ସୁରାସୁରାନ୍ତେ ମନୁଜସୁଂଦରୀତି ପଦଂ ଵଦେତ୍
ଦେବ ଓ ଦାନବ ଶବ୍ଦର ଶେଷରେ ‘ମନୁଜ ସୁନ୍ଦରୀ’ ଶବ୍ଦ କହିବା ଦରକାର।
ତତଃ ପ୍ରହରଣଧରସର୍ଵକାମୁକତତ୍ପଦମ୍
ତାପରେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ରଖୁଥିବା ଶବ୍ଦ କହିବା ଉଚିତ।
ଆକର୍ଷଯଦ୍ଵଯଂ ପଶ୍ଚାନ୍ମହାବଲପଦଂ ତତଃ
‘ଆକର୍ଷୟ’ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ପରେ ‘ମହାବଳ’ ଶବ୍ଦ କହିବା ଦରକାର।
ଵଦେତ୍ରିଭୁଵନଂ ପଶ୍ଚାଚ୍ଚର ସର୍ଵଜନେତି ଚ
ପରେ ‘ତ୍ରିଭୁବନ’ ଶବ୍ଦ ଏବଂ ତାହା ପରେ ‘ଚଳ, ସମସ୍ତ ଜନ’ ଶବ୍ଦ କହିବା ଉଚିତ।
ଵଶମାନଯ ଵର୍ମାନ୍ତେ ନେତ୍ରମନ୍ତ୍ରଃ ସମୀରିତଃ
ବର୍ମ ଶେଷରେ ନେତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ପଠିଲେ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଆଣିପାରିବ।
ତାରସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଶବ୍ଦାନ୍ତେ ମୋହନେତି ପଦଂ ଵଦେତ୍
ତିନି ଲୋକର ଶବ୍ଦ ଶେଷରେ ‘ମୋହନ’ ନାମଟି କହିବା ଉଚିତ।
ମମ୍ନଥାନନ୍ତରଂ ସର୍ଵସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ହୃଦଯମୀରଯେତ୍
ଏହା ପରେ, ସମସ୍ତ ଜନନୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ମନକୁ ନିବେଶ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵ୍ଯାପକଂ କୃତ୍ଵା ଜଗନ୍ନାଥଂ ସ୍ମରେତ୍ ସୁଧୀଃ
ଏହିପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଉଦ୍ଯଦର୍କାଭୁଜାଲାଭଂ ସ୍ଵଧାମ୍ନୋଜ୍ଵାଲଦିଙ୍ମୁଖମ୍
ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଭାଜା ହାତ ଓ ନିଜ ନିବାସ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ଦିଵ୍ଯଵାତୋଞ୍ଚଲତ୍କଞ୍ଜପରାଗୋଦ୍ଧୂଲିତାଂବରମ୍
ଦିବ୍ୟ ପବନ ଦ୍ୱାରା ଡାଲି ଲୋଟସର ପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରମିକା ତାଙ୍କ ପୋଷାକକୁ ଝାଡ଼ି ଦେଉଛି।
ତଦନ୍ତର୍ମଣିସମ୍ପତ୍ତିସ୍ଫୁରତ୍ତୋରଣମଣ୍ଡପେ
ମଣିର ଚମକୁଥିବା ତୋରଣ ମଣ୍ଡପ ଭିତରେ ଅନେକ ମଣି ଶୋଭା ପାଇଛି।
ମଣିଵେଦ୍ଯାଦି ଵିଯତ୍କିରୀଟାଗ୍ରସମର୍ଚିତେ
ମଣି ଭିତି ଓ ଆକାଶର ଶିରୋପରି ଅଙ୍ଗୀକୃତ ଚାଉଣୀ ଅଛି।
ଶଙ୍ଖପାଶେଷୁ ଚାପାନି ମୁସଲଂ ନନ୍ଦକଂ ଗଦାମ୍
ସେ ଶଙ୍ଖ, ପାଶ, ଧନୁ, ମୁସଳ, ନନ୍ଦକ ତଳୱାର ଓ ଗଦା ଦେଖିବାକୁ ପାଉଛନ୍ତି।
ପଶ୍ଯତ୍ଯଙ୍କସ୍ଥଯାଂଭୋଜଶ୍ରିଯା ରାଗୋଲ୍ଲସଦୃଶା
ତାଙ୍କ ଆଙ୍କରେ ରହିଥିବା ଶ୍ରୀର ପଦ୍ମକୁ ରାଗର ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖିବାକୁ ପାଉଛନ୍ତି।
କୁଣ୍ଡେର୍ଽଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରେ ପଦ୍ମୈର୍ଵା ଜାତୀପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ହୋମଯେତ୍
କୁଣ୍ଡ ଆକୃତିର ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ପଦ୍ମ କିମ୍ବା ଜାତୀ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂଜଯିଷ୍ଯନ୍ ଜଗନ୍ନାଥଂ ଗାଯତ୍ର୍ଯା ପ୍ରୋକ୍ଷଯେଦ୍ଵୁଧଃ
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଇଚ୍ଛାରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ମରାଯ ଧୀମହୀତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତନ୍ନୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍
