ଗଲେ ନାଭୌ ହୃଦି କୁଚପାର୍ଶ୍ଵପୃଷ୍ଟେଷୁ ତତ୍ପରାଃ
ଯେମାନେ ଏହାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଗଳା, ନାଭି, ହୃଦୟ, ଉର, ପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ପୃଷ୍ଠରେ ଏହି ଅକ୍ଷରଗୁଡିକୁ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଦୋଃପାଦସଂଧ୍ଯଙ୍ଗୁଲିଷୁ ଵେଦାଵୃତ୍ତ୍ଯା ଚ ଵିନ୍ଯସେତ୍
ବାହୁ ଓ ପାଦର ସଂଧି, ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ଏହି ଅକ୍ଷରଗୁଡିକୁ ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଶିରୋନେତ୍ରା ସ୍ଯହୃତ୍କୁକ୍ଷିସୋରୁଜଙ୍ଘାପଦଦ୍ଵଯେ
ମୁଣ୍ଡ, ଚକ୍ଷୁ, ହୃଦୟ, ପେଟ, ଉରୁ, ଗଣ୍ଠି, ଦୁଇଟି ପାଦରେ।
ନ୍ଯସେଦ୍ଧୃଦଂସୋରୁପଦେଷ୍ଵର୍ଣାନ୍ଵେଦମିତାନ୍ମନୋଃ
ବେଦରେ ଶିଖା ଦିଆଯାଇଥିବା ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷରଗୁଡିକୁ ହୃଦୟ, ଉରୁ ଓ ପାଦରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଶେଷାଂଶ୍ଚ ନ୍ଯାସଵର୍ଯୋ ଽଯଂ ଵିଭୂତିପଞ୍ଜରାଭିଧଃ
ଅନ୍ୟ ନ୍ୟାସଗୁଡିକୁ ‘ବିଭୂତି ପଞ୍ଜର’ ବୋଲି ନ୍ୟାସର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନେ କହିଛନ୍ତି।
ଅଥଵା ଵୈ ନମୋନ୍ତେନ ନ୍ଯସେଦିତ୍ଯପରେ ଜଗୁଃ
ଅଥବା, କିଛି ଲୋକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ‘ନମଃ’ ଶବ୍ଦ ଶେଷରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଅଷ୍ଟାର୍ଣୋ ଽଷ୍ଟପ୍ରକୃତ୍ଯାତ୍ମା ଗଦିତଃ ପୂର୍ଵସୂରିଭିଃ
ଅଠ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଅଠ ପ୍ରକୃତିର ମୂଳ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି।
ମହାଂଶ୍ଚ ପ୍ରକୃତିଶ୍ଚୈଵେତ୍ଯଷ୍ଟୌ ପ୍ରକୃତଯୋ ମତାଃ
ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ପ୍ରକୃତି—ଏଭଳି ଅଠ ପ୍ରକୃତି ଭାବିତ।
ସର୍ଵାଙ୍ଗେ ଵ୍ଯାପକଂ କୁର୍ଯାଦେକେନ ସାଧକୋତ୍ତମଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧକ ଏକ ନ୍ୟାସରେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ବ୍ୟାପିତ କରିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ତନ୍ନାମ ସମୁଞ୍ଚାର୍ଯ୍ଯ ନ୍ଯସେତ୍ତତ୍ତତ୍ସ୍ଥଲେ ବୁଧଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ରଖିବା ଉଚିତ।
ମୂର୍ତୀନ୍ଯଂସେଦ୍ଦ୍ଵାଦଶ ଵୈ ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯସଂଯୁତାଃ
ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ୱାଦଶଟି ରୂପ ଅଛି ।
ଅଷ୍ଟାର୍ଣୋ ଽଯଂ ମନୁଶ୍ଚାଷ୍ଟପ୍ରକୃତ୍ଯାତ୍ମା ସମୀରିତଃ
ଏହି ମନୁ ଅଷ୍ଟ ପ୍ରକୃତିରେ ଗଠିତ, ଅଷ୍ଟ ଉପାଦାନରେ ଥିବା ବୋଲି କହାଯାଏ ।
ଲଲାଟକୁକ୍ଷିହୃତ୍କଣ୍ଠଦକ୍ଷପାର୍ଶ୍ଵାଂସକେଷୁ ଚ
ଲଳାଟ, ପେଟ, ହୃଦୟ, ଗଳା, ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ଓ କନ୍ଧରେ,
କକୁଦ୍ଯପି ନ୍ଯସେନ୍ମନ୍ତ୍ରୀ ମୂର୍ତୀର୍ଦ୍ଵାଦଶ ଵୈ କ୍ରମାତ୍
ପୁଜାରି କ୍ରମକ୍ରମେ ଦ୍ୱାଦଶଟି ରୂପକୁ କକୁଦ୍ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ ।
ମିତ୍ରେଣ ମାଧଵଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଵରୁଣେନ ଚ
ମିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ମାଧବଙ୍କୁ, ଭାରୁଣ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ ।
ନ୍ଯସେଦ୍ଵିଵସ୍ଵତା ଯୁକ୍ତଂ ତ୍ରିଵିକ୍ରମମତଃ ପରମ୍
