ଯତତେ ଚ ଯଥାଶକ୍ତି ନ ଚ ତଦ୍ଵର୍ତତେ ତଥା
ଜଣେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଚେଷ୍ଟା କରେ, କିନ୍ତୁ ସେହିପରି ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏନାହିଁ।
ନାପ୍ରିଯଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯେରନ୍ନୁତ୍ଥାନସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରତି
ଉପାଦାନର ଫଳ ପାଇଁ ଅପ୍ରିୟ କିଛି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅପ୍ରମତ୍ତାଃ ଶଠାଃ କ୍ରୂରା ଵିକ୍ରାନ୍ତାଃ ପର୍ଯୁପାସତେ
ସଚେତନ, ଚତୁର, ନିର୍ଦୟ ଓ ସାହସୀମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି।
ସ୍ଵଂ ସ୍ଵଂ ଚ ପୁନରନ୍ଯେଷାଂ ନ କଞ୍ଚିଦତିଗଚ୍ଛତି
ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଦିନ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଦିନ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ କେହି ନିଜ ଭାଗ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଵହୄନ୍ତି ଶିବିକାମନ୍ଯେ ଯାନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ ଶିବିକାରୁହଃ
କିଛି ଲୋକ ଶିବିକା ବହନ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ଶିବିକାରେ ବସିଯାନ୍ତି।
ମନୁଜାଶ୍ଚ ଗତଶ୍ରୀକାଃ ଶତଶୋ ଵିଵିଧାଃ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ
ଅନେକ ଧନହୀନ ପୁରୁଷ ଓ ଶତଶଃ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ନାରୀ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ଇଦମନ୍ଯତ୍ପରଂ ପଶ୍ଯ ନାତ୍ର ମୋହଂ କରିଷ୍ଯସି
ଏହି ଅନ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସତ୍ୟକୁ ଦେଖ, ଏଠାରେ ତୁମେ ମୋହରେ ପଡିବେ ନାହିଁ।
ସର୍ଵଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵରୂପସ୍ଥଃ ସୁଖୀ ଭଵ ନିରାମଯଃ
ସବୁକିଛି ଛାଡି, ନିଜ ସ୍ଵଭାବରେ ବସି, ସୁଖୀ ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ହେ।
ଯେନ ଦେଵାଃ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଭର୍ତ୍ଯଲୋକଂ ଦିଵଂ ଗତାଃ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ମାନବ ଲୋକକୁ ଛାଡି, ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଗଲେ।
ସନତ୍କୁମାରଃ ପ୍ରଯଯୌ ପୂଜିତସ୍ତେନ ସାଦରମ୍
ସନତ୍କୁମାର, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ଆଦର ଦେଇ, ଚାଲିଗଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଦମନ୍ଵେଷ୍ଟୁମୁତ୍ସୁକଃ ପିତରଂ ଯଯୌ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପଦ ଖୋଜିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଶୁକଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଯଯୌ କୈଲାସପର୍ଵତମ୍
ଶୁକ, ପରିକ୍ରମା କରି, କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ।
କ୍ଷଣୈକଂ ସ୍ଥୀଯତାଂ ପୁତ୍ର ଇତି ଚ କ୍ରୋଶ ଦୁର୍ମନାଃ
ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟରେ ସେ କୁହିଲେ, 'ପୁଅ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରୁହି ଯା!'
ମୋକ୍ଷମେଵାନୁସଂଚିତ୍ଯ ଗତ ଏଵ ପରଂ ପଦମ୍
ମୁକ୍ତିକୁ ଏକମାତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ସେ ପରମ ପଦକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପୁନଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ତଂ ଵିପ୍ର ଶୁକାଭିପତନଂ ମୁନିମ୍
ପୁନି, ମୁନି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶୁକର ଅବତରଣ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଯଚ୍ଛ୍ରୃତ୍ଵା ମାନସଂ ମେ ଽଦ୍ଯ ଶାନ୍ତିମଗ୍ର୍ଯାମୁପାଗତମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଆଜି ମୋ ମନ ଶାନ୍ତିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି।
ନହି ସମ୍ପୂର୍ଣତାମେତି ତୃଷ୍ଣା କୃଷ୍ଣଗୁଣାର୍ଣଵେ
କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗୁଣର ସମୁଦ୍ରରେ ତୃଷ୍ଣା କେବେ ଶାନ୍ତ ହୁଏନି।
କୁତ୍ର ତେ ନିଵସଂତୀହ ସଂଶଯୋ ମେ ମହାନଯମ୍
ସେମାନେ କେଉଁଠି ରହୁଛନ୍ତି? ଏହା ନେଇ ମୋର ବଡ ଶଂକା ଅଛି।
ଧାରଯାମାସ ଚାତ୍ମାନଂ ଯଥାଶାସ୍ତ୍ରଂ ମହାମୁନିଃ
ମହାମୁନି ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଭାବେ ନିଜକୁ ସଂଯମ କଲେ।
ତତଃ ସ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ଵିଦ୍ଵାନାଦିତ୍ଯେନ ଵିରୋଚିତେ
ତାପରେ, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଜ୍ଞାନୀ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚମକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
ନ ତତ୍ର ପକ୍ଷିସଂଘାତୋ ନ ଶବ୍ଦୋ ନ ଚ ଦର୍ଶନମ୍
ସେଠାରେ କୌଣସି ପକ୍ଷୀର ଦଳ, ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ଦୃଶ୍ୟ କିଛି ଥିଲାନି।
ସ ଦଦର୍ଶ ତଦାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵସଂଗଵିନିଃସୃତଃ
ସେ ସମୟରେ, ସେ ନିଜକୁ ସମସ୍ତ ସଂଗ ଠାରୁ ମୁକ୍ତ ଦେଖିଲେ।
ସ ପୁନର୍ଯୋଗମାସ୍ଥାଯ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗୋପଲବ୍ଧଯେ
ପୁନି ଯୋଗକୁ ଅନୁସ୍ଥାନ କରି, ମୁକ୍ତିର ପଥ ଖୋଜିଲେ।
ଅନ୍ତରୀକ୍ଷଚରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଵ୍ଯାସପୁତ୍ରଃ ସୁନିଶ୍ଚିତଃ
ବ୍ୟାସଙ୍କର ଗ୍ଲାନ୍ତିହୀନ ପୁଅ, ନିଶ୍ଚିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଆକାଶରେ ଚଳିଲେ।
ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵଭୂତାନି ମନୋମାରୁତରଂହସମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ମନ ଓ ପବନର ତେଜରେ ଦେଖିଲେ।
ପୁଷ୍ପ ଵର୍ଷୈଶ୍ଚ ଦିଵ୍ଯୈସ୍ତମଵଚକ୍ରୁର୍ଦିଵୌକସଃ
ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପର ବର୍ଷା କରି, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଋଷଯଶ୍ଚୈଵ ସଂସିଦ୍ଧାଃ କୋ ଽଯଂ ସିଦ୍ଧିମୁପାଗତଃ
ସଫଳ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ଏହିଁ କିଏ, ଯିଏ ସିଦ୍ଧିକୁ ପାଇଛି?'
ଉଵାଚ ଚ ମହାତେଜାସ୍ତାନୃଷୀନ୍ସଂପ୍ରହର୍ଷିତଃ
ବଡ ତେଜସ୍ବୀ, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ତସ୍ମୈ ପ୍ରତିଵଚୋଦେଯଂ ଭଵଦ୍ଭିସ୍ତୁ ସମାହିତୈଃ
ଏହି ଉତ୍ତର ତାଙ୍କୁ ଆପଣମାନେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଦେବା ଉଚିତ।
ତମୋ ହ୍ଯଷ୍ଟଵିଧଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଜହୌ ପଞ୍ଚଵିଧଂ ରଜଃ
ସେ ଅଷ୍ଟପ୍ରକାର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଛାଡି, ପଞ୍ଚପ୍ରକାର ରଜସ୍କୁ ବି ତ୍ୟାଗ କଲେ।