ଆଦ୍ଯନ୍ତମଧ୍ଯେ ଫଟ୍କାରଃ ଷୋଢା ଯସ୍ମିନ୍ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ
ଆରମ୍ଭ, ଶେଷ ଓ ମଧ୍ୟରେ ‘ଫଟ୍’ ଅକ୍ଷର ଛଅଥର ଦେଖାଯାଏ ।
କୂଟ ଏକାକ୍ଷରୋ ମନ୍ତ୍ରଃ ସ ଏଵୋକ୍ତୋ ନିରଂଶକଃ
ଏକ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର, ‘କୂଟ’ ନାମରେ, ଅଖଣ୍ଡ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ ।
ଷଡ୍ଵର୍ଣୋ ବୀଜହୀନୋ ଵା ସାର୍ଦ୍ଧସପ୍ତାକ୍ଷରୋ ଽପି ଵା
ଛଅ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର, କିମ୍ବା ବୀଜ ନଥିବା, କିମ୍ବା ସାତ ଅକ୍ଷରର ଅର୍ଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ର ।
ସାର୍ଦ୍ଧବୀଜତ୍ରଯଯୁତୋ ମନ୍ତ୍ରୋ ଵିଂଶତିଵର୍ଣଵାନ୍
ଏକ ଅକ୍ଷର ଅର୍ଦ୍ଧ ବୀଜ ଓ ତିନି ବୀଜ ଯୋଡିଥିବା ମନ୍ତ୍ର, ବିଶି ଅକ୍ଷରର ଅଟେ ।
ଯୋ ମନ୍ତ୍ରୋ ଦନ୍ତଵର୍ଣସ୍ତୁ ମୋହିତଃ ସ ତୁ କୀର୍ତିତଃ
ଯେ ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ ଦନ୍ତ୍ୟ ଅଟ୍କୁଥିବା, ସେ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଭ୍ରମିତ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।
କ୍ଷୁଧାର୍ତଃ ସ ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧିଵିଵର୍ଜିତଃ
ଏପରି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଭୁଖା ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ, ଏହାରେ ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିର ସାଧନା ନାହିଁ।
ତ୍ରଯୋର୍ଵିଂଶତିଵର୍ଣୋ ଵା ସ ମନୁର୍ଦୃପ୍ତସଂଜ୍ଞକଃ
ଯେ ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଏକୋଣିଶ ତିନି, ସେ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଅଭିମାନୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଏକୋନ ତ୍ରିଂଶଦର୍ଣୋ ଵା ମନ୍ତ୍ରୋ ହୀନାଙ୍ଗକଃ ସ୍ମୃତଃ
ଯେ ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଏକୋଣିଶ ଉଣତିସ, ସେ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଅଙ୍ଗ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।
ଅତିକ୍ରୂରଃ ସ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଽଖିଲକର୍ମସୁ ଗର୍ହିତଃ
ଏପରି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଅତି କ୍ରୂର ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ, ଏହା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନୁଚିତ।
ଵ୍ରୀଡିତଃ ସ ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ ନ କ୍ଷମଃ
ଏପରି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଲଜ୍ଜିତ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଏହା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ପଞ୍ଚଷଷଅଟ୍ଯର୍ଣମାରଭ୍ଯ ନଵନନ୍ଦାକ୍ଷରାଵଧି
ପଞ୍ଚଷଷ୍ଠି ଅକ୍ଷରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ନବ ଆନନ୍ଦ ଅକ୍ଷର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—
ତ୍ରଯୋଦଶାର୍ଣା ଯେ ମନ୍ତ୍ରାସ୍ତିଥ୍ଯର୍ଣାଶ୍ଚ ତଥା ପୁନଃ
ତେର ଅକ୍ଷର ଥିବା ମନ୍ତ୍ର, ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଥିବା ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ—
ଶତଂ ସାର୍ଦ୍ଧଶତଂ ଵାପି ଶତଦ୍ଵଯମଥାପି ଵା
ଏକ ଶତ, ଏକ ଶତ ପ୍ରାୟ ଅକ୍ଷର, କିମ୍ବା ଦୁଇ ଶତ ଅକ୍ଷର—
ଯେ ମନ୍ତ୍ରା ଵର୍ଣସଂଖ୍ଯାକା ନିଃସ୍ନେହାସ୍ତେ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ଯେ ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ନିଶ୍ଚିତ ଏବଂ ସେମାନେ ସ୍ନେହ ଶୂନ୍ୟ, ସେମାନେ ଏଭଳି ବର୍ଣ୍ନିତ।
ଅତିଵୃଦ୍ଧାଃ ପ୍ରଯୋଗେଷୁ ଶିଥିଲାସ୍ତେ ସମୀରିତାଃ