ବିବସ୍ବତ୍ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ତ୍ରିବିକ୍ରମଙ୍କୁ ଅନୁଯାୟୀ ଭାବରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ ।
ହୃଷୀକେଶଂ ନ୍ଯସେତ୍ପଶ୍ଚାତ୍ପର୍ଜନ୍ଯେନ ସମନ୍ଵିତମ୍
ପରେ, ପର୍ଜନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ ।
ଦ୍ଵାଦସାର୍ଣଂ ତତୋ ମନ୍ତ୍ରଂ ସମସ୍ତେ ଶିରସି ନ୍ଯସେତ୍
ତାପରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରକୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ ।
ଧ୍ରୁଵଃକିରୀଟକେଯୂରହାରାନ୍ତେ ମକରେତିଚ
ଧ୍ରୁବ, ମୁକୁଟ, କେୟୁର, ହାର ଓ ଶେଷରେ ମକର ଚିହ୍ନ ଅଛି ।
ପୀତାଂବରାନ୍ତେ ଶ୍ରୀଵତ୍ସାଂ କିତଵକ୍ଷଃ ସ୍ଥଲେତି ଚ
ପୀତାମ୍ବର ଶେଷରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଓ ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଅଛି ।
ଵଦେଦ୍ଦୀପ୍ତିକରାଯାନ୍ତି ସହସ୍ରାଦିତ୍ଯତେଜସେ
'ସେ ହଜାର ଆଦିତ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକୁଛନ୍ତି' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ ।
ଏଵଂ ନ୍ଯାସଵିଧିଂ କୃତ୍ଵା ଧ୍ଯାଯେନ୍ନାରାଯଣଂ ଵିଭୁମ୍
ଏଭଳି ନ୍ୟାସ ବିଧି କରି ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି ଥିବା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ ।
ଦଧତଂ ଚ କରୈର୍ଭୂମିଶ୍ରୀଭ୍ଯାଂ ପାର୍ଶ୍ଵଦ୍ଵଯାଞ୍ଚିତମ୍
ସେ ଦୁଇ ହାତରେ ଭୂମି ଓ ଶ୍ରୀକୁ ଧରିଛନ୍ତି, ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ ଶୋଭିତ ।
ହାରକେଯୂରଵଲଯାଙ୍ଗଦଂ ପୀତାଂବରଂ ସ୍ମରେତ୍
ହାର, କେୟୁର, ବଳୟ ଓ ପୀତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା ସେଠିକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ ।
ପ୍ରଥମେନ ତୁ ଲକ୍ଷେଣ ସ୍ଵାତ୍ମଶୁଦ୍ଧିର୍ଭଵେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍
ପ୍ରଥମେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଜପ କରିଲେ ନିଜ ଆତ୍ମା ନିଶ୍ଚିତ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ ।
ଲକ୍ଷତ୍ରଯେଣ ଜପ୍ତେନ ସ୍ଵର୍ଲୋକମଧିଗଚ୍ଛତି
ତିନି ଲକ୍ଷ ଜପ କରିଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ।
ତଥା ଚ ନିର୍ମଲଂ ଜ୍ଞାନଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଜପାଦ୍ଭଵେତ୍
ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଜପ କରିଲେ ନିର୍ମଳ ଜ୍ଞାନ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ ।
ସପ୍ତଲକ୍ଷଜପାନ୍ମନ୍ତ୍ରୀ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସାରୂପ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍
ସାତ ଲକ୍ଷ ଜପ କରିଲେ ପୁଜାରି ଵିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସଦୃଶ ରୂପ ପାଇଥାଏ ।
ଏଵଂ ଜପ୍ତ୍ଵା ତତଃ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଦଶାଂଶଂ ସରସୀରୁହୈଃ
ଏପରି ପଠି ଶେଷ କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଦଶ ଭାଗ ପଦ୍ମଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି।
ମଣ୍ଡୂକାତ୍ପରତତ୍ଵାନ୍ତଂ ପୀଠେ ସଂପୂଜ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ବାଙ୍କ କୁଅଁରୁ ଆଦି କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ପୀଠ ଉପରେ ସାବଧାନତାର ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି।