ଵିଲିପ୍ଯପାଦପର୍ଯନ୍ତଂ କ୍ଷାଲଯେତ୍ତୀର୍ଥଵାରିଣା
ପାଉଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲଗାଇ, ତୀର୍ଥର ଜଳରେ ଶୁଧ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ନାଭିମାତ୍ରେ ତୁ ମୃଦଂ ଵାମକରସ୍ଯ ଚ
ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ବାମ ହାତରେ ନାଭି ଆକାରର ମାଟି ନେବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵାଙ୍ଗୁଲ୍ଯା ଗାଙ୍ଗମୃଗମାଦାଯାସ୍ତ୍ରେଣ ତତ୍ପୁନଃ
ଉଙ୍ଗୁଳିରେ ଗଙ୍ଗା ମାଟି ନେଇ, ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ଛିଟିଇବା ଉଚିତ।
ତଲସ୍ଥାଂ ଚ ଷଡଙ୍ଗେଷୁ ତନ୍ମନ୍ତ୍ରୈଃ ପ୍ରଵିଲେପଯେତ୍
ହାତରେ ଥିବା ମାଟିକୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଛଅ ଅଙ୍ଗରେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ଵିଭାଵ୍ଯେଷ୍ଟମଯଂ ସର୍ଵମାନ୍ତରଂ ସ୍ନାନମାଚରେତ୍
ସମସ୍ତ ଭିତରକୁ ଇଚ୍ଛାର ରୂପରେ ଭାବି, ଆନ୍ତରିକ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ମନ୍ତ୍ରମୂର୍ତିଂ ପ୍ରଭୁଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ତତ୍ପାଦୋଦକସଂଭଵାମ୍
ମନ୍ତ୍ରର ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତାଙ୍କ ପାଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜଳକୁ ଭାବିବା ଉଚିତ।
ତଯା ସଂକ୍ଷାଲଯେତ୍ସର୍ଵମନ୍ତର୍ଦ୍ଦେହଗତଂ ମଲମ୍
ଏହି ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଦେହ ଭିତରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ମଳକୁ ଶୁଧ କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ଶ୍ରୌତୋକ୍ତଵିଧିନା ସ୍ନାତ୍ଵା ମନ୍ତ୍ରୀ ସମାହିତଃ
ପରେ ଶ୍ରୁତିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କରି, ପୂଜାରୀ ଏକାଗ୍ର ହୋଇବା ଉଚିତ।
ଦେଶକାଲୌ ଚ ସଂକୀର୍ତ୍ଯ ପ୍ରାଣାଯାମଷଡଙ୍ଗକୈଃ
ଏଠାରେ ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ କଥା କହି, ପ୍ରାଣାୟାମର ଛଅଟି ଅଙ୍ଗ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ହୁଏ।
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୋଦରତୀର୍ଥାନି କରୈଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟାନି ତେ ରଵେଃ
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଭିତରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ତୁମ ହାତରେ ଛୁଇଁ ଦେଉଛ, ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ।
ତେନ ସତ୍ଯେନ ମେ ଦେଵ ଦେହି ତୀର୍ଥଂ ଦିଵାକର
ଏହି ସତ୍ୟର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ମୋତେ ପବିତ୍ର ଜଳ ଦିଅ, ହେ ଦେବତା, ହେ ଦିବାକର।
ନର୍ମଦେ ସିଂଧୁକାଵେରି ଜଲେ ଽସ୍ମିନ୍ସଂନିଧିଂ କୁରୁ
ହେ ନର୍ମଦା, ସିନ୍ଧୁ, କାବେରୀ—ତମେ ଏହି ଜଳରେ ତୁମର ଉପସ୍ଥିତି କର।
ଗୋମୁଦ୍ରଯାମୃତୀକୃତ୍ଯ କଵଚେନାଵଗୁଣ୍ଠ୍ଯ ଚ
ଗୋମୁତ୍ର ଓ ଅମୃତ ସମାନ କରି, ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କବଚରେ ଢାକି ଦିଅ।
ଵହ୍ନ୍ଯର୍କେନ୍ଦୁମଣ୍ଡଲାନି ତତ୍ର ସଂଚିତଯେଦ୍ରୁଧଃ
ଏଠାରେ ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରର ମଣ୍ଡଳଗୁଡିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ।
ମୂଲେନ ଚୈକାଦଶଧା ତତ୍ର ସଂମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଭାଵଯେତ୍
ଏଠାରେ ମୂଳ ଏକାଦଶ ଭାଗରେ ମନ୍ତ୍ର ପଠି ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ ହୁଏ।
ସ୍ନାପଯିତ୍ଵାର୍ଚଯେତ୍ତାଂ ଚ ମାନସୈରୁପଚାରକୈଃ
ସ୍ନାନ କରାଇ ଓ ମନରେ ଉପଚାର ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପରେ—
ଆଧାରଃ ସର୍ଵଭାତାନାଂ ଵିଷ୍ଣୋରତୁଲତେଜସଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆଧାର, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ତେଜର ମାଳିକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଆଧାର।
ଇତି ନତ୍ଵା ସମାରୁନ୍ଧ୍ଯ ସପ୍ତଚ୍ଛିଦ୍ରାଣି ସାଧକଃ
ଏଭଳି ନମସ୍କାର କରି, ସାଧକ ସାତଟି ଚିଦ୍ରକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ଉଚିତ।
ନିମଜ୍ଜ୍ଯୋନ୍ମଜ୍ଜ୍ଯ ତ୍ରିଶ୍ଚୈଵଂ ସିଂଚେତ୍କଂ କୁଂଭମୁଦ୍ରଯା
ତିନିଥର ଡୁବାଇ ଓ ଉଠାଇ, କୁମ୍ଭମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଛିଟାଇବା ଉଚିତ।
ଚତ୍ଵାରୋ ମନଵସ୍ତେ ଽତ୍ର କଥ୍ଯନ୍ତେ ତାନ୍ତ୍ରିକା ମୁନେ
ଏଠାରେ ଚାରିଜଣ ମନୁଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ହେ ମୁନି, ତନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ।
ମାତରଃ ସର୍ଵଭୂତାନାମାପୋ ଦେଵ୍ଯଃ ପୁନନ୍ତୁ ମାମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ମାତା, ଦେବୀ ସ୍ୱରୂପ ଜଳ, ମୋତେ ପବିତ୍ର କର।
କ୍ଷାଲଯନ୍ତି ଚ ତାଂ ସ୍ପର୍ଶାଦାପୋ ଦେଵ୍ଯଃ ପୁନନ୍ତୁ ମାମ୍
ତାଙ୍କର ସ୍ପର୍ଶରେ ଶୁଧ୍ଧି ହୁଏ; ଦେବୀ ସ୍ୱରୂପ ଜଳ, ମୋତେ ପବିତ୍ର କର।
ଲଲାଟେ କର୍ଣଯୋରକ୍ଷ୍ଣୋରାପସ୍ତଦ୍ଧନ୍ତୁ ଵୋ ନମଃ
କପାଳ, କାନ ଓ ଚକ୍ଷୁରେ—ଜଳ ଏହାକୁ ଦୂର କରୁ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ସନ୍ତୋଷଃ କ୍ଷାନ୍ତିରାସ୍ତିକ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଯା ଭଵତୁ ଵୋ ନମଃ
ସନ୍ତୋଷ, କ୍ଷମା, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଜ୍ଞାନ—ଏଗୁଡିକ ତୁମର ହେଉ; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ପିବେଦ୍ଧିରୁଦ୍ଧଂ ନୋ କୁର୍ଯାଦେଷାଂ ତୁ ନିଯତୋ ଵିଧିଃ
ପ୍ରାଣ ଅଟକାଇ ରଖି ଜଳ ପିବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମିତ ନିୟମ।
ସ୍ଵେଷ୍ଟଦେଵଂ ସମୁଦ୍ଵାସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରୀ ମାର୍ତଣ୍ଡମଣ୍ଡଲେ
ନିଜ ପ୍ରିୟ ଦେବତାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ମନ୍ତ୍ର ପଠକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଣ୍ଡଳରେ—
ଵାସସୀ ପରିଧାଯାଥ କୁର୍ଯାତ୍ସନ୍ଧ୍ଯାଦିକଂ ସୁଧୀଃ
ସୁଚିତ୍ର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ପରେ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥଵା ଭସ୍ମନା ସ୍ନାତୋ ରଜୋଭିଶ୍ଚୈଵ ଵାକ୍ଷମଃ
ଅଥବା, ଜଣେ ନିଜକୁ ଆଶ ଅଥବା ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଏବଂ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି—
କେଶଵେନ ତଥା ନାରାଯଣେନ ମାଧଵେନ ଚ
—କେଶବ, ନାରାୟଣ ଓ ମାଧବ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି—
ମଧୁସୂଦନତ୍ରିଵିକ୍ରମାଭ୍ଯାମୋଷ୍ଠୌ ଚ ମାର୍ଜଯେତ୍
—ମଧୁସୂଦନ ଓ ତ୍ରିବିକ୍ରମ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଓଠକୁ ପରିଷ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।