ପ୍ରୋକ୍ତଵାନ୍ସର୍ଵଧର୍ମାଶ୍ଚ ପୁରାଣେଷୁ ମହୀପତେ
ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ପୁରାଣମାନେ ରେ କହାଯାଇଛି, ହେ ରାଜା।
ପୁରାଣାନି ମହାବୁଦ୍ଧେ ଇହାମୁତ୍ର ସୁଖାଯ ହି
ହେ ମହାବୁଦ୍ଧି, ପୁରାଣମାନେ ଏହି ଜନ୍ମ ଓ ପରଜନ୍ମର ସୁଖ ପାଇଁ।
ତସ୍ଯ ସ୍ଯାନ୍ନିର୍ମଲା ବୁଦ୍ଧିର୍ଭୂଯୋ ଧର୍ମପରାଯଣଃ
ତାଙ୍କର ମନ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସେ ସଦା ଧର୍ମରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି।
ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତନୃଣାଂ ଭୂପ ଧର୍ମେ ବୁଦ୍ଧିଃ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ହେ ରାଜା, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମ ପ୍ରତି ବୁଦ୍ଧି ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ।
ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାଣାଂ ଯେ ଫଲାନ୍ଯଭିଲିପ୍ସଵଃ
ଯେମାନେ ଧର୍ମ, ଧନ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ଫଳ ଆଶା କରନ୍ତି—
ଅହଂ ତୁ ଗୌତମମୁନେଃ ସର୍ଵଜ୍ଞାଦ୍ରୂହ୍ଯଵାଦିନଃ
ମୁଁ ତ ଗର୍ବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସବୁଜାଣି ଗୌତମ ଋଷିଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଥିଲି।
କଦାଚିତ୍ପରମେଶସ୍ଯ ପୂଜାଂ କର୍ତ୍ତୁମହଂ ଗତଃ
କେବଳ ଏକଥର ମୁଁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା କରିବାକୁ ଗଲିଥିଲି।
ସ ତୁ ଶାନ୍ତୋ ମହାବୁଦ୍ଧିର୍ଗୌନ୍ତମସ୍ତେଜସାଂ ନିଧିଃ
ସେ ଗୌତମ ଶାନ୍ତ ଓ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ତେଁ ତେଜର ଭଣ୍ଡାର ଥିଲେ।
ଯସ୍ତ୍ଵର୍ଚିତୋ ମଯା ଦେଵଃ ଶିଵଃ ସର୍ଵଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ
ଯିଏକି ମୁଁ ପୂଜା କରିଥିଲି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଦେବ ଶିବ, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ଗୁରୁ।
ଜ୍ଞାନତୋ ଽଜ୍ଞାନତୋ ଵାପି ଯୋ ଽଵଜ୍ଞାଂ କୁରୁତେ ଗୁରୋଃ
ଜଣେ ମଣିଷ ଜାଣି ବା ଅଜାଣି ଯେଉଁଠି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅବମାନ କରେ—
ଶୁଶ୍ରୂଷାଂ କୁରୁତେ ଯସ୍ତୁ ଗୁରୁଣାଂ ସାଦରଂ ନରଃ
କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସେବା କରେ—
ତେନ ଶାପେନ ଦଗ୍ଧୋ ଽହମନ୍ତଶ୍ଚୈଵ କ୍ଷଧାଗ୍ନିନା
ସେ ଶାପରେ, ମୁଁ ଭିତରେ ଖାଲି ଖାଲି ଭୋକର ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଗଲି।
ଏଵଂ ଵଦତି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଵଟସ୍ଥେ ଽସ୍ମିନ୍ନିଶାଚରେ
ଏଭଳି ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ କହୁଥିବାବେଳେ, ସେ ରାତିରେ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ—
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ପ୍ରାତ୍ପଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଵିପ୍ରୋ ଽତିଧାର୍ମିକଃ
ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଅତି ଧର୍ମିକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସିଲେ।
