ଦଦ୍ଯାତ୍ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଲିଂ ପଶ୍ଚାତ୍କୁର୍ଯାଦାଵରଣାର୍ଚନମ୍
ପ୍ରଥମେ ପୁଷ୍ପ ଅଞ୍ଜଳି ଦେବା ଉଚିତ, ତାପରେ ଦିଗ୍ବନ୍ଧନ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସୈଵ ପ୍ରାଚୀ ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯା ତତୋ ଽନ୍ଯା ଵିଦିଶୋ ଦଶ
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ପ୍ରଧାନ ଦିଗ ଭାବରେ ଜାଣିବା ଉଚିତ; ତାପରେ ଅନ୍ୟ ଦଶଟି ଦିଗ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଅଛି।
ନେତ୍ରମଗ୍ରେ ଦିକ୍ଷୁ ଚାସ୍ତ୍ରଂ ଅଙ୍ଗମନ୍ତ୍ରୈର୍ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଅସ୍ତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ, ଶରୀର ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ କ୍ରମରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଵରାଭଯକରା ଧ୍ଯେଯାଃ ସ୍ଵସ୍ଵଦିକ୍ଷ୍ଵଂ ଗଶକ୍ତଯଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସହିତ ଦୟା ଓ ଭୟମୁକ୍ତ ହସ୍ତ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସାଲଙ୍କାରାସ୍ତତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ସାଂଗାଃ ସପରିଚାରିକାଃ
ତାପରେ ତାଙ୍କର ଅଳଙ୍କାରିତ ରୂପ, ଅଙ୍ଗ ଓ ସହଚରମାନେ ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସଂପୂଜିତାସ୍ତର୍ପିତାଶ୍ଚ ଵରଦାଃ ସଂତ୍ଵିଦଂ ପଠେତ୍
ପୂଜିତ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇଥିବା ଦେବତାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଵର ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ପଠିବା ଉଚିତ।
ଅଭୀଷ୍ଟସିଦ୍ଧିଂ ମେ ଦେହି ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲ
ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ଆଦର କରୁଥିବା ଦୟାଳୁ, ମୋ ଆଶା ପୂରଣ କର।
ଇତ୍ଯୁଞ୍ଚାର୍ଯ କ୍ଷିପେତ୍ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଲିଂ ଦେଵସ୍ଯ ମସ୍ତକେ
ଏଭଳି କହି, ଦେବତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରେ ପୁଷ୍ପ ଅଞ୍ଜଳି ରଖିବା ଉଚିତ।
ସାଯୁଧାଂସ୍ତତ ଇନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯାନ୍ସ୍ଵସ୍ଵଦିକ୍ଷୁ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ତାପରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଈଶାନୋ ଽଥ ଵିଧିଶ୍ଚୈଵମଧସ୍ତାତ୍ପନ୍ନ ଗାଧିପଃ
ଈଶାନ ଓ ବିଧି ତଳେ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ତଳେ ପନ୍ନଗ ଅଧିପତି ଅଛନ୍ତି।
ଵାଜୀ ଵୃଷୋ ହଂସକୂର୍ମୌଂ ଵାହନାନି ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ
ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଘୋଡା, ବୃଷ, ହଂସ ଓ କୁର୍ମ ଦେବତାଙ୍କର ଯାନ।
ତ୍ରିଶୂଲଂ ପଦ୍ମଚକ୍ରେ ଚ କ୍ରମାଦିନ୍ଦ୍ରାଦିହେତଯଃ
ତ୍ରିଶୂଳ, ପଦ୍ମ ଓ ଚକ୍ର କ୍ରମକ୍ରମେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର।
ଶଙ୍ଖତୋଯଂ ପରିକ୍ଷିପ୍ଯୋଦ୍ଵାହୁର୍ନୃତ୍ଯନ୍ ପତେତ୍କ୍ଷିତୌ
ଶଂଖରୁ ଜଳ ଛିଟିବା ଉଚିତ, ଯାନ ନୃତ୍ୟ କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ଦକ୍ଷିଣେ ସ୍ଥଣ୍ଡିଲଂ କୃତ୍ଵା ତତ୍ର ସଂସ୍କାରମାଚରେତ୍
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ତିଆରି କରି, ସେଠାରେ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
କୁଶୈସ୍ତଦ୍ଵର୍ମଣାଭ୍ଯୁକ୍ଷ୍ଯ ପୂଜ୍ଯ ତତ୍ର ନ୍ଯସେଦ୍ଵସୁମ୍
