ମଲକର୍ମାଦିପାଶେନ କଶ୍ଚିଦାତ୍ମା ନିଯନ୍ତ୍ରିତଃ
ମଳ, କର୍ମ ଆଦି ପାଶରେ କିଛି ଆତ୍ମା ବାନ୍ଧି ରହିଥାଏ।
ଅଥ ତତ୍ରାହୃତୈର୍ମାତ୍ରା ପାନାନ୍ନାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ପୋଷିତଃ
ତାପରେ ମାତା ଖାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟର ମାପରେ ଗର୍ଭରେ ପୋଷିତ ହୁଏ।
ଦୁଃଖାଦ୍ଯଃ ପୀଡିତଶ୍ଚୈଵାଚ୍ଛନ୍ନଦେହୋ ଜରାଯୁଣା
ଦୁଃଖ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପୀଡିତ, ଜରାୟୁ ମଧ୍ୟରେ ଶରୀର ଢାକି ରହିଛି।
ସ୍ମରଂସ୍ତିଷ୍ଟତି ଦୁଃଖାତ୍ମାପୀଡ୍ଯମାନୋ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ସେ ଦୁଃଖରେ ଭରିଥିବା ଚିତ୍ତ ନେଇ, ପୁନିପୁନି ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅନୁଭବ କରିଥାଏ।
ସଂପୀଡିତୋ ନିଃସରତି ଯୋନିଯନ୍ତ୍ରାଦଵାଙ୍ମୁଖଃ
ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅତି ଦବାଯାଇ, ଜନ୍ମ ପଥରୁ ମୁଣ୍ଡ ନିମ୍ନକୁ କରି ବାହାରିଯାଏ।
ତତଃ କ୍ରମେଣ ସ ଶିଶୁର୍ଵର୍ଧମାନୋ ଦିନେଦିନେ
ତାପରେ ଦିନକୁ ଦିନ, ସେ ଶିଶୁ ଦୀରେ ଦୀରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି।
ଏଵଂ କ୍ରମେଣ ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ଦେହିନାଂ ଦେହସଂଭଵଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ଏହି ଜଗତରେ ଜୀବମାନଙ୍କର ଶରୀର ଜନ୍ମ ଅନୁକ୍ରମରେ ହୁଏ।
ଯସ୍ତାରଯତି ନାତ୍ମାନଂ ତସ୍ମାତ୍ପାପତରୋ ଽତ୍ର କଃ
ଏଠାରେ ନିଜକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିନଥିବା ଜଣେ ଚାଏଁ ଅଧିକ ପାପୀ କିଏ ଅଛି?
ପଶ୍ଵାଦୀନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ସାଧାରଣମିତୀରିତମ୍
ପଶୁ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଦଶା ସାଧାରଣ ଭାବରେ କହାଯାଇଛି।
ମନୁଷ୍ଯାଣାମଯଂ ଧର୍ମଃ ରଵବନ୍ଧଚ୍ଛେଦନାତ୍ମକଃ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଧର୍ମ ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ କରିବାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଅତୋ ବନ୍ଧନଵିଚ୍ଛିତ୍ତ୍ଯୈ ମନ୍ତ୍ରଦୀକ୍ଷାଂ ସମାଚରେତ୍
ଏହି ଦେହର ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵନାମାସୌ ନିର୍ଵାଣପଦମଶ୍ନୁତେ
ଯିଏ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ ଧାରଣ କରେ, ସେ ମୁକ୍ତିର ପଦ ପାଇଯାଏ।
ଯଜତେ ଶିଵଂ ମନ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ରଵପରେଷାଂ ହିତାଯ ସଃ
ସେ ଶିବଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରେ, ବନ୍ଧନରେ ଅଟକିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।
ଶିଵଶକ୍ତ୍ଯାଦିଭିଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯାତ୍ମଗତାଵୃତ୍ତିଃ
ଶିବ, ଶକ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ, ସେ ନିଜ ଆତ୍ମର ଚଳାଚଳ ଦେଖିପାରେ।
ନ ପ୍ରକାଶଯିତୁଂ ଶକ୍ତା ପାଶତ୍ଵାନ୍ନିଗଡାଦିଵତ୍
କିନ୍ତୁ ବନ୍ଧନ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିପାରେନି, ନିଗଡ ଲାଗିଥିବା ଲୋକ ପରି।
ଅତଃ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତଵିଧିନା ମତ୍ରଦୀକ୍ଷାଂ ସମାଚରେତ୍
ତେଣୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଉକ୍ତ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ର ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନୁଷ୍ଟାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ନିତ୍ଯନମିତ୍ତିକାତ୍ମକମ୍
ନିତ୍ୟ ଓ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଦୁଇଟିର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯୋ ଯସ୍ମିନ୍ନାଶ୍ରମେ ତିଷ୍ଟନ୍ଦୀକ୍ଷାଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ
ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁ ଆଶ୍ରମରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କଲେ,
କୃତାନ୍ଯପି ନ କର୍ମାଣି ବନ୍ଧନାଯ ଭଵନ୍ତି ହି
ପରେ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ବନ୍ଧନର କାରଣ ହେଉନାହିଁ।
ଦୀକ୍ଷିତୋ ଽଭିଲଷେଦ୍ଭୋଗାନ୍ଯଦ୍ଯଲ୍ଲୋକଗତାନସୌ
ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଲେ, ସେ ଏହି ଜଗତର ଭୋଗ ଆଶା କରିପାରେ।
ନିତ୍ଯଂ ନୈମିତ୍ତିକଂ ଦୀକ୍ଷାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯୋ ନାଚରେନ୍ନରଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ନିତ୍ୟ କିମ୍ବା ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷା ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରେନାହିଁ—
ତସ୍ମାତ୍ତୁ ଦୀକ୍ଷିତଃ କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକାଦିକମ୍
ତେଣୁ ଦୀକ୍ଷା ନେଇଥିବା ଲୋକ ନିତ୍ୟ ଓ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁ କରିବା ଉଚିତ।
ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକାଚାର ପାଲକସ୍ଯ ନରସ୍ଯ ତୁ
ଯେଉଁ ଲୋକ ନିତ୍ୟ ଓ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମିତ ଭାବରେ ପାଳନ କରେ—
ତତ୍ରାପି ଗୁରୁଭକ୍ତସ୍ଯ ଗତିର୍ଭଵତି ନାନ୍ଯଥା
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରଖିଥିବା ଲୋକ ହିଁ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପାଇଥାଏ, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ।
ଦୃଷ୍ଟାଦ୍ଯର୍ଥତଯା ଯସ୍ଯ ଗୁରୁଭକ୍ତିସ୍ତୁ କୃତ୍ରିମା
ଯାହାର ଗୁରୁଭକ୍ତି କେବଳ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଲାଭ ପାଇଁ କୃତ୍ରିମ ଭାବରେ ହୁଏ—
କାଯେନ ମନସା ଵାଚା ଗୁରୁଭକ୍ତିପରସ୍ଯ ଚ
ଯିଏ ଶରୀର, ମନ ଓ କଥାରେ ଗୁରୁଭକ୍ତିରେ ଲଗିଥାଏ—
ଗୁରୁଭକ୍ତିଯୁତେ ଶିଷ୍ଯେ ସର୍ଵସ୍ଵଵିନିଵେଦକେ
ଗୁରୁଭକ୍ତି ଥିବା ଶିଷ୍ୟ ଯିଏ ନିଜର ସବୁକିଛି ଦେଇ ଦେଇଥାଏ—
ମିଥ୍ଯାପ୍ରଯୁକ୍ତମନ୍ତ୍ରସ୍ତୁ ପ୍ରାଯାଶ୍ଚିତ୍ତୀ ଭଵେଦ୍ଗୁରୁଃ
ଯଦି ମନ୍ତ୍ର ଭୁଲ ଭାବେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ, ତେବେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବାକୁ ପଡିଥାଏ।
ଦୀକ୍ଷାଵିଧିଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମନ୍ତ୍ରସାମର୍ଥ୍ଯଦାଯକମ୍
ମୁଁ ଏବେ ଦୀକ୍ଷାର ବିଧି ବିସ୍ତାରରେ କହିବି, ଯାହା ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ଅତୋ ଦୀକ୍ଷେତି ସା ପ୍ରୋକ୍ତା ସର୍ଵାଗମଵିଶାରଦୈଃ
ସେହିପାଇଁ ଦୀକ୍ଷାକୁ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଲୋକ ଦୀକ୍ଷା ଭାବରେ କହିଥାନ୍ତି।