ଯେମାନେ ଅତି ଲମ୍ବା ଅଛନ୍ତି, ପ୍ରୟୋଗରେ ସେମାନେ ଶିଥିଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତଦ୍ଵର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ଚୈଵ ଯେ ମନ୍ତ୍ରାଃ ସ୍ତୋତ୍ରରୂପାସ୍ତୁ ତେ ସ୍ମୃତାଃ
ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଅକ୍ଷର ଥିବା ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଷ୍ଟୋତ୍ର ରୂପରେ ଗଣାଯାନ୍ତି।
ଦୋଷାନେତାନଵିଜ୍ଞାଯ ମନ୍ତ୍ରାନେତାଞ୍ଜପନ୍ତି ଯେ
ଯେମାନେ ମନ୍ତ୍ରର ଦୋଷ ଓ ଗୁଣ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ତଥାପି ଜପ କରନ୍ତି—
ଛିନ୍ନାଦିଦୋଷଦୁଷ୍ଟାନାଂ ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ସାଧନଂ ବ୍ରୁଵେ
ଭାଙ୍ଗି ଆଦି ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସଂଶୋଧନ ପ୍ରଣାଳୀ କୁହୁଛି।
ଯଂ କଞ୍ଚିଦପି ଵା ମନ୍ତ୍ରଂ ତସ୍ଯ ସ୍ଯୁଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧଯଃ
ଯେକୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ହେଉ, ସେଥିରେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ମିଳିପାରେ।
ଯୋନିମୁଦ୍ରାବନ୍ଧ ଏଵଂ ଭଵେଦାସନମୁତ୍ତମମ୍
ଏପରି ଯୋନିମୁଦ୍ରା ଓ ବନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଆସନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ତଦଗ୍ରେ ସରହସ୍ଯଂ ତେ କଥଯିଷ୍ଯାମି ନାରଦ
ଏହା ପରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ କହିବି, ନାରଦ।
ଗୁର୍ଵନୁଜ୍ଞାରତଃ ଶ୍ରୀମାନଭିଷେକସମନ୍ଵିତଃ
ଯେ ଗୁରୁଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥାଏ, ଶ୍ରୀମତ୍ ଓ ଅଭିଷେକରେ ସମ୍ପନ୍ନ—
ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ରାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ନିଗ୍ରହାନୁଗ୍ରହକ୍ଷମଃ
ଯେଉଁଜଣ ମନ୍ତ୍ର ଓ ତନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଓ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜଣାନ୍ତି, ସେ ଦଣ୍ଡ ଓ କୃପା ଦୁହେଁ କରିବାରେ ସମର୍ଥ।
ତତ୍ତ୍ଵନିଷ୍କାସନେ ଦକ୍ଷୋ ଵିନଯୀ ଚ ସୁଵେଷଵାନ୍
ସତ୍ୟକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ନମ୍ର ଓ ଭଲ ଭାବରେ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବା।
ନିତ୍ଯାନୁଷ୍ଟାନସଂଯୁକ୍ତସ୍ତ୍ଵାଚାର୍ଯଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ଯେଉଁଜଣ ସଦା ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ରହନ୍ତି, ସେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଶମାଦିସାଧନୋପେତଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାଵାନ୍ ସୁସ୍ଥିରାଶଯଃ
ସମ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣରେ ସଂପନ୍ନ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଦୃଢ଼ ମନ ଥିବା।
ଦୃଢଵ୍ରତସମାଚାରଃ କୃତଜ୍ଞଃ ପାପଭୀରୁକଃ
ଦୃଢ଼ ନିୟମ ଓ ଆଚରଣରେ ଅଟୁଟ, କୃତଜ୍ଞ ଓ ଦୁଷ୍କର୍ମକୁ ଭୟ କରୁଥିବା।
ଏଵଂଵିଧୋ ଭଵେଚ୍ଛିଷ୍ଯସ୍ତ୍ଵନ୍ଯଥା ଗୁରୁଦୁଃଖଦଃ
ଶିଷ୍ୟ ଏପରି ହେବା ଉଚିତ; ନାହିଁ ହେଲେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ।
ପ୍ରାକ୍ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ଦକ୍ଷିଣୋଦକ୍ଚପଞ୍ଚସୂତ୍ରାଣି ପାତଯେତ୍
ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣ, ଉତ୍ତର ଓ ତଳ ଦିଗରେ ପାଞ୍ଚଟି ସୂତ୍ର ପିଛାଇବା ଉଚିତ।
ତତ୍ରାଦ୍ଯପ୍ରଥମେ ତ୍ଵାଦ୍ଯଂ ଦ୍ଵିତୀଯାଦ୍ଯେ ଦ୍ଵିତୀଯକମ୍
ସେଠାରେ, ପ୍ରଥମ ଓ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଥମଟି ରଖିବା; ଦ୍ୱିତୀୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟଟି ରଖିବା।