ଯଜ୍ଞରୁପ ଯଜଦ୍ରୂପ ଯଜ୍ଞାଙ୍ଗଂ ତ୍ଵାଂ ଯଜାମ୍ଯହମ୍
ଯଜ୍ଞର ରୂପ, ଯଜ୍ଞ ହେବା, ଯଜ୍ଞର ଅଂଗ ଥିବା, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୂଜିଏ।
ଉଵାଚ ପ୍ରହସନ୍ହର୍ଷଂ ଵର୍ଧ୍ଦଯନ୍କଶ୍ଯପସ୍ଯ ସଃ
ସେ ହସି ହସି କଶ୍ୟପଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇ କହିଲେ।
ଅଚିରାତ୍ସାଧଯିଷ୍ଯାମି ନିଖିଲଂ ତ୍ଵନ୍ମନୋରଥମ୍
ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ତୁମ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଦେବି।
ଅସ୍ମିଞ୍ଜନ୍ମନ୍ଯପି ତଥା ସାଦଯାମ୍ଯୁତ୍ତମଂ ସୁଖମ୍
ଏହି ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୁଖ ଦେଇଦେବି।
ଆରେଭେ ଗୁରୁଣା ଯୁକ୍ତଃ କାଵ୍ଯେନ ଚ ମୁନୀଶ୍ଵରୈଃ
ମୋ ଗୁରୁ ଓ ମହାମୁନିମାନେ କବିତା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ,
ହଵିଃ ସ୍ଵୀକରଣାର୍ଥାଯ ଋଷିଭିର୍ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ
ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମାନେ ହବି ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ମୋତେ ଚୟନ କରିଥିଲେ।
ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ମାତାପିତରୌ ସ ବଟୁର୍ଵାମନୋ ଯଯୌ
ମାଆ ବାପାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସେ ବାମନ ଛୁଆ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ହଵିର୍ଭୋକ୍ତୁମିଵାଯାତୋ ବଲେଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷତୋ ହରିଃ
ହରି ନିଜେ ବଳିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ହବି ଖାଇବାକୁ ଆସିଥିବା ପରି ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଯୋ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତସ୍ତସ୍ଯାନ୍ତଃ ସଦା ସଂନିହିତୋ ହରିଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତି ରହେ, ସେଠାରେ ହରି ସଦା ମନ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନାରାଯଣଂ ଦେଵମୁଦ୍ଯଯୁଃ ସଭ୍ଯସଂଯୁତାଃ
ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଦେବତା ବୋଲି ଚିହ୍ନି, ସମସ୍ତେ ସଭା ସହିତ ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସ୍ଵସାରମଵିଚାର୍ଯୈଵ ଖଲାଃ କାର୍ଯାଣି କୁର୍ଵତେ
ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନିଜ ଭଉଣୀ ବିଷୟରେ ଭଲଭାବି ନ ଦେଖି, ଯେକୌଣସି କାମ କରିଦିଅନ୍ତି।
ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵାମନରୁପେଣ ହ୍ଯଦିତେଃ ପୁତ୍ରାତାଂ ଗତଃ
ଅଦିତିଙ୍କର ପୁଅ ଭାବରେ ବାମନ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ନ କିଞ୍ଚିଦପି ଦାତଵ୍ଯଂ ମନ୍ମତଂ ଶୃଣୁ ପଣ୍ଡିତ
ମୁଁ କହୁଛି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି, କିଛି ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପରବୁଦ୍ଧିର୍ଵିନାଶାଯ ସ୍ତ୍ରୀବୁଧ୍ଦିଃ ପ୍ରଲଯଙ୍କରୀ
ଅନ୍ୟର ମତ ଶୁଣିଲେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଜେମିତି ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କର ମତ ଶୁଣିଲେ ସବୁ କିଛି ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଏ।
ଶତ୍ରୂଣାଂ ହିତକୃତଦ୍ଯସ୍ତୁ ସ ହନ୍ତଵ୍ଯୋ ଵିଶେଷତଃ
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ଯିଏ କାମ କରେ, ସେ ବିଶେଷଭାବେ ନଶ୍ଟ କରିବାଯୋଗ୍ୟ।
ଯଦାଦତ୍ତେ ସ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଃ କିମସ୍ମାଦଧିକଂ ଵରମ୍
ଯେତେବେଳେ ସ୍ୱୟଂ ବିଷ୍ଣୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଏଠାରୁ ବଡ଼ କୌଣସି ଦାନ ଅଛି କି?
