ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵସ୍ତୁତ ଏକଂ ତୁ ଶିଵାଖ୍ଯଂ ଚିତ୍ରଶକ୍ତିକମ୍
ପ୍ରକୃତରେ ଏକମାତ୍ର ତତ୍ତ୍ୱ ଅଛି, ଯାହାକୁ 'ଶିବ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ଅନେକ ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ।
ଚିଜ୍ଜଡାନୁଗ୍ରହାର୍ଥାଯ କୃତ୍ଵା ରୂପାଣି ଵୈ ପ୍ରଭୁଃ
ଚେତନା ଓ ଜଡ଼କୁ କୃପା ଦେବା ପାଇଁ, ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି ।
ମୁକ୍ତିଂ ଚ ଵିଶ୍ଵେଷାଂ ସ୍ଵଵ୍ଯାପାରେ ସମର୍ଥେତାମ୍
ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେବାରେ ସମର୍ଥ ।
ଶିଵସାମାନ୍ଯରୂପୋ ହି ମୋକ୍ଷସ୍ତୁ ଚିଦନୁଗ୍ରହଃ
ମୋକ୍ଷ ହେଉଛି ଶିବଙ୍କ ସାଧାରଣ ରୂପ, ଯାହା ହେଉଛି ଚେତନାର କୃପା ।
ତେନାନୁଗ୍ରାହକଃ ଶମ୍ଭୁସ୍ତଦ୍ଭୁକ୍ତ୍ଯୈ ପ୍ରଭୁର୍ଵ୍ଯଯଃ
ଏହି କାରଣରୁ ଶମ୍ଭୁ କୃପାଦାତା, ପ୍ରଭୁ ଅବିନାଶୀ ଓ ସେହି ଭୋଗ ପାଇଁ ଅଛନ୍ତି ।
କର୍ତ୍ତୋପାଦାନକରଣୈର୍ଵିନା କାର୍ଯେ ନ ଦୃଶ୍ଯତେ
କର୍ତ୍ତା, ଉପାଦାନ ଓ କରଣ ଛଡ଼ା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ।
ନିତ୍ଯୈକା ଚ ଶିଵା ଶକ୍ତ୍ଯା ହ୍ଯନାଦିନିଧନା ସତୀ
ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏକ ଏବଂ ଚିରନ୍ତନ, ଏହାର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ ।
ସ୍ଵଭାଵାନ୍ମୋହଜନନୀ ସ୍ଵଚିତାଜନକର୍ମଭିଃ
ନିଜ ସ୍ୱଭାବରୁ ସେ ମୋହର ମାଆ, ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏହା କରନ୍ତି ।
କର୍ମାଣ୍ଯାଵେକ୍ଷ୍ଯ ଵିଦ୍ଯେଶୋ ମାଯାଂ ଵିକ୍ଷୋଭ୍ଯ ଶକ୍ତିଭିଃ
ବିଦ୍ୟାର ନାଥ, କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକୁ ଭଲଭାବେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମାୟାକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରନ୍ତି।
ସୃଜତ୍ଯାଦୋ କାଲତତ୍ତ୍ଵଂ ନାନାଶକ୍ତିମଯୀ ଚ ସା
ସେ ପ୍ରଥମେ ସମୟର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଯାହା ନାନା ପ୍ରକାର ଶକ୍ତିରେ ଗଠିତ।
ସୂତେ ହ୍ଯନନ୍ତରଂ ମାଯା ଶକ୍ତିଂ ନିଯମନାତ୍ମିକାମ୍
ଏହା ପରେ, ମାୟା ନିୟମ କରିବାର ଶକ୍ତିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ।
ଅନନ୍ତରଂ ଚ ସା ମାଯା ନିତ୍ଯା ଵିଶ୍ଵଵିମୋହିନୀ
ତାପରେ, ସେଇ ଚିରନ୍ତନ ମାୟା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା, ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ଏକତସ୍ତୁ ନୃଣାଂ ଯେନ କଲଯିତ୍ଵା ମଲଂ ତତଃ
ସେ ମାୟା ଏକା ହୋଇ ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରେ ଅଶୁଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥାଏ।
କାଲେନ ଚ ନିଯତ୍ଯୋପସର୍ଗତାଂ ସମୁପେତଯା
ସମୟ ଦ୍ୱାରା, ଏହି ମାୟା ଆବଶ୍ୟକତାର ଚାପରେ ବାଧ୍ୟତାର ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ପ୍ରଦର୍ଶନାଥ ଵୈ ପୁଂସୋ ଵିଷଯାଣାଂ ଚ ସା ପୁନଃ
ଉଦାହରଣ ପାଇଁ, ସେ ପୁନି ଲୋକଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁମାନେ ଦେଖାଏ।
ଵିଦ୍ଯା ତ୍ଵାଵରଣଂ ଭିତ୍ଵା ଜ୍ଞାନଶକ୍ତେଃ ସ୍ଵକର୍ମଣା
କିନ୍ତୁ ବିଦ୍ୟା, ନିଜ ଜ୍ଞାନ ଶକ୍ତିର କାର୍ଯ୍ୟରେ, ଆବରଣକୁ ଭେଦି ଦେଉଥାଏ।
କରୋତି ଭୋଗ୍ଯଂ ଯାନାସୌ କରଣେନ ପରେଣ ଵୈ
ସେଇ ଉଚ୍ଚତମ ଉପକରଣ ଦ୍ୱାରା, ଯାହା ଭୋଗ୍ୟ, ତାହାକୁ ଉପଲବ୍ଧ କରାଏ।
ଭୋଗ୍ଯେ ଭୋଗଂ ଚ ଭୋକ୍ତାରଂ ତତ୍ପରଂ କରଣଂ ତୁ ସା
ଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁରେ, ଭୋଗ ଓ ଭୋଗକାରୀ—ସେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉପକରଣ ମାୟା ଅଟୁଟ ଭାବେ ଅଛି।
ସୁଖାଦିରୂପୋ ଵିଷଯାକାରା ବୁଦ୍ଧିଃ ସମାସତଃ
ସଂକ୍ଷେପରେ, ବୁଦ୍ଧି ସୁଖ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରେ, ଏବଂ ଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁର ଆକାର ନେଇଥାଏ।
ଯଦ୍ଯର୍କଵତ୍ପ୍ରକାଶା ଧୀଃ କର୍ମତ୍ଵାଞ୍ଚ ତଥାପି ହି
ଯଦିଓ ବୁଦ୍ଧି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତଥାପି ସେ କାର୍ଯ୍ୟର ଗୁଣ ଧାରଣ କରେ।
ସଂବନ୍ଧାତ୍କାରଣାଦ୍ଯୈସ୍ତଦ୍ଭୋଗୌତ୍ସୁକ୍ଯେନ ଚୋଦନାତ୍
ଉପକରଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଓ ଭୋଗ ଆଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା, ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରେରିତ ହୁଏ।
ଅକର୍ତୃତ୍ଵାଭ୍ଯୁପଗମେ ଭୋକ୍ତୃତ୍ଵାଖ୍ଯା ଵୃଥାସ୍ଯ ତୁ
ଯଦି କୌଣସି କାର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ନାହିଁ ବୋଲି ମନାଯାଏ, ତେବେ ଭୋଗକାରୀ ବୋଲି ତାହାକୁ କୁହିବା ଅର୍ଥହୀନ।
କର୍ତୃତ୍ଵରହିତେ ପୁଂସି କରଣାଦ୍ଯପ୍ରଯୋଜକେ
ଜେତେବେଳେ ପୁରୁଷରେ କୌଣସି କାର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ନାହିଁ, ଉପକରଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟର କୌଣସି କାମ ନାହିଁ।
କରଣାଦିପ୍ରଯୋକ୍ତୃଆତ୍ଵଂ ଵିଦ୍ଯଯୈଵାସ୍ଯ ସଂମତମ୍
ଉପକରଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଭୂମିକା କେବଳ ବିଦ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମାନ୍ୟତା ପାଏ।
ଯେନ ଭୋଗ୍ଯାଯ ଜନିତା ଭିଦ୍ଯଙ୍ଗେ ପୁରୁଷେ ପୁନଃ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା, ଭୋଗ ପାଇଁ ପୁନି ଦେହୀ ପୁରୁଷରେ ଭିନ୍ନତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଏଭିସ୍ତତ୍ତ୍ଵୈଶ୍ଚ ଭୋକ୍ତୃତ୍ଵଦଶାଯାଂ କଲିତୋ ଯଦା
ଏହି ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଯେତେବେଳେ ଭୋଗକାରୀ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ,
କଲୈଵ ପ୍ରଶ୍ଚାଦଵ୍ଯକ୍ତଂ ସୂତେ ଭୋଗ୍ଯାଯ ଚାସ୍ଯ ତୁ
ଯେପରି ସମୟ ନିଜ ଅନୁଭବ ପାଇଁ ଅଦୃଶ୍ୟକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ, ସେପରି ଏଠି ଘଟେ।
ଗୁଣାନାମଵିଭାଗୋ ଽତ୍ର ହ୍ଯାଧାରେ କ୍ଷ୍ମାଦିଭାଗଵତ୍
ଏଠି, ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଧାରରେ ଗୁଣମାନଙ୍କର ପୃଥକ୍ତା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ମୁନି।
ତ୍ରଯ ଏଵ ଗୁଣା ହ୍ଯଷାମଵ୍ଯକ୍ତାଦେଵ ସଂଭଵଃ
ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟରୁ କେବଳ ତିନି ପ୍ରକାରର ଗୁଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ଗୁଣତୋ ଧୀଶ୍ଚ ଵିଷଯାଧ୍ଯଵସାଯସ୍ଵରୂପିଣୀ
ଗୁଣମାନରୁ ବୁଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହାର ସ୍ୱଭାବ ବିଷୟରେ ନିଶ୍ଚୟ କରିବା।