ତତ୍ରାଦ୍ଯୋ ମଲସଂଯୁକ୍ତୋ ମଲକର୍ମଯୁତଃ ପରଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମଟି ମଳ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି ମଳ ଓ କର୍ମ ସହିତ ଯୁକ୍ତ।
ଆଦ୍ଯସ୍ତୁ ଦ୍ଵିଵିଧସ୍ତତ୍ର ସମାସକଲୁଷସ୍ତଥା
ପ୍ରଥମଟି ପୁଣି ଦୁଇ ପ୍ରକାର—ଏକ ମୋଟ ମଳିନ, ଅନ୍ୟଟି ସୂକ୍ଷ୍ମ ମଳିନ।
ପକ୍ଵାପକ୍ଵମଲେନୈଵ ଦ୍ଵିଵିଧଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ପାକା ଓ କାଚା ମଳ ସହିତ।
କଲାଦିତତ୍ତ୍ଵନିଯତଃ ସକଲଃ ପର୍ଯଟତ୍ଯଯମ୍
କଳା ଆଦି ତତ୍ତ୍ୱରେ ବନ୍ଧା, ଏହି 'ସକଳ' ଚାରିପାଖେ ଘୁରୁଛି।
ପାଶାଃ ପଞ୍ଚ ତଥା ତତ୍ର ପ୍ରଥମୌ ମଲକର୍ମଜୌ
ସେଠାରେ ପାଞ୍ଚଟି ବନ୍ଧନ ଅଛି; ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ମଳ ଓ କର୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଏକୋ ଽପ୍ଯନେକଶକ୍ତିର୍ଦୃକ୍କ୍ରିଯାଚ୍ଛାଦନକୋମଲଃ
ଏହା ଏକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ପ୍ରଭାବ ରଖେ; ଦୃଷ୍ଟି ଓ କର୍ମକୁ ଢାକି ଦେଉଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମ।
ଧର୍ମାଧର୍ମାତ୍ମକଂ କର୍ମ ଵିଚିତ୍ରଫଲଭୋଗଦମ୍
ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ମିଶ୍ର କର୍ମ ବିଭିନ୍ନ ଫଳର ଭୋଗ ଦେଇଥାଏ।
ଇତ୍ଯେତୌ ପ୍ରଥମୌ ଚାଥ ମାଯେଯାଦ୍ଯାନ୍ ଶୃଣୁଦ୍ଵିଜ
ଏହି ଦୁଇଟି ପ୍ରଥମ; ଏବେ ମାୟା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କେମିତି ହୁଏ, ଶୁଣନ୍ତୁ ଦ୍ୱିଜ।
ପତିର୍ଜଯତି ସର୍ଵେଷାମେକୋ ବୀଜଂ ଵିଭୁଃ ପରମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱାମୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଓ ପରମ, ସେଉଁଠି ବିଜୟୀ ଓ ସେଉଁଠି ବିଜ।
ଵର୍ଵର୍ତି ଦୃକ୍କ୍ରିଯାରୂପଂ ତତ୍ତେଜଃ ଶାଂଭଵଂ ପରମ୍
ସେ ଦୃଷ୍ଟି ଓ କର୍ମ ରୂପେ ବ୍ୟାପିଥିବେ; ସେଇ ପରମ ଶକ୍ତି ହେଉଛନ୍ତି ଶାମ୍ଭବୀ।
ତଚ୍ଛକ୍ତିମାଦ୍ଯାମେକାନ୍ତାଂ ଵିଦ୍ରୂପାଖ୍ଯାଂ ଵଦନ୍ତି ହି
ସେହି ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ଶକ୍ତିକୁ ଲୋକେ 'ବିଦ୍ରୂପା' ବୋଲି କୁହନ୍ତି ।
ଅଶେଷତତ୍ତ୍ଵଜାତସ୍ଯ କାରଣଂ ଵିଭୁରଵ୍ଯଯମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କର ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ କାରଣ ।
କୃତ୍ଯଂ କୁର୍ଵନ୍ତି ତେନେଦଂ ସର୍ଵାନୁଗ୍ରାହକଂ ମୁନେ
ମୁନି, ସେ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କୃପା କରନ୍ତି ।
ଆଦ୍ଯୋନ୍ମେଷୋ ଽସ୍ଯ ନାଦାତ୍ମା ଶାନ୍ତ୍ଯାଦିଭୁଵନାତ୍ମକଃ
ଏହାର ପ୍ରଥମ ଉଦ୍ଭବ ହେଉଛି ଶବ୍ଦ, ଯାହାର ସ୍ୱରୂପ ହେଉଛି ଶାନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକ ।
ତତୋ ଜ୍ଞାନକ୍ରିଯାଶକ୍ତ୍ଯୋସ୍ତଥୋତ୍କର୍ଷାପକର୍ଷଯୋଃ
ତାପରେ ଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରିୟା ଶକ୍ତିର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଓ ଅପକୃଷ୍ଟତା ଦେଖାଯାଏ ।
ଦୃକ୍ଶକ୍ତିର୍ଯତ୍ର ନ୍ଯଗ୍ଭୂତା କ୍ରିଯାଶକ୍ତିର୍ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଶକ୍ତି ଦମିତ ହୁଏ, ସେଠାରେ କ୍ରିୟା ଶକ୍ତି ବେଶି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ ।
