ସାମାନ୍ଯାର୍ଘମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିକରଂ ନୃଣାମ୍
ଏହି ସାଧାରଣ ଅର୍ଘ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ, ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଇଛି।
ଆତ୍ମାନଂ ଯାଗଵସ୍ତୂନି ତେନ ସଂପ୍ରୋକ୍ଷଯେତ୍ପୁଥକ୍
ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଜଳରେ, ନିଜେ ଓ ଯଜ୍ଞର ସାମଗ୍ରୀକୁ ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଶିକ୍ଷା କଲେ।
ଚତୁରସ୍ରେଣ ସଂଵେଷ୍ଟ୍ଯ ସଂକ୍ଷାଲ୍ଯାର୍ଘୋଦକେନ ଚ
ଚତୁରସ୍ର ରେଖାରେ ଘେରି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଜଳରେ ଧୋଇଲେ।
ଆଗ୍ନେଯାଦିଷୁ କୋଣେଷୁ ହୃଦାଦ୍ଯଙ୍ଗଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଆଗ୍ନେୟ ଓ ଅନ୍ୟ କୋଣରେ, ହୃଦୟ ଆଦି ଚାରି ଅଙ୍ଗ ରଖିଲେ।
ମୂଲଖଣ୍ଡତ୍ରଯେନାଥାଧାରଶକ୍ତିଂ ତୁ ମଧ୍ଯଗାମ୍
ମୂଳ ତିନି ଖଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା, ମଧ୍ୟରେ ଆଧାର ଶକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କଲେ।
ପ୍ରତିଷ୍ଟାପ୍ଯ ତ୍ରିପଦିକାଂ ପୂଜଯେନ୍ମନୁନାମୁନା
ତିନି ପଦ ରୂପକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କଲେ।
ଅମୁକାର୍ଧ୍ଯେତି ପାତ୍ରାନ୍ତେ ସନାପହୃଦଯୋଂଽତିମେ
ପାତ୍ରର ଶେଷରେ, 'ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଅମୁକଙ୍କୁ' ବୋଲି, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ସ୍ଵମନ୍ତ୍ରକ୍ଷାଲିତଂ ଶରଂଵଂ ସଂସ୍ଯାପ୍ଯାଯ ସମର୍ଚଯେତ୍
ନିଜ ମନ୍ତ୍ରରେ ଶୁଦ୍ଧ କରିଥିବା ଶରକୁ ସେଠାରେ ରଖି, ପୂଜା କଲେ।
ଵର୍ମ ଫଟ୍ ହୃଦଯଂ ପାଞ୍ଚଜନ୍ଯାଯ ହୃଦଯଂ ମନେଃ
କବଚ 'ଫଟ୍', ହୃଦୟ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ପାଇଁ; ମନ୍ତ୍ରର ହୃଦୟ ଅଛି।
ଅମୁକାର୍ଧ୍ଯେତି ପାତ୍ରାନ୍ତେ ନମୋନ୍ତସ୍ତ୍ର୍ଯକ୍ଷିଵର୍ଣଵାନ୍
ପାତ୍ରର ଶେଷରେ, 'ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଅମୁକଙ୍କୁ' ବୋଲି, ନମସ୍କାର କରି, ତିନି ଅକ୍ଷରର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ତତଃ ଶୁଦ୍ଧଜଲୈର୍ମୂଲଂ ଵିଲୋମମାତୃକାଂ ପଠନ୍
ତାପରେ, ପବିତ୍ର ଜଳରେ, ବିପରୀତ ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ମୂଳକୁ ଶୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଓଁ ସୋମମଣ୍ଡଲାଯେତି ଷୋଡଶାନ୍ତେ କଲାତ୍ମନେ
'ଓଁ, ସୋମ ମଣ୍ଡଳକୁ' ବୋଲି, ଷୋଡଶ କଳାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଥିବା ଜନକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ତତ୍ର ଷୋଡଶସଂଖ୍ଯାକା ଯଜେଞ୍ଚନ୍ଦ୍ରମସଃ କଲାଃ
ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କର ଶୋଳେ କଳାକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଗୋମୁଦ୍ରଯାମୃତୀକୃତ୍ଯାଚ୍ଛାଦଯେନ୍ମତ୍ସ୍ମମୁଦ୍ରଯା
ଗୋମୁଦ୍ରାକୁ ଅମୃତ ଭାବରେ କରି, ମତ୍ସ୍ୟ ମୁଦ୍ରାରେ ଢାକିବା ଉଚିତ।
ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵେଷ୍ଟଦେଵଂ ଚ ତତୋ ମୁଦ୍ରାଃ ପ୍ରଦର୍ଶଯେତ୍
ଇଚ୍ଛିତ ଦେବତାକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ପରେ ମୁଦ୍ରାଗୁଡିକୁ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।
ମହାମୁଦ୍ରାଂ ଯୋନିମୁଦ୍ରାଂ ଦର୍ଶଯେତ୍କ୍ରମତଃ ସୁଧୀଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନୁକ୍ରମରେ ମହାମୁଦ୍ରା ଓ ଯୋନିମୁଦ୍ରାକୁ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।
ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଦିଭିସ୍ତତ୍ର ପୂଜଯେଦ୍ଦେଵତାଂ ସ୍ମରନଟ୍
ସେଠାରେ ଦେବତାକୁ ସୁଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଏହାସହ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ମରଣ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶଙ୍ଖାଦ୍ଦକ୍ଷିଣଦିଗ୍ଭାଗେ ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀପାତ୍ରମାଦିଶେତ୍
ଶଙ୍ଖର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଛିଟା ଦେବା ପାତ୍ରକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।
ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵାତ୍ମନେ ହୃଞ୍ଚ ଵିଦ୍ଯାତତ୍ତ୍ଵାତ୍ମନେ ନମଃ
ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱରେ ହୃଂ ନାମରେ ନମସ୍କାର; ଜ୍ଞାନତତ୍ତ୍ୱରେ ନମସ୍କାର।
ପ୍ରୋକ୍ଷେତ୍ପୁଷ୍ପାକ୍ଷତୈଶ୍ଚାପି ମଣ୍ଡଲଂ ଵିଧିଵତ୍ସୁଧୀଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମଣ୍ଡଳକୁ ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତା ଦ୍ୱାରା ଛିଟା ଦେବା ଉଚିତ।
ପାଦ୍ଯାର୍ଧ୍ଯାଚମନୂଯାର୍ଥଂ ମଧୁପର୍କାର୍ଥମପ୍ଯୁତ
ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଆଚମନ ଓ ମଧୁପର୍କ ପାଇଁ ଏହି ପାତ୍ର ଉପଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ।
ପାଦ୍ଯଂ ଶ୍ଯାମାକଦୂର୍ଵାବ୍ଜଵିଷ୍ଣୁକ୍ରାନ୍ତଜଲୈଃ ସ୍ମୃତମ୍
ପାଦ୍ୟ ହେଉଛି ଶ୍ୟାମାକ, ଦୁର୍ବା, ପଦ୍ମ ଓ ବିଷ୍ଣୁକ୍ରାନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଜଳ।
ଗନ୍ଧଦୂର୍ଵାଦଲୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତତଶ୍ଚାଚମନୀଯକମ୍
ଅର୍ଘ୍ୟ ହେଉଛି ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଦୁର୍ବା ପତ୍ର ସହିତ; ପରେ ଆଚମନ ପାଇଁ ଜଳ ଦିଆଯାଏ।
କ୍ଷୌଦ୍ରାଜ୍ଯଦଧିସଂମିଶ୍ରଂ ମଧୁପର୍କସମୀରିତମ୍
ମଧୁପର୍କ ହେଉଛି ମଧୁ, ଘିଅ ଓ ଦହି ମିଶାଇ ତିଆରି।
ଶଙ୍କରାର୍କାର୍ଚନେ ଶଙ୍ଖମଯେନୈଵ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ଶଙ୍କର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂଜା ପାଇଁ ଶଙ୍ଖର ପାତ୍ର ବିଶେଷ ଭଲ ମନାଯାଏ।
ରକ୍ତାଂବରାଭଯକରାଧ୍ଯେଯାଃସ୍ପୁଃ ପୀଠଶକ୍ତଯଃ
ପୀଠ ଶକ୍ତିମାନେ ଲାଲ ଜମା ଓ ଅଭୟ ମୁଦ୍ରାଧାରଣ କରି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଧିନା ସ୍ଥାପିତାଯାଂ ଵା ପ୍ରତିମାଯାଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ଥାପିତ ପ୍ରତିମାକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନିର୍ମିତା ଶୁଭଦା ଗେହେ ପୂଜନାଯ ଦିନେ ଦିନେ
ଘରେ ଶୁଭ ଭାବରେ ତିଆରି ପ୍ରତିମାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ପଷ୍ଟାଂ ଵାପ୍ଯ ନ୍ତ୍ଯଜାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ପ୍ରତିମାଂ ନୈଵ ପୂଜଯେତ୍
ଯଦି ପ୍ରତିମା ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ କିମ୍ବା କିଛି ଦୋଷ ଅଛି, ତାହାକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ମୂଲେନ ମୂର୍ତିଂ ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଦେଵଂ ଯଥୋଦିତମ୍
ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରରେ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଭାବନା କରି, ଦେବତାକୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।