କାଞ୍ଚନଂ ଚାଯସଂ ଚୈଵ ସୁଖଦୁଃଖେ ତଥୈଵ ଚ
ସୁନା ଓ ଲୋହା, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ, ସେ ସମଭାବରେ ଦେଖେ ।
ଜୀଵିତଂ ମରଣଂ ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମ ସଂପଦ୍ଯତେ ତଦା
ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ, ଦୁଇଟିକୁ ସମଭାବରେ ଦେଖି, ସେ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପାଇଁ ।
ତର୍ଥେଦ୍ରିଯାଣି ମନସା ସଂଯନ୍ତଵ୍ଯାନି ଭିକ୍ଷୁଣା
ଏକ ଭିକ୍ଷୁ ମନରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଦରକାର ।
ତଥା ବୁଦ୍ଧିପ୍ରଦୀପେନ ଶକ୍ଯ ଆତ୍ମା ନିରୀକ୍ଷିତୁମ୍
ଏହିପରି, ବୁଦ୍ଧିର ଆଲୋକରେ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖିପାରିବା ।
ଯଞ୍ଚାନ୍ଯଦପି ଵେତ୍ତଵ୍ଯଂ ତତ୍ତ୍ଵତୋ ଵେତ୍ତି ତଦ୍ଭଵାନ୍
ଯେଉଁଠି ଆଉ କିଛି ଜଣିବା ଦରକାର, ତୁମେ ସେ ତଥାପି ଜଣିଛ ।
ଗୁରୋଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରସାଦେନ ତଵ ଚୈଵୋପଶିକ୍ଷଯା
ଗୁରୁଙ୍କର କୃପା ଓ ତୁମର ଅନୁଶାସନରେ ।
ଜ୍ଞାନଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସମାଦୀପ୍ତଂ ତେନାସି ଵିଦିତୋ ଵିଦିତୋ ମମ
ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେବାରୁ, ତୁମେ ମୋ ପାଖରେ ଚିହ୍ନିତ ।
ଅଧିକଂ ଚ ତଵୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ତଞ୍ଚ ତ୍ଵଂ ନାଵବୁଧ୍ଯସେ
ତୁମର ଏଶ୍ୱର୍ୟ ଆଉ ବେଶି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏହିକଥା ଜଣିନାହିଁ ।
ଉତ୍ପନ୍ନେ ଚାପି ଵିଜ୍ଞା ନେ ନାଧିଗଚ୍ଛନ୍ତି ତାଙ୍ଗତିମ୍
ଜ୍ଞାନ ଉଦୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତେ ସେ ଗତିକୁ ପାଇନାହିଁ ।
ଵିମୁଚ୍ଯ ହୃଦଯଗ୍ରନ୍ଥୀନାର୍ତିମାସାଦଯନ୍ତି ତାମ୍
ହୃଦୟର ଗଠି ଖୋଲିଦେଲେ, ସେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତିକୁ ପାଇଁ ।
ଵ୍ଯଵସାଯାଦୃତେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନାସାଦଯତି ତତ୍ପଦମ୍
ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ଛାଡି, ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ସେ ପଦକୁ ପାଇଯାଏନାହିଁ ।
ନୌତ୍ସୁକ୍ଯଂ ନୃତ୍ଯଗୀତେଷୁ ନ ରାଗ ଉପଜାଯତେ
ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ଉତ୍ସାହ ଆସେନାହିଁ, ଆସକ୍ତି ମଧ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ ।
ପଶ୍ଯାମିତ୍ଵାଂ ମହାଭାଗ ତୁଲ୍ଯନିନ୍ଦାତ୍ମସଂସ୍ତୁତିମ୍
ହେ ମହାଭାଗ, ମୁଁ ଦେଖୁଛି ତୁମେ ନିଜକୁ ସମାନଭାବରେ ଗଲା କରିବା ଓ ପ୍ରଶଂସା କରିବାରେ ଲଗିଛ।
ଆସ୍ଥିତଂ ପରମଂ ମାର୍ଗେ ଅକ୍ଷଯଂ ଚାପ୍ଯନାମଯମ୍
ତୁମେ ଅମର ଓ ଦୁଃଖରହିତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରିଛ।
ତସ୍ମିନ୍ଵୈ ଵର୍ତସେ ଵିପ୍ରକିମନ୍ଯତ୍ପରିପୃଚ୍ଛସି
ତୁମେ ସେହି ପଥରେ ବସିଛ। ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କଣ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ଆତ୍ମନାତ୍ମାନମାସ୍ଥାଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାତ୍ମାନମାତ୍ମନା
ନିଜ ଉପରେ ଭରସା କରି, ନିଜକୁ ନିଜ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିଛ।
ଶୈଶିରଂ ଗିରିମାସାଦ୍ଯ ପାରାଶର୍ଯଂ ଦଦର୍ଶ ଚ
ସେ ଶୀତଳ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚି, ପରାଶାର୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।
ଆରର୍ଣେଯୋ ଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଦିଵାକରସମପ୍ରଭଃ
ଆରର୍ଣ୍ଣେୟ, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ତତୋ ନିଵେଦଯାମାସ ପିତୁଃ ସର୍ଵମୁଦାରଧୀଃ
ତାପରେ, ଉଦାର ମନ ଥିବା ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ସବୁ କଥା କହିଲା।
ତଚ୍ଛତ୍ଵା ଵେଦକର୍ତାସୌ ପ୍ରହୃଷ୍ଟେନାନ୍ତରାତ୍ମନା
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବେଦ ରଚନାକାର ମନରେ ଖୁସି ହେଲେ।
ସମାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ସୁତଂ ଵ୍ଯାସଃ ସ୍ଵପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥଂ ଚକାର ଚ
ବ୍ୟାସ ନିଜ ପୁଅକୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ନିଜ ପାଖରେ ବସାଇଲେ।
ଶୈଲଶୃଙ୍ଗାଦ୍ଭୁଵଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଯାଜନାଧ୍ଯାପନେ ରତାଃ
ଯେମାନେ ଯଜ୍ଞ ଓ ପାଠପଠାଣାରେ ଲଗିଥିଲେ, ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ଶୃଙ୍ଗରୁ ଭୂମିକୁ ଆସିଲେ।
ତୂର୍ଷ୍ଣୀଂ ଧ୍ଯାନପରୋ ଧୀମାନେକାନ୍ତେ ସମୁପାଵିଶତ୍
ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏକା ଏକା ଚୁପଚାପ ବସିଲେ।
ଭୋ ଭୋ ମହର୍ଷେ ବାସିଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଘୋଷୋ ନ ଵର୍ତତେ
ହେ ମହାର୍ଷି ବାସିଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଏଠାରେ ଶୁଣାଯାଉନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମଘୋଷୈର୍ଵିରହିତଃ ପର୍ଵତୋ ଽଯଂ ନ ଶୋଭତେ
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଶବ୍ଦ ନଥିବାରୁ, ଏହି ପାହାଡ଼ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।
ଵେଦାନ୍ଵେଦଵିଦା ଚୈଵ ସୁପ୍ରସନ୍ନମନାଃ ସଦା
ବେଦ ଓ ତାହାର ଅର୍ଥ ଜାଣିଥିବା, ସଦା ଶାନ୍ତ ମନ ରଖିଥିଲେ।
ଶୁକେନ ସହ ପୁତ୍ରେଣ ଵେଦାଭ୍ଯାସମଥାକରୋତ୍
ସେ ନିଜ ପୁଅ ଶୁକ ସହିତ ବେଦ ଅଭ୍ୟାସ କରିଥିଲେ।
ଵାତୋ ଽତିମାତ୍ରଂ ପ୍ରଵଵୌ ସମୁଦ୍ରାନିଲଵୀଜିତଃ
ସମୁଦ୍ର ହାଲୁକିରେ ବାତାସ ବେଶି ଝଡ଼ିଲା।
ଶୁକୋ ଵାରିତମାତ୍ରସ୍ତୁ କୌତୂହଲସମନ୍ଵିତଃ
ଶୁକ ଅଟକି ଯାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମନରେ ଜିଜ୍ଞାସା ଭରିଥିଲା।
ଆଖ୍ଯାତୁମର୍ହତି ଭଵାନ୍ସର୍ଵଂ ଵାଯୋର୍ଵିଚୈଷ୍ଟିତମ୍
ବାୟୁର ଚଳାଚଳ ବିଷୟରେ ଆପଣ ସବୁ କଥା କହିବା ଉଚିତ।