‘ସ୍ମରାୟ ଧୀମହି’ କହି ତାହା ପରେ ‘ତନ୍ନୋ ବିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରଚୋଦୟାତ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
କଲ୍ପଯେଦାସନଂ ପୀଠେ ପୂର୍ଵୋକ୍ତେ ଵୈଷ୍ଣଵେ ସୁଧୀଃ
ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ବୈଷ୍ଣବ ପୀଠରେ ଅାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ମୂର୍ତିଂ ସଂକଲ୍ପମୂଲେନ ତସ୍ଯାମାଵାହଯେଦତଃ
ସେଠାରେ ସଙ୍କଳ୍ପ ମୂଳ ଦ୍ୱାରା ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୀଵତ୍ସହୃଦଯଂ ତେନ ଶ୍ରୀଵତ୍ସଂ ସ୍ତନଯୋର୍ଯଜେତ୍
ଶ୍ରୀବତ୍ସ ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନକୁ ଉରସ୍ଥଳରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପୂଜଯେଦ୍ଵନମାଲାଯୈ ହୃଦନ୍ତେନ ଗଲେ ଚ ତାମ୍
ହୃଦୟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗଳାରେ ବନମାଳାକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦଲେଷୁ ପୂଜଯେତ୍ପଶ୍ଚାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଦ୍ଯାଵୃତ୍ତଚାମରାଃ
ପରେ, ଦଳରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ପ୍ରମାଦା ଚାମର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ଫୁଲ୍ଲାଂଭଘୋଜନଯନା ମଦଵିଭ୍ରମମନ୍ଥରାଃ
ପ୍ରେମର ମଦରେ ମତାଳ ହୋଇ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ଭଳି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ଦେଖିବାରେ ଅତି ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଚାଲିଥିବା।
କାନ୍ତିଃ ଶାନ୍ତିସ୍ତୁଷ୍ଟିପୁଷ୍ଟିବୀଜାଦ୍ଯା ଙେନମୋନ୍ତିକାଃ
ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଶାନ୍ତି, ସନ୍ତୁଷ୍ଟି, ପୋଷଣ ଓ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧିର ମୂଳ ଏହାଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଆସନ୍ତି।
ହ୍ରସ୍ଵତ୍ରଯକ୍ଲୀବସର୍ଵରହିତସ୍ଵରସଂଯୁତମ୍
ସଂକ୍ଷିପ୍ତତା, ଅଶକ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ, ନିଜ ସ୍ବଭାବରେ ଅନୁସ୍ଥିତ।
ଦଲାଗ୍ରେଷୁ ଯଜେଚ୍ଛଙ୍ଖଂ ଶାର୍ଙ୍ଗଂ ଚକ୍ରମସିଂ ଗଦାମ୍
ପତ୍ରର ଆଗରେ ଶଂଖ, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ, ଚକ୍ର, ତଳୱାର ଓ ଗଦାର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମହାଜଲଚରା ଯାନ୍ତେ ଵର୍ମାସ୍ତ୍ରଂ ଵହ୍ନିଵଲ୍ଲଭା
ବଡ଼ ଜଳଜୀବ ଠାରେ ଅଗ୍ନିର ପ୍ରିୟ ବର୍ମାସ୍ତ୍ରର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶାର୍ଙ୍ଗାଯ ସଶଯାନ୍ତେ ଚ ଵର୍ମାସ୍ତ୍ରଂ ଵହ୍ନିଵଲ୍ଲଭା
ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁର ଶର ଶେଷରେ ଅଗ୍ନିର ପ୍ରିୟ ବର୍ମାସ୍ତ୍ରର ପୂଜା କରିବା।
ସୁଦର୍ଶନମହାନ୍ତେ ତୁ ଚକ୍ରରାଜପଦଂ ଵଦେତ୍
ବଡ଼ ସୁଦର୍ଶନ ଠାରେ ଚକ୍ରରାଜର ପଦ ବ୍ୟଖ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ।
ଛିନ୍ଧିଦ୍ଵଯଂ ତତଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିଦାରଯଯୁଗଂ ତତଃ
ତାପରେ 'ଛିନ୍ଧି' ଦୁଇଟି, ତାପରେ 'ବିଦାରୟ' ଦୁଇଟି ପୂଜା କରିବା।