ଉପସ୍ଥାନ ସ୍ଥଳକୁ କୁଶ ଓ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଶିଖି କରି, ପୂଜା କରି, ସେଠାରେ ଧନ ରଖିବା ଉଚିତ।
ମହାଵ୍ଯାହୃତିଭିର୍ଯସ୍ତୁ ସମସ୍ତାଭିଶ୍ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଯେ କିଏ ମହାବ୍ୟାହୃତି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚାରିଟି ଉପଚାର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକସାଥି ଅର୍ପଣ କରେ—
ସଘୃତୈଃ ସାଧକଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପଞ୍ଚଵିଂଶତିସଂଖ୍ଯଯା
ଘୃତ ସହିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧକ, ପଚିଶଟି ସଂଖ୍ୟାରେ—
ଦେଵଂ ସଂଯୋଜଯେନ୍ମୂର୍ତୌଂ ତତୋ ଵହ୍ନିଂ ଵିସର୍ଜଯେତ୍
ଦେବତାଙ୍କୁ ମୂର୍ତିରେ ସଂଯୋଗ କରି, ପରେ ଅଗ୍ନିକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।
କର୍ମାନ୍ତରେ ଽପି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ କୁରୁ ସାଦରମ୍
ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମ୍ମାନ ସହିତ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଵଶିଷ୍ଟେନ ହଵିଷା ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାକ୍ଷତାନ୍ଵିତମ୍
ଅବଶିଷ୍ଟ ହବି, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ ସହିତ—
ଯେ ରୌଦ୍ରା ରୌଦ୍ରକର୍ମାଣୋ ରୌଦ୍ରସ୍ଥାନନିଵାସିନଃ
ଯେମାନେ ରୌଦ୍ର, ରୌଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ରୌଦ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବସନ୍ତି—
ଵିଘ୍ନଭୂତାସ୍ତଥା ଚାନ୍ଯେ ଦିଗ୍ଵିଦିକ୍ଷୁ ସମାଶ୍ରିତାଃଗ
ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଘ୍ନ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବସିଛନ୍ତି—
ଇତ୍ଯଷ୍ଟଦିକ୍ଷୁ ଦତ୍ଵା ଚ ପୁନର୍ଭୂତବଲିଂ ଚରେତ୍
ଏପରି ଅଷ୍ଟ ଦିଗରେ ଦେଇ, ପୁନି ଭୂତବଳି କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵତାଯାଃ କରେ ଦଦ୍ଯାତ୍ପୁନଶ୍ଚାଚମନୀଯକମ୍
ଦେବତାଙ୍କର ହାତରେ ପୁନି ଆଚମନୀୟ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ।
ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଚ ତତୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ତତ୍ତଦୁଚ୍ଛିଷ୍ଟଭୋଜିନେ
ତାପରେ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଭୋଜନ କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଶକ୍ତେରୁଚ୍ଛିଷ୍ଟଚାଣ୍ଡାଲୀ ପ୍ରୋକ୍ତା ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟଭୋଜିନଃ
ଶକ୍ତିର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଜଣେ ଚାଣ୍ଡାଳୀ କୁହାଯାଏ; ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଭୋଜନ କରୁଥିବାମାନେ ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଜପ୍ତ୍ଵା ମନ୍ତ୍ରଂ ଯଥାଶକ୍ତି ଦେଵତାଯୈ ନିଵେଦଯେତ୍
ଯେଉଁପରି ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।
ସିଦ୍ଧିର୍ଭଵତୁ ମେ ଦେଵ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ତ୍ଵଯି ସ୍ଥିତା
ହେ ଦେବ, ତୁମର କୃପାରେ ମୋର ସିଦ୍ଧି ହେଉ, କାରଣ ଏହା ତୁମରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ମନସା ଵଚସା ଚେତି ପ୍ରଣାମୋ ଽଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଈରିତଃ
ମନ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା, ଏପରି ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗକଃ ପ୍ରଣାମଃ ସ୍ଯାତ୍ପୂଜାଯାଂ ପ୍ରଵରାଵୁଭୌ
ପୂଜାରେ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ।