ପଞ୍ଚଷଷଅଟ୍ଯର୍ଣମାରଭ୍ଯ ନଵନନ୍ଦାକ୍ଷରାଵଧି
ପଞ୍ଚଷଷ୍ଠି ଅକ୍ଷରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ନବ ଆନନ୍ଦ ଅକ୍ଷର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—
ତ୍ରଯୋଦଶାର୍ଣା ଯେ ମନ୍ତ୍ରାସ୍ତିଥ୍ଯର୍ଣାଶ୍ଚ ତଥା ପୁନଃ
ତେର ଅକ୍ଷର ଥିବା ମନ୍ତ୍ର, ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଥିବା ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ—
ଶତଂ ସାର୍ଦ୍ଧଶତଂ ଵାପି ଶତଦ୍ଵଯମଥାପି ଵା
ଏକ ଶତ, ଏକ ଶତ ପ୍ରାୟ ଅକ୍ଷର, କିମ୍ବା ଦୁଇ ଶତ ଅକ୍ଷର—
ଯେ ମନ୍ତ୍ରା ଵର୍ଣସଂଖ୍ଯାକା ନିଃସ୍ନେହାସ୍ତେ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ଯେ ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ନିଶ୍ଚିତ ଏବଂ ସେମାନେ ସ୍ନେହ ଶୂନ୍ୟ, ସେମାନେ ଏଭଳି ବର୍ଣ୍ନିତ।
ଅତିଵୃଦ୍ଧାଃ ପ୍ରଯୋଗେଷୁ ଶିଥିଲାସ୍ତେ ସମୀରିତାଃ
ଯେମାନେ ଅତି ଲମ୍ବା ଅଛନ୍ତି, ପ୍ରୟୋଗରେ ସେମାନେ ଶିଥିଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତଦ୍ଵର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ଚୈଵ ଯେ ମନ୍ତ୍ରାଃ ସ୍ତୋତ୍ରରୂପାସ୍ତୁ ତେ ସ୍ମୃତାଃ
ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଅକ୍ଷର ଥିବା ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଷ୍ଟୋତ୍ର ରୂପରେ ଗଣାଯାନ୍ତି।
ଦୋଷାନେତାନଵିଜ୍ଞାଯ ମନ୍ତ୍ରାନେତାଞ୍ଜପନ୍ତି ଯେ
ଯେମାନେ ମନ୍ତ୍ରର ଦୋଷ ଓ ଗୁଣ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ତଥାପି ଜପ କରନ୍ତି—
ଛିନ୍ନାଦିଦୋଷଦୁଷ୍ଟାନାଂ ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ସାଧନଂ ବ୍ରୁଵେ
ଭାଙ୍ଗି ଆଦି ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସଂଶୋଧନ ପ୍ରଣାଳୀ କୁହୁଛି।
ଯଂ କଞ୍ଚିଦପି ଵା ମନ୍ତ୍ରଂ ତସ୍ଯ ସ୍ଯୁଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧଯଃ
ଯେକୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ହେଉ, ସେଥିରେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ମିଳିପାରେ।
ଯୋନିମୁଦ୍ରାବନ୍ଧ ଏଵଂ ଭଵେଦାସନମୁତ୍ତମମ୍
ଏପରି ଯୋନିମୁଦ୍ରା ଓ ବନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଆସନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ତଦଗ୍ରେ ସରହସ୍ଯଂ ତେ କଥଯିଷ୍ଯାମି ନାରଦ
ଏହା ପରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ କହିବି, ନାରଦ।
ଗୁର୍ଵନୁଜ୍ଞାରତଃ ଶ୍ରୀମାନଭିଷେକସମନ୍ଵିତଃ
ଯେ ଗୁରୁଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥାଏ, ଶ୍ରୀମତ୍ ଓ ଅଭିଷେକରେ ସମ୍ପନ୍ନ—
ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ରାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ନିଗ୍ରହାନୁଗ୍ରହକ୍ଷମଃ
ଯେଉଁଜଣ ମନ୍ତ୍ର ଓ ତନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଓ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜଣାନ୍ତି, ସେ ଦଣ୍ଡ ଓ କୃପା ଦୁହେଁ କରିବାରେ ସମର୍ଥ।
ତତ୍ତ୍ଵନିଷ୍କାସନେ ଦକ୍ଷୋ ଵିନଯୀ ଚ ସୁଵେଷଵାନ୍
ସତ୍ୟକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ନମ୍ର ଓ ଭଲ ଭାବରେ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବା।
ନିତ୍ଯାନୁଷ୍ଟାନସଂଯୁକ୍ତସ୍ତ୍ଵାଚାର୍ଯଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ଯେଉଁଜଣ ସଦା ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ରହନ୍ତି, ସେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଶମାଦିସାଧନୋପେତଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାଵାନ୍ ସୁସ୍ଥିରାଶଯଃ
ସମ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣରେ ସଂପନ୍ନ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଦୃଢ଼ ମନ ଥିବା।
ଦୃଢଵ୍ରତସମାଚାରଃ କୃତଜ୍ଞଃ ପାପଭୀରୁକଃ
ଦୃଢ଼ ନିୟମ ଓ ଆଚରଣରେ ଅଟୁଟ, କୃତଜ୍ଞ ଓ ଦୁଷ୍କର୍ମକୁ ଭୟ କରୁଥିବା।
ଏଵଂଵିଧୋ ଭଵେଚ୍ଛିଷ୍ଯସ୍ତ୍ଵନ୍ଯଥା ଗୁରୁଦୁଃଖଦଃ
ଶିଷ୍ୟ ଏପରି ହେବା ଉଚିତ; ନାହିଁ ହେଲେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ।
ପ୍ରାକ୍ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ଦକ୍ଷିଣୋଦକ୍ଚପଞ୍ଚସୂତ୍ରାଣି ପାତଯେତ୍
ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣ, ଉତ୍ତର ଓ ତଳ ଦିଗରେ ପାଞ୍ଚଟି ସୂତ୍ର ପିଛାଇବା ଉଚିତ।
ତତ୍ରାଦ୍ଯପ୍ରଥମେ ତ୍ଵାଦ୍ଯଂ ଦ୍ଵିତୀଯାଦ୍ଯେ ଦ୍ଵିତୀଯକମ୍
ସେଠାରେ, ପ୍ରଥମ ଓ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଥମଟି ରଖିବା; ଦ୍ୱିତୀୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟଟି ରଖିବା।
ତତ୍ତଦାଗ୍ନେଯକୋଷ୍ଟେଷୁ ତତ୍ତତ୍ପଞ୍ଚମମକ୍ଷରମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଗ୍ନି ଘେରାରେ, ପଞ୍ଚମ ଅକ୍ଷରଟି ଅନୁଯାୟୀ ରଖିବା।
ନାମାଦ୍ଯକ୍ଷରମାରଭ୍ଯ ଯାଵନ୍ମନ୍ତ୍ରାଦି ଵର୍ଣକମ୍
ନାମର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଅକ୍ଷର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ପ୍ରାଦକ୍ଷିଣ୍ଯାତ୍ତଦ୍ଦ୍ଵିତୀଯଂ ସାଧ୍ଯାଖ୍ଯଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଦ୍ୱିତୀୟଟି 'ସାଧ୍ୟ' ସ୍ଥାନ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ।
ଦ୍ଵଯୋର୍ଵର୍ଣାଵେକକୋଷ୍ଟେ ସିଦ୍ଧସିଦ୍ଧେତି ତନ୍ମତମ୍
ଦୁଇ ଅକ୍ଷରର ଘେରାରେ, ଏହା 'ସିଦ୍ଧ' ଓ 'ଅସିଦ୍ଧ' ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ତୃତୀଯେ ତତ୍ସୁସିଦ୍ଧଃ ସ୍ଯାତ୍ସିଦ୍ଧାରିସ୍ତଞ୍ଚତୁର୍ଥକେ
ତୃତୀୟରେ 'ସୁସିଦ୍ଧ', ଚତୁର୍ଥରେ 'ସିଦ୍ଧାରି' ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ଚତୁଷ୍କେ ଚେତ୍ତଦା ପୂର୍ଵଂ ଯତ୍ର ନାମାକ୍ଷରଂ ସ୍ଥିତମ୍
ଚତୁର୍ଥରେ, ଯଦି ପୂର୍ବରୁ ନାମର ଅକ୍ଷର ଅଛି।
ସାଧ୍ଯସିଦ୍ଧଃ ସାଧ୍ଯସାଧ୍ଯସ୍ତତ୍ସୁସିଦ୍ଧଶ୍ଚ ତଦ୍ରିପ୍ରୁଃ
'ସାଧ୍ୟ-ସିଦ୍ଧ', 'ସାଧ୍ୟ-ସାଧ୍ୟ', 'ସୁସିଦ୍ଧ' ଓ 'ରିପୁ' ଏଭଳି ନାମ ଦିଆଯାଏ।
ତଦା ପୂର୍ଵୋକ୍ତରୀତ୍ଯା ତୁ କ୍ରମାଦ୍ଦ୍ଵେଯଂ ମନୀଷିଭିଃ
ତାପରେ, ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଦୁଇ ଦୁଇ ଦଳରେ କ୍ରମରେ ଆଗେଯାନ୍ତି।
ତୁରୀଯେ ଚେଞ୍ଚତୁଷ୍କେ ତୁ ତଦୈଵଂ ଗଣଯେତ୍ସୁଧୀଃ
ଚତୁର୍ଥ ଓ ଚାରି ଦଳରେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହିପରି ଗଣନା କରିବା ଉଚିତ।
ରିଦ୍ଧସିଦ୍ଧୋ ଯଥୋକ୍ତେନ ଦ୍ଵିଗୁଣାତ୍ସିଦ୍ଧିସାଧ୍ଯକଃ
'ରିଦ୍ଧ-ସିଦ୍ଧ' ଯେପରି କହାଯାଇଛି, ଦୁଇ ଗୁଣା କରିଲେ 'ସିଦ୍ଧି-ସାଧ୍ୟ' ହୁଏ।