍କୁ ଏବଂ ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କୁ ଭୋଜନ ପକାଇଲେ।
ସହାନୁ ଚରକନ୍ଯାଭିଃ ସହସ୍ରାଭିର୍ହରଂ ଯଯୌ
ସେ ହଜାରଟି ଋଷିକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ସହିତ ହରଙ୍କୁ ଯାଇଲେ।
ସଂଧ୍ଯୋପାସ୍ତିମହଂ କୃତ୍ଵା ହ୍ଯାଗମିଷ୍ଯେ ତଵାନ୍ତିକମ୍
'ମୁଁ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରି ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବି।'
ସଂଧ୍ଯାଵଦନକାମାସ୍ତୁ ସର୍ଵ ଏଵ ଵିନିର୍ଗତାଃ
ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସମସ୍ତେ ବାହାରିଗଲେ।
ଅଥୋତ୍ତରମୁଖଃ ଶଂଭୁର୍ନ୍ଯାସ କୃତ୍ଵା ଜଜାପ ହ
ତାପରେ ଶମ୍ଭୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ନ୍ୟାସ କରି ଜପା ଆରମ୍ଭ କଲେ।