ଯତ୍ର କ୍ରିଯା ହି ନ୍ଯଗ୍ଭୂତା ଜ୍ଞାନାଖ୍ଯୋଦ୍ରେକମଶ୍ନୁତେ
ଯେଉଁଠାରେ କ୍ରିୟା ଶକ୍ତି ଦମିତ ହୁଏ, ସେଠାରେ 'ଜ୍ଞାନ' ଭଳି ଉତ୍ସାହ ଦେଖାଯାଏ ।
ନାଦୋ ବିନ୍ଦୁଶ୍ଚ ସକଲଃ ସଦାଖ୍ଯଂ ତତ୍ତ୍ଵମାଶ୍ରିତୌ
ଶବ୍ଦ ଓ ବିନ୍ଦୁ ସହିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାଶିତ ତତ୍ତ୍ୱ 'ସଦାଖ୍ୟ' ନାମକ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଇମାନି ଚୈଵ ତତ୍ତ୍ଵାନି ଶୁଦ୍ଧାଧ୍ଵେତି ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଏହି ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ 'ଶୁଦ୍ଧ ପଥ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ପଞ୍ଚାନାଂ କାଲରାହିତ୍ଯାକ୍ରମୋ ନାସ୍ତୀତି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ତତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ ସମୟର କୌଣସି କ୍ରମ ନାହିଁ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ।
ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵସ୍ତୁତ ଏକଂ ତୁ ଶିଵାଖ୍ଯଂ ଚିତ୍ରଶକ୍ତିକମ୍
ପ୍ରକୃତରେ ଏକମାତ୍ର ତତ୍ତ୍ୱ ଅଛି, ଯାହାକୁ 'ଶିବ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ଅନେକ ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ।
ଚିଜ୍ଜଡାନୁଗ୍ରହାର୍ଥାଯ କୃତ୍ଵା ରୂପାଣି ଵୈ ପ୍ରଭୁଃ
ଚେତନା ଓ ଜଡ଼କୁ କୃପା ଦେବା ପାଇଁ, ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି ।
ମୁକ୍ତିଂ ଚ ଵିଶ୍ଵେଷାଂ ସ୍ଵଵ୍ଯାପାରେ ସମର୍ଥେତାମ୍
ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେବାରେ ସମର୍ଥ ।
ଶିଵସାମାନ୍ଯରୂପୋ ହି ମୋକ୍ଷସ୍ତୁ ଚିଦନୁଗ୍ରହଃ
ମୋକ୍ଷ ହେଉଛି ଶିବଙ୍କ ସାଧାରଣ ରୂପ, ଯାହା ହେଉଛି ଚେତନାର କୃପା ।
ତେନାନୁଗ୍ରାହକଃ ଶମ୍ଭୁସ୍ତଦ୍ଭୁକ୍ତ୍ଯୈ ପ୍ରଭୁର୍ଵ୍ଯଯଃ
ଏହି କାରଣରୁ ଶମ୍ଭୁ କୃପାଦାତା, ପ୍ରଭୁ ଅବିନାଶୀ ଓ ସେହି ଭୋଗ ପାଇଁ ଅଛନ୍ତି ।
କର୍ତ୍ତୋପାଦାନକରଣୈର୍ଵିନା କାର୍ଯେ ନ ଦୃଶ୍ଯତେ
କର୍ତ୍ତା, ଉପାଦାନ ଓ କରଣ ଛଡ଼ା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ।
ନିତ୍ଯୈକା ଚ ଶିଵା ଶକ୍ତ୍ଯା ହ୍ଯନାଦିନିଧନା ସତୀ
ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏକ ଏବଂ ଚିରନ୍ତନ, ଏହାର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ ।
ସ୍ଵଭାଵାନ୍ମୋହଜନନୀ ସ୍ଵଚିତାଜନକର୍ମଭିଃ
ନିଜ ସ୍ୱଭାବରୁ ସେ ମୋହର ମାଆ, ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏହା କରନ୍ତି ।
କର୍ମାଣ୍ଯାଵେକ୍ଷ୍ଯ ଵିଦ୍ଯେଶୋ ମାଯାଂ ଵିକ୍ଷୋଭ୍ଯ ଶକ୍ତିଭିଃ
ବିଦ୍ୟାର ନାଥ, କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକୁ ଭଲଭାବେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମାୟାକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରନ୍ତି।
ସୃଜତ୍ଯାଦୋ କାଲତତ୍ତ୍ଵଂ ନାନାଶକ୍ତିମଯୀ ଚ ସା
ସେ ପ୍ରଥମେ ସମୟର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଯାହା ନାନା ପ୍ରକାର ଶକ୍ତିରେ ଗଠିତ।