ସ ଚେତ୍ସାକ୍ଷାଦ୍ଧଵିର୍ଭୋଗୀ ମତ୍ତଃ କୋ ଽଭ୍ଯଧିକୋ ଭୁଵୀ
ଯଦି ସେ ନିଜେ ହବିର ଭୋଗ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ମୋଠାରୁ ବଡ଼ କିଏ ଅଛି?
ତଦେଵ ପରମଂ ଦାନଂ ଦତ୍ତଂ ଭଵତି ଚାକ୍ଷଯମ୍
ଏହି ଦାନ ହିଁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ଏଭଳି ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଯେନ କେନାପ୍ଯର୍ଚିତଶ୍ଵେଦ୍ଦଦାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଯେଉଁଠି ଯେପରି ଭାବରେ ଯେ କେହି ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦବି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଅନିଚ୍ଛଯାପି ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟୋ ଦହତ୍ଯେଵ ହି ପାଵକଃ
ଇଚ୍ଛା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଅଗ୍ନିକୁ ଛୁଆଯାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଜଳାଇଦିଏ।
ସ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକମାନ୍ପୋତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍
ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ, ଯାଠାରୁ ପୁନି ଫେରିବା ବହୁତ କଷ୍ଟକର।
ସ ଯାତି ଵିଷ୍ଣୁଭଵନମିତି ପ୍ରାହୁର୍ମନୀଷିଣଃ
ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ନିବାସକୁ ଯାଏ, ଏହି କଥା ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି।
ହରିଭକ୍ତ୍ଯା ମହାଭାଗ ତେନ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରସୀଦତି
ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କଲେ ବିଷ୍ଣୁ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ସ୍ଵଯମାଯାତି ଚେଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ କୃତାର୍ଥୋ ଽସ୍ମି ନ ସଂଶଯଃ
ଯଦି ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ ଆସନ୍ତି, ମୋର ଜୀବନ ସଫଳ ହେବ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପ୍ରଵିଵେଶାଧ୍ଵରସ୍ଥାନଂ ହୁତଵହ୍ନିମନୋରମମ୍
ସେ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ମନ ଓ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
ଵାମନଂ ସହସୋତ୍ଥାଯ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାତ୍କୃତାଞ୍ଜଲିଃ
ବାମନ ଦ୍ରୁତ ଉଠି ସମ୍ମାନ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ସକୁଟୁଂବୋ ଵହନ୍ମୂର୍ଧ୍ନା ପରମାଂ ମୁଦମାତ୍ପଵାନ୍
ସେ ତାଙ୍କର ପରିବାରକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦକୁ ଅନୁଭବ କଲେ।
ରୋମାଞ୍ଚିତତନୁର୍ଭୂତ୍ଵା ହର୍ଷାଶ୍ରୁନଯନୋ ଽବ୍ରଵୀତ୍
ତାଙ୍କର ଦେହ କମ୍ପିତ ହେଲା, ଆନନ୍ଦର ଲୁହ ଚକ୍ଷୁରେ ଆସିଗଲା, ଏବଂ ସେ କହିଲେ।
ଜୀଵିତଂ ସଫଲଂ ମେ ଽଦ୍ଯ କୃତାର୍ଥୋ ଽସ୍ମି ନ ସଂଶଯଃ
ଆଜି ମୋର ଜୀବନ ସଫଳ ହେଲା; ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଦାଗମନମାତ୍ରେଣ ହ୍ଯନାଯାସୋ ମହୋତ୍ସଵଃ
ତୁମେ ମାତ୍ର ଆସିବାରୁ କୌଣସି ପ୍ରୟାସ ଛଡ଼ା ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହେଇଯାଏ।