ଅନିଷ୍ଟବୁଦ୍ଧିତାଂ ଯଚ୍ଛେତ୍ତତଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଵିରାଜତେ
ଭୁଲ ବିଚାରକୁ ଦମନ କରିବା ଦରକାର; ଏହା ପରେ ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ସ୍ପଷ୍ଟତା ଆସିଯାଏ।
ଅସ୍ଯାଭାଵେନ ଯୁଜ୍ଯେତଂ ତଞ୍ଚାସ୍ଯ ତୁ ନିଵର୍ତତେ
ଏହା ନଥିଲେ ଭ୍ରମ ହୁଏ, ଏହା ଥିଲେ ଭ୍ରମ ଦୂର ହୁଏ।
ସର୍ଵାଣି ନୈତଦେକସ୍ଯ ଶୋକସ୍ଥାନଂ ହି ଵିଦ୍ଯତେ
ଏହି ଗୁଣ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଠି ଦୁଃଖର ସ୍ଥାନ ନାହିଁ।
ଦୁଃଖେନ ଲଭତେ ଦୁଃଖଂ ମହାନର୍ଥେ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ
ଦୁଃଖ ଦ୍ୱାରା କେବଳ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ମିଳେ, ଏବଂ ବଡ଼ ଅନର୍ଥରେ ପଡ଼ିଯାଏ।
ଯସ୍ମିନ୍ନ ଶକ୍ଯତେ କର୍ତୁଂ ଯତ୍ନସ୍ତନ୍ନାନୁର୍ଚିତଯେତ୍
ଯଦି କୌଣସି ଚେଷ୍ଟା ସଫଳ ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହି ଉଦ୍ୟମକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ।
ଚିନ୍ତ୍ଯମାନଂ ହି ନ ଵ୍ଯେତି ଭୂଯଶ୍ଚାଭିପ୍ରଵର୍ଦ୍ଧତେ
ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ବିଷୟକୁ ବାରମ୍ବାର ଚିନ୍ତା କରାଯାଏ, ଏହା କମି ନଥାଏ; ବରଂ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ଏତଦ୍ଵିଜ୍ଞାଯ ସାମର୍ଥ୍ଯଂ ନ ଵାନ୍ଯୈଃ ସମତାମିଯାତ୍
ଏହି ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ବୁଝି, ଅନ୍ୟଙ୍କ ସହ ସମତା ଚାହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଆରୋଗ୍ଯଂ ପ୍ରିଯସଂଵାସଂ ନ ମୃଧ୍ଯେତ୍ପଣ୍ଡିତଃ କ୍ଵଚିତ୍
ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କେବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କିମ୍ବା ପ୍ରିୟ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଅଶୋଚନ୍ପ୍ରତିକୁର୍ଵୀତ ଯଦି ପଶ୍ଯେଦୁପକ୍ରମମ୍
ଯଦି କୌଣସି ଉପାୟ ଦେଖାଯାଏ, ଦୁଃଖ କରିବା ଛାଡ଼ି ଉପକାର କରିବା ଉଚିତ।
ଜରାମରଣଦୁଃଖେଭ୍ଯଃ ପ୍ରିଯମାତ୍ମାନମୁଦ୍ଧରେତ୍
ବୃଦ୍ଧା ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଦୁଃଖରୁ, ନିଜ ପ୍ରିୟ ଆତ୍ମାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଚିତ।
ସାଯକା ଇଵ ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରାଃ ପ୍ରଯୁକ୍ତା ଦୃଢଧନ୍ଵିଭିଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ବାନ୍ଧା ଯେପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଛାଡ଼ନ୍ତି,
ଆମଯସ୍ଯ ଵିନାଶାଯ ଶରୀରମନୁକୃଷ୍ଯତେ
ରୋଗ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଶରୀର ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେ।
ଆଯୁରାଦାଯ ମର୍ତ୍ଯାନାଂ ରାତ୍ର୍ଯହାନି ପୁନଃପୁନଃ
ଦିନ ଓ ରାତି ପୁନଃପୁନଃ ମଣିଷଙ୍କ ଆୟୁଷ୍ୟ କମାଇ ଦେଇଥାଏ।
ଜାତଂ ମର୍ତ୍ଯଂ ଜରଯତି ନିମିଷଂ ନାଵତିଷ୍ଟତେ
ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମ ହୁଏ, ମଣିଷ ତାହାରେ ବୃଦ୍ଧା ହୁଏ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ରହି ନଥାଏ।
ଆଦିତ୍ଯୋ ହ୍ଯସ୍ତମଭ୍ଯେତି ପୁନଃ ପୁନରୁଦେତି ଚ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୁନଃପୁନଃ ଅସ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଉଦୟ ହୁଏ।
ଇଷ୍ଟାନିଷ୍ଟା ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ମତଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ରାତ୍ରଯଃ
ମଣିଷଙ୍କ ଭଲ ଓ ମନ୍ଦ ଭାଗ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ରାତିଗୁଡିକ ଅତିକ୍ରମ କରେ।
ଯଦି ସ୍ଯାନ୍ନ ପରାଧୀନଂ ପୁରୁଷସ୍ଯ କ୍ରିଯାଫଲମ୍
ଯଦି କୌଣସି କ୍ରିୟାର ଫଳ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ନ ଥାଏ,
ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ନିଷ୍ଫଲାଃ ସଂତଃ ପ୍ରହୀନାଶ୍ଚ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ
ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଭଲ ଲୋକ ଫଳ ନପାଇ ଅପହୃତ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଆଶାଭିରଣ୍ଯସଂଯୁକ୍ତା ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ସର୍ଵକାମିନଃ
ମନେ ଅନେକ ଇଚ୍ଛା ଭରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଆଶା ଓ ସୁନାରେ ବାନ୍ଧି ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ଵଞ୍ଚନାଯାଂ ଚ ଲୋକେଷୁ ସସୁଖେଷ୍ଵେଵ ଜୀଯତେ
ଏହି ଜଗତରେ ଲୋକମାନେ ମିଥ୍ୟା ଉପାୟରେ ମଧୁର ଜୀବନ ଜୀବନ୍ତି।
କଶ୍ଚିତ୍କର୍ମାଣି କୁରୁତେ ନ ପ୍ରାପ୍ଯମଧିଗଚ୍ଛତି
କିଏ କିଏ କାମ କରେ, କିନ୍ତୁ ଚାହିଁଥିବା ଫଳ ପାଇପାରେନି।
ଶୁକ୍ରମନ୍ଯତ୍ର ସଂଭୂତଂ ପୁନରନ୍ଯତ୍ର ଗଚ୍ଛତି
ବିଜ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ହୁଏ, ପରେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ।
ଆମ୍ରପୁଷ୍ପୋପମା ଯସ୍ଯ ନିଵୃତ୍ତିରୁପଲଭ୍ଯତେ
ଯାହା ପାଖରେ ବିରତି ମିଳେ, ତାହା ଆମ୍ବ ଫୁଲ ପଡିବା ପରି।
ସିଦ୍ଧୌ ପ୍ରଯତମାନାନାଂ ନୈଵାଣ୍ଡମୁପଜାଯତେ
ସଫଳତା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଡିମ୍ବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନି।
ଆଯୁଷ୍ମାନ୍ ଜାଯତେ ପୁତ୍ରଃ କଥଂ ପ୍ରେତଃ ପିତେଵ ସଃ
ପୁଅ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ତେବେ ସେ କିପରି ମୃତ ପିତା ପରି?
ଦଶମାସାନ୍ପରିଧୃତା ଜାଯତେ କୁଲପାଂସନାଃ
ଦଶ ମାସ ଗର୍ଭରେ ରହି ଜନ୍ମ ନେଲା, ତଥାପି କୁଳର ଅପମାନ ହେଲା।
ଵିମଲାନଭିଜାଯନ୍ତେ ଲବ୍ଧ୍ଵା ତୈରେଵ ମଙ୍ଗଲୈଃ
ସେଇ ମଙ୍ଗଳ ଚିହ୍ନ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଧ୍ଧ ଲୋକମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।
ଉପଦ୍ରଵୈଵାଦୃଷ୍ଟୋ ଯୋନୌ ଗର୍ଭଃ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ
କୌଣସି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗର୍ଭ ଯୋନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ପରିତ୍ଯଜତି ଯୋ ଦୁଃଖଂ ସୁଖମପ୍ଯୁଭଯଂ ନରଃ
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୁଃଖ ଓ ସୁଖ ଦୁଇଟିକୁ ଛାଡିଦେଇଥାଏ—
ଦୁଃଖମର୍ଥା ହି ତ୍ଯଜ୍ଯନ୍ତେ ପାଲନେ ଚ ନ ତେ ସୁଖାଃ
ଧନ ଦୁଃଖରେ ଛାଡାଯାଏ, ରଖିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ସୁଖ ମିଳେନି।