ଵହନ୍ଗଙ୍ଗାଜଲଂ ସ୍କନ୍ଧେ ସ୍ତୁଵନ୍ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ସେ କନ୍ଧରେ ଗଙ୍ଗାଜଳ ବହି, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ।
ତମାଗତଂ ମୁନିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପିଶାଚୀରାକ୍ଷସୌ ଚ ତୌ
ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଆସିବାକୁ ଦେଖି, ସେଇ ପିଶାଚ ଓ ରାକ୍ଷସ ଦୁଇଜଣ—
ଅଶକ୍ତାସ୍ତଂ ଧର୍ଷଯିତୁମିଦମୂଚୁଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସାଃ
ତାଙ୍କୁ କିଛି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ କହିଲେ—
ନାମକୀର୍ତନମାହାତ୍ମ୍ଯାଦ୍ରାକ୍ଷସା ଦୂରଗାଵଯମ୍
ନାମସ୍ମରଣର ମହିମାରୁ ଆମେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦୂରକୁ ଚଲିଗଲୁ।
ନାମପ୍ରାଵରଣଂ ଵିପ୍ର ରକ୍ଷତି ତ୍ଵାଂ ମହାଭଯଯାତ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନାମର ଆବରଣ ତୁମକୁ ବଡ଼ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରେ।
ପରାଂ ଶାନ୍ତିଂ ସମାପନ୍ନା ମହିମ୍ନା ହ୍ଯଚ୍ଯୁତସ୍ଯ ଵୈ
ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ମହିମାରେ ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ଗଙ୍ଗାଜଲାଭିଷେକେଣ ପାହ୍ଯସ୍ମାତ୍ପାତକୋଚ୍ଚଯାତ୍
ଗଙ୍ଗାଜଳର ସ୍ନାନରେ, ଆମେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପାପର ଭାର ତାହାରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ସ ତାରଯେନଗତ୍ସର୍ଵମିତି ଶଂସନ୍ତି ସୂରଯଃ
ଏହିପରି, ମୁନିମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଯାଆନ୍ତି।
କେନୋପାଯେନ ଲଭ୍ଯେତ ମୁକ୍ତିଃ ସର୍ଵତ୍ର ଦୁର୍ଲଭା
ସମସ୍ତଠାରେ ଦୁର୍ଲଭ ମୋକ୍ଷ କେମିତି ମିଳିପାରିବ?
ତଯୈଵାକୃତପୁଣ୍ଯାସ୍ତୁ ତାରଯନ୍ତି କଥଂ ପରାନ୍
ଯେଉଁମାନେ ପୁଣ୍ୟ କରିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସେଇ ଉପାୟରେ ଅନ୍ୟମାନେ କେମିତି ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି?
ଯଥା ହି ସର୍ଵଲୋକାନାମାନନ୍ଦାଯ କଲାନିଧିଃ
ଯେପରି ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଅମୃତର ଭଣ୍ଡାର,
ତାନି ସର୍ଵାଣି ଗଙ୍ଗାଯାଃ କଣସ୍ଯାପି ସମାନିନ
ସେଇ ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଗଙ୍ଗାର ଏକ ବୁନ୍ଦ ପାଣି ସହିତ ସମାନ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଗଙ୍ଗାଜଲଂ ପୁନାତ୍ଯେଵ କୁଲାନାମେକଵିଂଶତିମ୍
ଗଙ୍ଗାଜଳ ଏକୋଇଶ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବାରକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପବିତ୍ର କରେ।
ଗଙ୍ଗାଜଲପ୍ରଦାନେନ ପାହ୍ମସ୍ମାନ୍ପାପକର୍ମିଣଃ
ଗଙ୍ଗାଜଳ ଦାନ କରି, ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ପାପ କରୁଛୁ, ସେଇ ଦୁଷ୍କର୍ମରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ନିଶମ୍ଯ ଵିସ୍ମଯା ଵିଷ୍ଟୋ ବଭୂଵ ଦ୍ଵିଜସତମଃ
ଏହା ଶୁଣି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ।
କିମୁ ଜ୍ଞାନପ୍ରଭାଵାଣାଂ ମହତାଂ ପୁଣ୍ଯଶାଲିନାମ୍
ତେବେ, ଜ୍ଞାନର ଶକ୍ତି ଥିବା ମହାନ ଓ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ମାନେ କେମିତି?